Northumbria - ein starkes Königreich und die Wikinger
Northumbria - vương quốc hùng mạnh và người Viking
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van HowStuffWorks.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/28
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Northumbria từng là vương quốc rất hùng mạnh
Vietnamese vertaling
Northumbria thuộc nhóm vương quốc hùng mạnh nhất ở nước Anh thời Anglo-Saxon. Vào lúc cực thịnh, vương quốc có lãnh thổ rất rộng ở phía bắc đảo Anh. Suốt thế kỷ 7 và 8, các vua Northumbria liên tục tranh giành đất đai. Cùng thời gian đó, những tu viện như Lindisfarne và Monkwearmouth-Jarrow đã biến nơi đây thành trung tâm lớn của văn hóa Kitô giáo, tri thức và nghệ thuật.
Vietnamese vertaling
Lịch sử Northumbria gắn với nhiều chương quan trọng của nước Anh: giai đoạn sau khi người La Mã rút đi, quá trình Kitô giáo lan rộng và buổi đầu thời Viking. Về sau Northumbria suy yếu. Nhưng bản sắc văn hóa của vương quốc vẫn còn đậm nét ở vùng đông bắc nước Anh. Ngày nay người ta vẫn thấy dấu ấn đó trong ngôn ngữ, âm nhạc, truyện dân gian và trong cảnh quan với nhiều di tích chiến trường xưa.
Vietnamese vertaling
Northumbria hình thành như thế nào
Vietnamese vertaling
Ách cai trị của người La Mã ở Anh kết thúc vào đầu thế kỷ 5. Sau đó không còn quyền lực trung ương mạnh. Nhiều vương quốc mới xuất hiện. Người đến từ miền bắc nước Đức và từ lục địa châu Âu sang đảo Anh, sống chung với cư dân bản địa, đôi khi xung đột với họ.
Vietnamese vertaling
Northumbria hình thành từ hai vương quốc của người Angle: Bernicia ở phía bắc và Deira ở phía nam. Trung tâm của Deira là York.
Vietnamese vertaling
Theo truyền thống, Ida là vua đầu tiên của Bernicia vào khoảng năm 547. Bước ngoặt quan trọng để tạo nên vương quốc lớn hơn diễn ra dưới thời Æthelfrith. Ông cai trị Bernicia và chiếm thêm Deira vào khoảng năm 604.
Vietnamese vertaling
Tuy vậy sự hợp nhất không bền vững ngay. Bernicia và Deira vẫn giữ truyền thống vương quyền riêng. Vì thế cuộc tranh giành ngai vàng Northumbria thường xuyên bùng lên. Edwin xuất thân từ hoàng tộc Deira. Ông phải sống lưu vong nhiều năm trước khi giành lại quyền lực.
Vietnamese vertaling
Vua Edwin
Vietnamese vertaling
Theo tác phẩm "Lịch sử Giáo hội của người Anh" của Beda, Edwin được vua Rædwald của East Anglia che chở. Æthelfrith tìm cách thuyết phục Rædwald giết Edwin. Rædwald không làm theo. Ngược lại, ông giao chiến với Æthelfrith bên sông Idle năm 616. Æthelfrith tử trận và Edwin lên làm vua.
Vietnamese vertaling
Edwin trị vì từ năm 616 đến 633. Đây là giai đoạn Northumbria mở rộng mạnh. Ông kết hôn với Æthelburh, một công chúa Kitô giáo đến từ Kent. Cuộc hôn nhân này đưa Kitô giáo La Mã vào triều đình. Edwin theo Kitô giáo và chịu phép rửa tội tại York năm 627. Ông là vua đầu tiên của Northumbria trở thành tín đồ Kitô giáo.
Vietnamese vertaling
Triều đại của ông kết thúc trong bạo lực. Vua Cadwallon của Gwynedd cùng vua ngoại giáo Penda của Mercia đánh bại và giết Edwin năm 633. Sang năm sau, Oswald của Bernicia đánh bại Cadwallon tại Heavenfield. Ông khôi phục quyền lực cho Northumbria. Năm 635, ông mời các tu sĩ Ireland từ đảo Iona đến. Họ lập tu viện trên đảo Holy Island Lindisfarne. Tổ chức English Heritage nhận định vị trí tu viện gần các trung tâm vương quyền của Bernicia có ý nghĩa rất lớn cho sự thành công của hoạt động truyền giáo.
Vietnamese vertaling
Vua Oswiu
Vietnamese vertaling
Em trai Oswald là Oswiu sau này cũng trở thành vua rất hùng mạnh của Northumbria. Năm 651, ông cho giết vua Oswine của Deira. Trước đó Oswine đã giải tán quân đội vì không muốn giao chiến. Bốn năm sau, Oswiu đánh bại và giết Penda trong trận Winwaed. Sau chiến thắng này, ảnh hưởng của ông trên khắp nước Anh tăng lên rất nhiều.
Vietnamese vertaling
Thời hoàng kim và Kitô giáo
Vietnamese vertaling
Thời hoàng kim của Northumbria không chỉ dựa vào sức mạnh quân sự. Kitô giáo đã biến vương quốc thành một trong những trung tâm tri thức hàng đầu ở Tây Âu.
