Ein ehrlicher Beamter, den Phung Khac Khoan dem Kaiser der Ming-Dynastie empfahl
Một vị quan thanh liêm được Phùng Khắc Khoan tiến cử cho vua nhà Minh
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/13
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Sau khi sứ thần An Nam ca ngợi ông, vị quan thanh liêm Triệu Bang Thanh đã được vua Minh Thần Tông (Vạn Lịch), người đang rất cần nhân tài, lập tức triệu về kinh đô và thăng chức.
Bản dịch tiếng Việt
Câu chuyện ngoại giao này, bị bụi thời gian che phủ hơn 400 năm, đã được tình cờ phát hiện.
Bản dịch tiếng Việt
Cách đây vài năm, tôi viết trên Facebook về câu chuyện rằng Trạng Bùng – Phùng Khắc Khoan, khi đi sứ sang Trung Quốc năm 1597, đã kết bạn thân với sứ thần Triều Tiên là Lý Tú Quang. Sau đó, ông còn được mời sang Triều Tiên thăm thú và ở lại một thời gian trước khi về nước.
Bản dịch tiếng Việt
Để minh họa, tôi đính kèm một bức chân dung Phùng Khắc Khoan tìm được trên mạng. Bỗng nhiên, một người bạn Trung Quốc để lại bình luận dưới bức ảnh: “Đây là Phùng Khắc Khoan à?”
Bản dịch tiếng Việt
Tôi rất ngạc nhiên. Người bạn Trung Quốc này là người tôi quen tại một hội nghị về vật lý thiên văn ở Úc. Dù anh ấy có yêu thích lịch sử đến đâu, làm sao anh ấy có thể biết và nhận ra một người không mấy nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam? Ngay cả một người Việt bình thường cũng có thể không nhận ra bức ảnh, huống chi là một nhà khoa học nước ngoài!
Bản dịch tiếng Việt
Tôi hỏi: “Sao anh biết?” Người bạn trả lời ngay: “Tôi rất quan tâm đến lịch sử Trung Quốc cuối thời Minh. Thời đó, hầu hết quan lại đều tham nhũng hoặc bất tài. Triệu Bang Thanh là một người hiếm hoi vừa thanh liêm vừa có tài. Và ông ấy được Phùng Khắc Khoan tiến cử!”
Bản dịch tiếng Việt
Tôi đã đọc nhiều về lịch sử Việt Nam, nhưng chưa bao giờ nghe thông tin này – rằng một quan lại Việt Nam, đang đi sứ, lại tiến cử một quan lại Trung Quốc cho vua Trung Quốc! Tôi hỏi vài người bạn am hiểu lịch sử Trung Quốc và Hán Nôm, nhưng họ dường như cũng chưa đọc được điều này. Đáng tiếc, sau đó tôi mất liên lạc với người bạn Trung Quốc đó, nên không thể hỏi thêm chi tiết.
Bản dịch tiếng Việt
Quyết tâm tìm ra sự thật, tôi cùng một người bạn chuyên gia về lịch sử Việt Nam bắt đầu lục tìm tất cả sách cổ và kho tư liệu số của Trung Quốc mà chúng tôi có thể tìm thấy.
