Der ehrliche Beamte und die Empfehlung von Phùng Khắc Khoan
Vị quan thanh liêm và lời tiến cử của Phùng Khắc Khoan
Ce texte a été traduit et simplifié pour les apprenants d'allemand. Le contenu original appartient à Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Sélectionnez un mot ou une expression pour le chercher, le traduire, le surligner ou ajouter une note.
Progression de la lecture
Paragraphe 1/20
Lisez d'abord l'allemand. Affichez la traduction sous un paragraphe quand vous en avez besoin.
Traduction vietnamienne
Được sứ thần An Nam ngợi khen, Hoàng đế Vạn Lịch (Minh Thần Tông) lập tức triệu viên quan thanh liêm Triệu Bang Thanh về kinh đô. Vua đang rất cần nhân tài. Ngài liền ban chỉ thăng chức cho ông.
Traduction vietnamienne
Traduction vietnamienne
Câu chuyện ngoại giao này bị chìm khuất hơn 400 năm. Người ta tình cờ tìm lại được nó.
Traduction vietnamienne
Cách đây vài năm, tôi viết trên Facebook về Trạng Bùng - Phùng Khắc Khoan. Năm 1597, ông đi sứ sang Trung Quốc. Ở đó ông kết bạn thân với sứ thần Triều Tiên là Lý Túy Quang. Hai người cùng nhau xướng họa thơ ca. Sau này Phùng Khắc Khoan được mời sang Triều Tiên, ông đã ở lại đó một thời gian rồi mới về nước.
Traduction vietnamienne
Kèm bài viết, tôi đăng một bức chân dung cổ của Phùng Khắc Khoan tìm trên mạng. Bất ngờ, một người bạn Trung Quốc bình luận dưới bức ảnh: "Đây có phải Phùng Khắc Khoan không?"
Traduction vietnamienne
Tôi rất ngạc nhiên. Tôi quen người bạn này trong một hội thảo vật lý thiên văn ở Australia. Dù anh ấy yêu thích lịch sử, sao lại biết nhân vật này? Phùng Khắc Khoan không phải là tên tuổi quá nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam. Nhiều người Việt nhìn tranh còn không nhận ra. Vậy mà một nhà khoa học nước ngoài lại nhận ra ngay?
Traduction vietnamienne
Tôi hỏi: "Sao bạn biết ông ấy?" Anh trả lời ngay: "Tôi rất mê giai đoạn cuối triều Minh ở Trung Quốc. Khi ấy quan lại phần lớn tham nhũng, bất tài. Triệu Bang Thanh là một nhân tài hiếm hoi, rất thanh liêm. Và chính Phùng Khắc Khoan đã tiến cử ông ấy!"
Traduction vietnamienne

Traduction vietnamienne
Tranh thờ Phùng Khắc Khoan (1528-1613) trích từ Từ điển văn học (bộ mới), Nxb Thế giới, 2004, được tăng độ phân giải bằng AI.
Traduction vietnamienne
Tôi đọc nhiều về sử Việt nhưng thông tin này hoàn toàn mới với tôi — một sứ thần Việt Nam lại tiến cử quan Trung Quốc lên hoàng đế Trung Hoa! Tôi hỏi vài người bạn chuyên về Hán văn và sử Trung Quốc, họ cũng chưa từng nghe tới. Tiếc là sau đó tôi mất liên lạc với người bạn Trung Quốc nên không hỏi thêm được.
Traduction vietnamienne
Muốn tìm ra sự thật, tôi hợp tác với một người bạn am hiểu sử Việt. Chúng tôi cùng lục tìm trong sách cổ và trên các trang web di sản văn hóa của Trung Quốc.
Traduction vietnamienne
“Bức tường” từ một lỗi dịch định mệnh
Traduction vietnamienne
Ở Việt Nam, tôi tìm được một tài liệu rất quan trọng. Đó là nghiên cứu của tác giả Phùng Diệu Linh, lưu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học và công nghệ (vista.gov.vn). Nhan đề là Vài nhận xét về văn bản Lữ hành ngâm tập (ký hiệu AB.447) [1].
