Der Vater der chinesischen Batterieindustrie
Cha đẻ của ngành công nghiệp pin Trung Quốc
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/21
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Chen Liquan bắt đầu nghiên cứu về pin lithium từ cuối những năm 1970 – chỉ với tầm nhìn sắc bén và lòng dũng cảm. Công trình của ông và các đồng nghiệp đã giúp Trung Quốc sản xuất 80% lượng pin lithium trên toàn thế giới.
Bản dịch tiếng Việt
Từ nghiên cứu cơ bản đến thương mại hóa: Thành công của Trung Quốc không chỉ nằm ở việc sản xuất nhiều pin hơn các nước khác, mà còn ở việc xây dựng gần như toàn bộ chuỗi giá trị của ngành công nghiệp pin – từ tinh chế khoáng sản, sản xuất vật liệu điện cực đến sản xuất tế bào pin.
Bản dịch tiếng Việt
Đầu tháng 7 năm nay, ông đã được trao Giải thưởng Quốc gia về Khoa học và Công nghệ Xuất sắc năm 2025.
Bản dịch tiếng Việt
Trong một thông cáo báo chí của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi ông đã làm việc cả đời, ông được gọi là "cha đẻ của ngành công nghiệp pin Trung Quốc". Danh hiệu này không chỉ ghi nhận những đóng góp khoa học của ông mà còn vai trò đặc biệt của ông trong việc biến nghiên cứu cơ bản thành một ngành công nghiệp chiến lược cho quốc gia đông dân nhất thế giới.
Bản dịch tiếng Việt
Lớn lên dưới ánh đèn dầu
Bản dịch tiếng Việt
Ít ai có thể tưởng tượng rằng người đàn ông đã đưa Trung Quốc trở thành cường quốc pin lithium toàn cầu lại lớn lên ở vùng núi Jialing, tỉnh Tứ Xuyên, dưới ánh sáng leo lét của một ngọn đèn dầu.
Bản dịch tiếng Việt
Chen sinh năm 1940 trong một gia đình nông dân nghèo, và tuổi thơ của ông rất vất vả. Ở trường trung học, mỗi cuối tuần ông phải đi bộ hàng chục km để mang gạo và thức ăn từ nhà đến trường nội trú. Mãi đến kỳ thi tuyển sinh trung học phổ thông, ông mới lần đầu tiên nhìn thấy ánh sáng điện. Đối với một cậu bé lớn lên trong bóng tối của núi rừng, điện không chỉ là sự tiện nghi mà còn là biểu tượng của sự tiến bộ. Trải nghiệm này đã in sâu vào ông và khơi dậy trong ông khát vọng làm việc trong lĩnh vực điện để mang lại ánh sáng và sự tiện nghi cho nhiều người hơn.
Bản dịch tiếng Việt
Chen Liquan đóng vai trò đặc biệt trong việc đưa Trung Quốc trở thành nhà sản xuất pin lithium lớn nhất thế giới. Đồ họa: My Hanh
Bản dịch tiếng Việt
Sau khi tốt nghiệp Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc năm 1964, Chen bắt đầu nghiên cứu về vật liệu có cấu trúc tinh thể tại Viện Vật lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Kiến thức về khoa học vật liệu này sau này trở nên quan trọng cho việc phát triển các công nghệ pin tiên tiến.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1976, trong một chuyến nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Vật lý Chất rắn Max Planck ở Stuttgart (Đức), ông tình cờ phát hiện ra tiềm năng to lớn của lithium nitride trong việc chế tạo pin thể rắn: Một cục pin lithium nitride nhỏ bằng nút áo có mật độ năng lượng cao hơn nhiều so với pin axit-chì thông thường, mở ra triển vọng phát triển pin cho xe điện.
Bản dịch tiếng Việt
Vào thời điểm đó, thế giới đang trải qua cuộc khủng hoảng dầu mỏ. Cuộc khủng hoảng này cho thấy nguồn cung năng lượng của Trung Quốc phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu. Chen tin rằng một cuộc cách mạng năng lượng thay thế dầu mỏ là điều tất yếu, và pin lithium thể rắn sẽ đóng vai trò trung tâm trong cuộc cách mạng đó.
Bản dịch tiếng Việt
Nhận thấy đây là hướng đi chiến lược cho an ninh năng lượng quốc gia, ông đã viết thư cho Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đề nghị chuyển hướng nghiên cứu từ cấu trúc tinh thể sang sự dẫn ion trong vật liệu thể rắn – một lĩnh vực hoàn toàn mới mà chưa ai ở Trung Quốc nghiên cứu.
Bản dịch tiếng Việt
Nghiên cứu trong "phòng thí nghiệm chuồng gà"
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1978, Chen trở về Trung Quốc và bắt đầu nghiên cứu pin lithium trong điều kiện gần như không thể. Lúc đó, Trung Quốc không có công nghệ, không có thiết bị chuyên dụng và không có nhân lực được đào tạo trong lĩnh vực này. Con đường phía trước đầy rẫy những điều không chắc chắn và chướng ngại vật.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1981, với sự hỗ trợ của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, ông thành lập phòng thí nghiệm đầu tiên ở Trung Quốc chuyên nghiên cứu về sự khuếch tán và vận chuyển ion trong vật liệu rắn để chế tạo pin lithium. Do thiếu cơ sở vật chất, nhóm nghiên cứu đã cải tạo một chuồng gà thành phòng thí nghiệm. Giữa phòng vẫn còn một cột điện cũ, và khi trời mưa, nước nhỏ xuống nền nhà.
Bản dịch tiếng Việt
"Hồi đó, nghiên cứu về vật liệu pin lithium là một lĩnh vực ngách với tương lai bất định", Dong Ming, một học trò của Chen, nói. "Để chọn con đường này, cần không chỉ tầm nhìn sắc bén mà còn cả lòng dũng cảm và sự gan dạ."
Bản dịch tiếng Việt
Vì lithium sulfide (Li2S) – một nguyên liệu quan trọng để sản xuất lithium nitride (Li3N) – không có trên thị trường nội địa, Chen đã tự điều chế bằng cách cho lưu huỳnh phản ứng với lithium nóng chảy. Ông dùng các thiết bị đơn giản và tự dựng một hệ thống phản ứng tạm bợ. Ông dẫn bột lưu huỳnh qua một ống thủy tinh để tạo chân không.
Bản dịch tiếng Việt
Đây là một quá trình nguy hiểm. "Có lần, lửa bùng ra từ ống khi lưu huỳnh tiếp xúc với lithium", Chen kể lại. "Tôi lùi lại ngay. May mà tôi không bị bỏng."
Bản dịch tiếng Việt
Dù điều kiện tồi tàn, chỉ trong ba năm, Chen và các đồng nghiệp đã công bố hơn 30 bài báo. Họ làm việc ngày đêm, chỉ nghỉ ngơi rất ít. Đến năm 1988, nhóm của Chen đã chế tạo ra cục pin lithium thể rắn đầu tiên của Trung Quốc, mặc dù việc thương mại hóa vẫn còn xa vời.
Bản dịch tiếng Việt
Buông bỏ để tiến xa hơn
Bản dịch tiếng Việt
Tình thế thay đổi đột ngột vào năm 1991, khi tập đoàn Sony của Nhật Bản công bố thương mại hóa pin lithium-ion với chất điện phân lỏng, trong khi nghiên cứu pin thể rắn vẫn chưa thể đưa vào sản xuất hàng loạt.


