Warum sagen Briten 'Zed' und nicht 'Zee'?
Vì sao người Anh nói 'Zed' chứ không phải 'Zee'?
Ce texte a été traduit et simplifié pour les apprenants d'allemand. Le contenu original appartient à HowStuffWorks.
Sélectionnez un mot ou une expression pour le chercher, le traduire, le surligner ou ajouter une note.
Progression de la lecture
Paragraphe 1/15
Lisez d'abord l'allemand. Affichez la traduction sous un paragraphe quand vous en avez besoin.
Traduction vietnamienne
Chuyện Zed khác Zee thế nào gắn với tên chữ cái từ thời xa xưa, với Noah Webster và một bài hát bảng chữ cái ai cũng biết.
Traduction vietnamienne
Tác giả: Wren Corvayne
Traduction vietnamienne
Zee? Zed? Bạn đọc chữ cái này ra sao?
Traduction vietnamienne
Sao người Anh hay nói “zed” mà người Mỹ đa phần lại nói “zee”? Tiếng Anh kiểu Anh giữ cách gọi cũ. Cách gọi này bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp và tiếng Latin, rồi đi qua tiếng Pháp. Tiếng Anh kiểu Mỹ dùng dạng mới hơn, nghe ăn vần với “bee”, “dee” và “tee”.
Traduction vietnamienne
Chuyện Zed với Zee là ví dụ điển hình cho sự khác nhau giữa tiếng Anh kiểu Anh và kiểu Mỹ. Z là chữ cuối cùng trong bảng chữ cái. Không cách nào sai cả. Chỉ là hai quy ước khác nhau để gọi tên chữ Z.
Traduction vietnamienne
Lịch sử của Zed bắt đầu từ rất lâu trước khi có tiếng Anh hiện đại. Mở đầu là chữ Zeta trong tiếng Hy Lạp, đọc là “zēta”. Sau đó là “zeta” trong tiếng Latin và “zede” trong tiếng Pháp. Tiếng Anh mượn tên gọi từ ngôn ngữ khác chứ không tự đặt ra.
Traduction vietnamienne
Có tài liệu nhắc tới dạng zede trong tiếng Pháp cổ. Tài liệu khác lại cho rằng nguồn gốc là “zede” trong tiếng Pháp trung đại. Trong văn bản tiếng Anh, “zed” đã xuất hiện từ thế kỷ 15, tức thời trung đại. Vậy là cách gọi này đã sống rất lâu trong tiếng Anh.
Traduction vietnamienne
Nhưng cùng nguồn gốc không có nghĩa cùng vị trí. Zeta là chữ thứ 6 trong bảng chữ cái Hy Lạp. Bảng chữ cái tiếng Anh ngày nay theo chữ Latin, nơi Z đứng thứ 26.
Traduction vietnamienne
“Zee” ăn vần với những tên chữ cái như “bee”, “dee” và “tee”. Cách gọi này đã có trong văn bản tiếng Anh từ thế kỷ 17, tức trước khi Mỹ độc lập. Người Mỹ không hề tạo ra nó từ đầu.
Traduction vietnamienne
Noah Webster góp phần chốt lại dạng phát âm của người Mỹ. Cuốn “American Dictionary of the English Language” năm 1828 của ông ghi cách đọc Z là “zee”. Sách chính tả và từ điển Mỹ giúp chuẩn hóa tiếng Anh ở Mỹ. Các phiên bản bài hát bảng chữ cái cũng giúp trẻ nhỏ, vì ở đó Z vần với “me” nên các em nhớ “zee” rất dễ.
Traduction vietnamienne
Cách đọc Z ở các nước không chỉ là chuyện Anh đối đầu với phần còn lại. “Zed” là chuẩn trong tiếng Anh Canada, Australia và New Zealand. Cách đọc này cũng phổ biến trong tiếng Anh Ấn Độ và nhiều nước thuộc Khối Thịnh vượng chung. Những khác biệt vùng miền này cho thấy quy ước khá bền trong các biến thể tiếng Anh. Dù vậy, từng người nói vẫn có thể dùng cả hai tên.
Traduction vietnamienne
Trong Bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế, cách đọc Zed là /zɛd/, vần với “bed”. Cách đọc Zee là /ziː/, vần với “see”. Điều này chỉ đúng khi đọc tên chữ cái. Nó không phải quy tắc chung cho chữ Z trong từ vựng. Cả người Anh lẫn người Mỹ thường dùng phụ âm hữu thanh /z/ như trong “zoo”. Khi phát ra âm này, dây thanh của bạn sẽ rung.
Traduction vietnamienne
Liên lạc vô tuyến thì làm khác. Bảng đánh vần quốc tế, hay còn gọi là bảng NATO, lấy “Zulu” làm từ mã cho Z. Dù bình thường bạn nói “zed” hay “zee”, mọi người vẫn dùng chung từ mã này. Nhờ đó, thông điệp đánh vần từng chữ vẫn rõ ràng.
Traduction vietnamienne
Chúng tôi thực hiện bài viết này với sự hỗ trợ của công nghệ AI. Sau đó, một biên tập viên của HowStuffWorks đã kiểm tra và biên tập lại.
Traduction vietnamienne
Chuyện khác nhau giữa Zed và Zee gắn liền tên chữ cái xa xưa, Noah Webster và một bài hát bảng chữ cái quen thuộc.