Traduction vietnamienne
Trước đó, bộ sách lớn Việt Nam Hán văn Yên hành văn hiến tập thành (tập hợp văn bản Hán văn về các chuyến đi sứ sang Trung Quốc của sứ thần Việt Nam, Đại học Phúc Đán, Thượng Hải, tháng 6/2010) cho rằng Lữ hành ngâm tập (Thơ ngâm trên đường đi) là tập thơ riêng của Phùng Khắc Khoan. Nhưng qua khảo cứu văn bản tỉ mỉ, Phùng Diệu Linh chỉ ra Lữ hành ngâm tập (AB.447) không phải một cuốn sách riêng lẻ. Đó là bản chép tay tập hợp thơ của nhiều tác giả. Phần đầu là thơ của các sứ thần khác như Nguyễn Trung Ngạn (thời Trần) và Nguyễn Tông Quai (cuối thời Lê). Phần cuối mới là thơ trích từ nguyên tác Mai Lĩnh sứ hoa thi tập (Tập thơ đi sứ qua ải Mai Lĩnh sang Trung Quốc) của Phùng Khắc Khoan.
Traduction vietnamienne
Trong bản chép tay AB.447 có một bài thơ ghi lại cuộc gặp giữa Phùng Khắc Khoan và Triệu Bang Thanh. Nhan đề là Dữ Thắng doãn Triệu hầu tương kiến (Gặp Triệu hầu, quan doãn huyện Thắng). Trong nguyên tác Mai Lĩnh sứ hoa thi tập còn có một bài quan trọng khác: Đề Triệu hầu họa tượng đồ (Đề thơ trên bức chân dung Triệu hầu).
Traduction vietnamienne
Tuy nhiên, bài viết của Phùng Diệu Linh chỉ khảo sát văn bản AB.447 nên vẫn ghi địa danh “Thắng huyện” như nguyên bản. Trên bản đồ Trung Quốc không hề có “Thắng huyện”, vì vậy các nhà nghiên cứu ở Việt Nam tìm mãi không ra manh mối. Bế tắc kéo dài nhiều thế kỷ này nhiều khả năng bắt nguồn từ lỗi chép tay kinh điển với chữ Hán. Khi viết thảo bằng bút lông, chữ Đằng (滕) và chữ Thắng (勝) trông rất giống nhau. Có thể người sao chép đã đọc nhầm, rồi các dịch giả sau này ở Việt Nam tiếp tục lặp lại lỗi ấy. Địa danh đúng phải là Đằng huyện (滕縣). Và vị quan kết bạn tâm giao với Trạng Bùng chính là danh quan thanh liêm nổi tiếng thời Minh: Triệu Bang Thanh (趙邦清). Ông sinh năm 1558 - mất năm 1622, quê ở huyện Chính Ninh, tỉnh Cam Túc (nay là Gansu). Ông làm quan doãn Đằng huyện (nay thuộc tỉnh Sơn Đông, nay là Shandong) từ năm 1593 đến năm 1598.
Traduction vietnamienne
Cuộc gặp và lời tiến cử trước hoàng đế nhà Minh
Traduction vietnamienne
Khác với ở Việt Nam nơi câu chuyện còn dang dở, sử sách Trung Quốc ghi lại việc này rất chi tiết và trang trọng. Sách Thiện quốc thanh phong - Cổ Đằng tiên hiền thanh quan liêm lại (Những vị quan thanh liêm, hiền tài của Cổ Đằng) viết:
Traduction vietnamienne
Năm Vạn Lịch 21 (1593), Triệu Bang Thanh nhậm chức tri huyện Đằng huyện. Trong nhiệm kỳ, ông làm việc công minh. Ông đi vi hành để nắm tình hình, lắng nghe nỗi khổ của dân và trừng trị các thế gia hào cường làm điều ác. Ông tự tay đo đạc ruộng đất, đối chiếu sổ điền, trả ruộng về đúng chủ, định mức thuế rõ ràng, công bằng cho từng hộ. Ông còn đưa kỹ thuật canh tác mới vào sản xuất và chú trọng việc dạy dỗ dân chúng.
Traduction vietnamienne
Năm Vạn Lịch 26 (1598), chánh sứ An Nam là Lễ bộ Thượng thư Phùng Khắc Khoan...
