Bonus-Punkte für IELTS nur mit klaren Regeln
Điểm cộng IELTS cần quy định rõ ràng
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/30
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Điểm cộng IELTS cần quy định rõ ràng
Vietnamese vertaling
Việc không để mỗi trường đại học tự quyết điểm cộng cho chứng chỉ ngoại ngữ là hợp lý. Cách quy đổi khác nhau có thể ảnh hưởng đến kết quả trúng tuyển nhưng lại chưa được giải thích thấu đáo.
Vietnamese vertaling
Đề xuất của Bộ
Vietnamese vertaling
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất: từ năm 2027, các trường đại học không được tự cộng điểm cho chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế khi xét tuyển [1]. Đề xuất này lập tức tạo ra nhiều tranh luận trên báo chí và mạng xã hội.
Vietnamese vertaling
Những tranh luận đó cho thấy xã hội Việt Nam rất quan tâm đến giáo dục, nhưng khó tìm được tiếng nói chung. Một phần vì mọi người đang bàn ở những khía cạnh khác nhau. Có khía cạnh về việc ra đề thi, khía cạnh về cách dùng kết quả và khía cạnh về chính sách chung.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Học sinh thi tốt nghiệp tại TP.HCM tháng 6/2026. Ảnh: Quỳnh Trần
Vietnamese vertaling
Thế nào là một bài thi tốt?
Vietnamese vertaling
Về lý thuyết, bài thi là công cụ để đo lường. Một bài thi tốt phải nêu rõ muốn đo năng lực nào. Phải có bằng chứng cho thấy bài thi đo đúng năng lực đó. Đề thi phải tạo cơ hội để thí sinh thể hiện năng lực này. Cách chấm phải nhất quán và kết quả phải ổn định.
Vietnamese vertaling
IELTS hiện là chứng chỉ ngoại ngữ được dùng nhiều nhất trong tuyển sinh ở Việt Nam. Nhiều người cho rằng đây là kỳ thi uy tín. IELTS có hệ thống chuẩn hóa cho việc biên soạn đề, tổ chức thi, chấm điểm và kiểm soát chất lượng. Đã có nhiều năm nghiên cứu về kỳ thi này [2]. Tuy nhiên, một bài thi chất lượng cao chưa chắc đã phù hợp với mọi mục đích. IELTS đo tiếng Anh tốt đến đâu là một câu chuyện, còn dùng điểm IELTS để tuyển sinh thế nào lại là câu chuyện khác.
Vietnamese vertaling
Với chương trình dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh, việc dùng IELTS để chứng minh trình độ ngoại ngữ là hợp lý. Nhưng với chương trình dạy bằng tiếng Việt, tình hình lại khác.
Vietnamese vertaling
Chính sách: Tự chủ và công bằng
Vietnamese vertaling
Ở góc độ chính sách, chúng ta muốn hai điều cùng lúc. Một mặt, các trường đại học cần được tự chủ, phù hợp với mục tiêu, nguồn lực và hoàn cảnh của mình. Mặt khác, hệ thống cần có những quy tắc chung để bảo đảm công bằng.
Vietnamese vertaling
Chính sách tuyển sinh phải trả lời câu hỏi: việc dùng chứng chỉ ngoại ngữ có biến khác biệt về điều kiện kinh tế - xã hội thành lợi thế hay bất lợi trong cuộc cạnh tranh cho số ít chỗ học hay không? Dù vậy, công bằng không có nghĩa là chỉ được dùng những công cụ mà ai cũng tiếp cận như nhau. Nếu một ngành học thực sự đòi hỏi trình độ tiếng Anh nhất định, việc dùng công cụ phù hợp để đánh giá là chính đáng.
Vietnamese vertaling
Nhìn từ ba khía cạnh trên, lập luận của Bộ không nhằm vào chất lượng của chứng chỉ, mà vào cách sử dụng kết quả của nó.
Vietnamese vertaling
Số liệu năm 2026
Vietnamese vertaling
Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, đưa ra số liệu năm 2026: hơn 37.300 thí sinh dùng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm. Trong đó, hơn 35.900 người dùng IELTS.