Bản dịch tiếng Việt
“Bức tường” do một lỗi dịch thuật định mệnh
Bản dịch tiếng Việt
Khi tìm kiếm tài liệu nghiên cứu của Việt Nam để kiểm chứng thông tin, tôi tìm thấy một tài liệu rất quý của Phùng Diệu Linh, lưu trên cơ sở dữ liệu khoa học và công nghệ quốc gia (vista.gov.vn), với tiêu đề Một vài nhận xét về văn bản Lữ hành ngâm tập (ký hiệu AB.447) [1]. Trước đây, công trình lớn Việt Nam Hán văn Yên hành văn hiến tập thành (Tuyển tập văn hiến Hán văn về các chuyến đi sứ của Việt Nam sang Trung Quốc, do Đại học Phúc Đán, Thượng Hải, xuất bản tháng 6/2010) cho rằng Lữ hành ngâm tập (Thơ ngâm trên đường đi) là một tập thơ độc lập của Phùng Khắc Khoan. Nhưng qua nghiên cứu văn bản cẩn thận, Phùng Diệu Linh đã chỉ ra rằng Lữ hành ngâm tập (AB.447) thực chất là một tập thơ của nhiều tác giả. Phần đầu gồm thơ của các sứ thần khác như Nguyễn Trung Ngạn (đời Trần) và Nguyễn Tông Quai (đời Lê muộn); phần hai là thơ trong tập gốc Mai Lĩnh sứ hoa thi tập (Thơ về chuyến đi sứ Trung Quốc qua ải Mai Lĩnh) của Phùng Khắc Khoan. Nghiên cứu cũng cho thấy: Trong bản viết tay AB.447, bài thơ về cuộc gặp giữa Phùng Khắc Khoan và Triệu Bang Thanh có tựa đề Dữ Thắng doãn Triệu hầu tương kiến (Gặp gỡ quan đứng đầu huyện họ Triệu). Ngoài ra, trong tập gốc Mai Lĩnh sứ hoa thi tập, Phùng còn viết một bài thơ quan trọng khác với tựa đề Đề Triệu hầu họa tượng đồ (Thơ đề trên bức chân dung họ Triệu). Tuy nhiên, bài viết của Phùng Diệu Linh chỉ khảo sát văn bản AB.447 và ghi chú địa danh “Thắng huyện” theo đúng nguyên văn chữ Hán. Vì trên bản đồ Trung Quốc không có “Thắng huyện”, các nhà nghiên cứu Việt Nam không thể đào sâu thêm. Sự bế tắc kéo dài hàng thế kỷ này có thể là hậu quả của vấn đề kinh điển về việc “chép nhầm” chữ Hán cổ. Trong lối viết nhanh (hành thư/thảo thư) bằng bút lông, chữ 滕 (Đằng) và 勝 (Thắng) trông rất giống nhau. Có lẽ người chép lúc đó đã nhìn nhầm, và các dịch giả Việt Nam đã tiếp nhận sai lầm đó. Địa danh đúng là 滕县 (Đằng huyện), và vị quan kết bạn thân với Trạng Bùng chính là vị quan thanh liêm nổi tiếng thời Minh: Triệu Bang Thanh (赵邦清). Triệu Bang Thanh (1558-1622) quê ở huyện Chính Ninh, tỉnh Cam Túc, từng làm quan đứng đầu huyện Đằng (nay thuộc tỉnh Sơn Đông) từ năm 1593 đến 1598.
Bản dịch tiếng Việt
Cuộc gặp gỡ và lời tiến cử với vua nhà Minh
Bản dịch tiếng Việt
Trái ngược với lịch sử “mở” ở Việt Nam, chương này trong sách sử Trung Quốc được ghi chép rất chi tiết và trang trọng. Sách Thiện quốc thanh phong – Cổ Đằng tiên hiền thanh quan liêm lại (Những vị quan thanh liêm của đất Đằng xưa) kể rằng: Năm Vạn Lịch thứ 21 (1593), Triệu Bang Thanh được bổ làm quan đứng đầu huyện Đằng. Trong thời gian tại nhiệm, ông xem xét kỹ công việc quan lại, đi tuần tra bí mật để nắm tình hình, lắng nghe nỗi lo của dân chúng và trấn áp bọn cường hào ác bá. Ông tự mình đo đạc lại ruộng đất, kiểm tra sổ sách địa chính, trả lại ruộng cho chủ hợp pháp và quy định mức thuế rõ ràng, công bằng cho từng hộ. Ông cũng truyền bá kỹ thuật nông nghiệp mới và quan tâm đến giáo dục cho người dân. Năm Vạn Lịch thứ 26 (1598), sứ thần chính của An Nam, Bộ Lễ Thượng thư Phùng Khắc Khoan, sang Trung Quốc. Khi đi qua huyện Đằng, ông gặp Triệu Bang Thanh. Hai người bàn luận văn chương và trở thành bạn thân. Phùng Khắc Khoan ấn tượng với sự thanh liêm và tài năng của Triệu. Sau khi trở về nước (hoặc trong thời gian ở lại), ông đã tiến cử Triệu Bang Thanh với vua Vạn Lịch. Nhà vua, đang tìm kiếm nhân tài, đã triệu Triệu về kinh và thăng chức cho ông.
Bản dịch tiếng Việt
[1] Chú thích cuối trang đề cập đến tài liệu của Phùng Diệu Linh.