Vietnamese vertaling
Lindisfarne trở thành nơi quan trọng của những truyền thống đôi khi được gọi là Kitô giáo Celtic. Các truyền thống này bắt nguồn sâu từ những tu viện ở Ireland và miền tây Scotland. Tu sĩ Ireland đóng vai trò trung tâm trong việc truyền đạo cho vùng này. Trong khi đó, nhiều tín đồ Kitô giáo khác ở Anh lại theo truyền thống từ La Mã.
Vietnamese vertaling
Khác biệt có lúc rất đời thường nhưng lại dẫn đến hệ quả lớn. Chẳng hạn như cách tính ngày lễ Phục sinh.
Vietnamese vertaling
Năm 664, vua Oswiu triệu tập Công đồng Whitby để giải quyết những khác biệt giữa các truyền thống Kitô giáo trong vương quốc. Công đồng quyết định theo nghi thức La Mã. Nhờ vậy Giáo hội Northumbria xích lại gần Giáo hội La Mã và Kitô giáo ở phần còn lại của Tây Âu.
Vietnamese vertaling
Tri thức và sách vở
Vietnamese vertaling
Các tu viện ở Northumbria tạo ra nhiều công trình học thuật lớn. Sách Phúc âm Lindisfarne ra đời vào đầu thế kỷ 8. Tác phẩm kết hợp hình ảnh Kitô giáo với ảnh hưởng nghệ thuật từ Ireland, từ truyền thống German và Địa Trung Hải.
Vietnamese vertaling
Monkwearmouth-Jarrow trở thành một trung tâm học thuật lớn khác. Vào thời Beda, thư viện ở đây có khoảng 200 cuốn sách. Đó là bộ sưu tập rất lớn trong thời mà mỗi cuốn sách đều phải chép tay.
Vietnamese vertaling
Học giả nổi tiếng nhất ở đó là Beda. Năm 731, ông hoàn thành tác phẩm "Lịch sử Giáo hội của người Anh". Đây là nguồn tư liệu cực kỳ quan trọng về lịch sử Anglo-Saxon. Tác phẩm góp phần phổ biến cách tính niên đại Anno Domini ở Anh. Đồng thời nó lưu giữ thông tin về các vua, tu viện và đời sống tôn giáo mà nếu không đã thất lạc.
Vietnamese vertaling
Beda cũng lưu lại "Thánh ca của Cædmon". Đây là tác phẩm duy nhất còn sót lại của Cædmon, nhà thơ Anh thời kỳ đầu đến từ Whitby. Tu viện ở Northumbria không chỉ là nơi tu hành. Chúng còn là thư viện, trường học, xưởng chép sách và trung tâm ghi chép lịch sử.
Vietnamese vertaling
Suy yếu quyền lực chính trị và người Viking
Vietnamese vertaling
Quyền lực chính trị của Northumbria đã suy yếu từ cuối thế kỷ 8. Vua Ecgfrith bị người Pict đánh bại và tử trận trong trận Nechtansmere năm 685. Thất bại này chặn đứng đà mở rộng về phía bắc. Thêm vào đó, tranh chấp kế vị gây ra bất ổn triền miên.
Vietnamese vertaling
Rồi người Viking kéo đến.
Vietnamese vertaling
Ngày 8 tháng 6 năm 793, một nhóm Viking tấn công Lindisfarne. Cuộc tấn công này chưa chắc là lần đầu người Scandinavia đánh vào đảo Anh, nhưng nó trở nên vô cùng nổi tiếng.
Begrijpend lezen
Beantwoord de vragen na het lezen om te checken of je de hoofdpunten hebt begrepen.
Lees verder

Die Rückkehr des Verdrängten in Deutschland
Auch wenn wir wissen, dass Geschichte so funktioniert, ist es immer wieder erschreckend zu sehen: Verdrängte Themen kommen in der Kultur und Politik eines Landes zurück. Es ist nie wirklich vorbei,…
Read and learn
Interview: Wie Sketchplanations entstanden ist
# Interview: Wie Sketchplanations entstanden ist Vor kurzer Zeit hat jemand Jono Hey interviewt. Er ist der Macher von Sketchplanations. Bald gibt es 1.000 Sketchplanations. Das ist nur noch ein paar…
Read and learn
Falsche Nadeln im Heuhaufen
# Falsche Nadeln im Heuhaufen Von Jono Hey - Sketchplanations - 27. September 2026 Hallo, Das ist eine Beobachtung von Sir David Spiegelhalter. Vielleicht kennst du sie aus deiner Erfahrung mit…
Read and learn
Die Zeit von Bleh: Wenn alle die gleiche KI benutzen
# Die Zeit von Bleh: Wenn alle die gleiche KI benutzen ## Montag um 9 Uhr - Lukas Webers Arbeitstag Es ist Montagmorgen um 9 Uhr. Lukas Weber ist 28 Jahre alt. Er arbeitet als Copywriter. Er arbeitet…
Read and learn