Buddhistische Wirtschaft
Kinh tế Phật giáo
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/15
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Triết lý chính của kinh tế Phật giáo là đề cao giá trị lao động của con người, thay vì chỉ chạy theo của cải vật chất. Ngay cả với nguồn lực vật chất rất nhỏ, người ta vẫn có thể đạt được những kết quả tốt đến đáng ngạc nhiên.
Bản dịch tiếng Việt
Ernst Fritz Schumacher là một nhà kinh tế và thống kê người Anh gốc Đức. Ông đã ảnh hưởng đến chính sách kinh tế của Vương quốc Anh bằng các lý thuyết của mình về phát triển bền vững.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1966, sau khi làm cố vấn kinh tế cho chính phủ Myanmar (lúc đó là Miến Điện), Schumacher đã công bố bài luận nổi tiếng "Kinh tế Phật giáo". Trong bài viết, ông dùng góc nhìn của Phật giáo để bàn về lao động. Ông muốn tái cấu trúc toàn bộ nền kinh tế tư bản để đặt hạnh phúc con người vào trung tâm, thay vì chỉ chú trọng đến hệ thống tài chính.
Bản dịch tiếng Việt
Ý nghĩa của lao động
Bản dịch tiếng Việt
Theo Schumacher, mọi người đều đồng ý rằng nguồn gốc cơ bản của sự giàu có là sức lao động của con người. Nhưng các nhà kinh tế hiện đại lại học cách xem lao động chỉ là điều cần thiết nhưng không thể tránh khỏi.
Bản dịch tiếng Việt
Từ góc độ người sử dụng lao động, lao động chỉ là một khoản chi phí. Người ta muốn giảm chi phí này hoặc tránh hoàn toàn, chẳng hạn thông qua tự động hóa. Từ góc độ người lao động, lao động là một "sự bất tiện" vì họ phải hy sinh thời gian rảnh và sự thoải mái. Tiền lương là khoản bù đắp cho sự hy sinh đó. Vì vậy, lý tưởng của người sử dụng lao động là: sản xuất mà không cần công nhân. Lý tưởng của người lao động là: thu nhập mà không cần làm việc.
Bản dịch tiếng Việt
Hậu quả của những thái độ này rất sâu rộng, cả về lý thuyết lẫn thực tiễn. Nếu lý tưởng của lao động là loại bỏ nó, thì mọi phương pháp "giảm lao động" đều được coi là tốt. Phương pháp hiệu quả nhất, ngoài tự động hóa, là cái gọi là "phân công lao động". Ví dụ nổi tiếng là nhà máy sản xuất đinh ghim mà Adam Smith đã ca ngợi trong cuốn sách Sự giàu có của các quốc gia.
Bản dịch tiếng Việt
Trong ví dụ này, không phải là sự chuyên môn hóa thông thường vốn đã tồn tại từ lâu. Vấn đề là chia toàn bộ quá trình sản xuất thành những bước nhỏ vụn: người thì kéo dây thép, người thì duỗi thẳng, người thì cắt, người thì mài nhọn đầu, người thì mài đầu để gắn mũ... Nhờ đó, sản phẩm có thể được tạo ra rất nhanh mà không ai phải làm nhiều hơn một cử động tay nhỏ. Trong hầu hết các trường hợp, những công việc như vậy không đòi hỏi kỹ năng đặc biệt.
Bản dịch tiếng Việt
Dưới góc nhìn Phật giáo, lao động có ít nhất ba giá trị quan trọng: Nó cho con người cơ hội sử dụng và phát triển khả năng của mình. Nó giúp con người vượt qua tính ích kỷ bằng cách cùng làm việc với người khác trong một nhiệm vụ chung. Và nó tạo ra hàng hóa và dịch vụ cần thiết cho một cuộc sống tử tế.
Bản dịch tiếng Việt
Quan điểm này có những hệ quả quan trọng. Ví dụ: Bất kỳ tổ chức lao động nào biến công việc thành những hoạt động vô nghĩa, nhàm chán, làm suy yếu tinh thần hoặc phá hủy tâm lý người lao động, thì cũng giống như một tội ác. Vì điều đó cho thấy xã hội coi trọng của cải hơn con người. Nó thể hiện sự thiếu lòng trắc ẩn, tàn nhẫn, và lòng tham mù quáng với vật chất làm hư hỏng tâm hồn.
Bản dịch tiếng Việt
Tương tự, việc tìm kiếm sự thoải mái để trốn tránh lao động là một sự hiểu lầm. Lao động và nghỉ ngơi là những phần của cùng một quá trình sống. Chúng gắn liền với nhau. Nếu tách rời, người ta sẽ mất niềm vui trong lao động và hạnh phúc của sự nghỉ ngơi.
Bản dịch tiếng Việt
Dưới góc nhìn Phật giáo, có hai loại cơ giới hóa cần phân biệt rõ ràng: Một loại nâng cao khả năng và kỹ năng của con người. Loại kia biến lao động thành nô lệ của máy móc, và con người phải phục vụ cho sự nô lệ đó.
Bản dịch tiếng Việt
Làm sao phân biệt hai loại này? Ananda Coomaraswamy (1877–1947) là một nhà sử học và triết gia nghệ thuật người Ấn Độ. Ông hiểu cả phương Tây hiện đại lẫn phương Đông cổ xưa. Ông nói: Bản thân người thợ thủ công có thể nhận ra ranh giới mong manh giữa máy móc và công cụ, nếu được trao quyền đó: "Khung dệt thảm là một công cụ, một thiết bị để căng sợi dọc, để người thợ dệt có thể dệt sợi len bằng ngón tay lên trên. Nhưng khung dệt chạy bằng động cơ là một máy móc, và nó là kẻ phá hoại văn hóa, vì nó đã đảm nhận phần công việc mang tính nhân văn nhất."
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, rõ ràng: Một nền kinh tế Phật giáo phải hoàn toàn khác với nền kinh tế vật chất hiện đại. Vì một Phật tử không xem bản chất của văn minh là sự gia tăng nhu cầu, mà là sự thanh lọc tính cách con người. Và tính cách được hình thành chủ yếu qua lao động. Nếu lao động được thực hiện đúng đắn, với sự tôn trọng phẩm giá và tự do của con người, thì nó mang lại lợi ích cho người lao động và cho sản phẩm.
Bản dịch tiếng Việt
Nhà triết học và kinh tế học Ấn Độ J.C. Kumarappa đã tóm tắt điều này: "Khi bản chất của lao động được nhận thức và áp dụng đúng đắn, nó có vai trò tương tự đối với các khả năng tinh thần cao hơn như thức ăn đối với cơ thể. Nó nuôi dưỡng và tiếp thêm sức sống cho phần cao quý trong con người, thúc đẩy họ tạo ra những điều tốt đẹp nhất, đồng thời rèn luyện phần bản năng."