Vietnamese vertaling
IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, chiếm khoảng 22% trong số thí sinh được cộng điểm nhờ chứng chỉ này. Các trường quy đổi mức 6.0 này thành 26 mức điểm cộng khác nhau.
Vietnamese vertaling
Ở nhóm ngành có điểm chuẩn thuộc top 5% cao nhất, điểm chuẩn tham chiếu là 26,09 trên 30. Trong nhóm này, hơn 30% tân sinh viên có điểm cộng [1].
Vietnamese vertaling
Những con số này không cho phép kết luận thí sinh có điểm cộng đã chiếm chỗ của người khác. Nhưng chúng cho thấy không thể xem nhẹ tác động của điểm cộng đến kết quả trúng tuyển, nhất là ở các ngành cạnh tranh cao.
Vietnamese vertaling
Việc IELTS 6.0 được quy đổi thành 26 mức điểm cộng khác nhau cho thấy nếu các ngành có mục tiêu và yêu cầu riêng, việc áp dụng trọng số khác nhau về nguyên tắc có thể có lý do. Tuy nhiên, khi điểm cộng có khả năng tác động mạnh đến kết quả trúng tuyển, quyền tự chủ của trường đại học phải đi kèm trách nhiệm giải trình.
Vietnamese vertaling
Đề xuất mới có ý nghĩa gì?
Vietnamese vertaling
Ông Thảo nhấn mạnh đề xuất mới của Bộ không có nghĩa là chứng chỉ ngoại ngữ sẽ biến mất khỏi tuyển sinh. Nếu ngành học yêu cầu ngoại ngữ, chứng chỉ vẫn được quy đổi để thay thế điểm môn ngoại ngữ. Nếu chương trình giảng dạy bằng ngoại ngữ và có yêu cầu đầu vào, chứng chỉ vẫn được dùng để xác nhận thí sinh đáp ứng điều kiện.
Vietnamese vertaling
Ông cũng nhấn mạnh công bằng trong tuyển sinh nghĩa là mọi thí sinh ứng tuyển vào cùng một ngành phải được đánh giá theo cùng một tiêu chí. Điều này cần thiết nhưng chưa đủ: bản thân tiêu chí đó còn phải phù hợp với mục tiêu tuyển sinh.
Vietnamese vertaling
Ví dụ, nếu ngành học không cần ngoại ngữ nhưng vẫn cộng điểm cho chứng chỉ, trường phải giải thích vì sao đưa năng lực này vào công thức xét tuyển. Nếu tổ hợp xét tuyển đã có môn tiếng Anh mà chứng chỉ lại được cộng điểm thêm một lần nữa, trường phải lý giải vì sao năng lực ngoại ngữ được tính hai lần.
Vietnamese vertaling
Nói cách khác, trước khi hỏi chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi thành bao nhiêu điểm thi tốt nghiệp môn tiếng Anh, cần hỏi hai kết quả này tương đồng ở điểm nào, được dùng cho mục đích gì và có bằng chứng nào cho việc quy đổi đó [3].
Vietnamese vertaling
Kết luận
Vietnamese vertaling
Nhìn như vậy, đề xuất mới của Bộ là một bước tiến tới minh bạch và có cơ sở hơn trong một hệ thống tuyển sinh đã có quá nhiều dạng điểm cộng và cách quy đổi khác nhau.
Vietnamese vertaling
Việc không để mỗi trường tự định ra mức cộng điểm IELTS là hoàn toàn có cơ sở, khi sự khác biệt đó có thể tác động lớn đến kết quả trúng tuyển mà lại thiếu lời giải thích thuyết phục.
Vietnamese vertaling
Yêu cầu minh bạch và có căn cứ cho tiêu chí tuyển sinh cũng cần được áp dụng với mọi phương án thay thế trong tương lai. Một bài thi tốt chỉ cho chúng ta một phép đo tốt. Từ phép đo đó đến một quyết định đúng đắn vẫn cần thêm bằng chứng, sự minh bạch và lời giải thích rõ ràng.
