Privatzimmer und Privatsphäre: Was kam zuerst?
Phòng riêng và sự riêng tư: cái nào có trước?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/11
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Trong xã hội hiện đại, chúng ta nghĩ rằng việc mỗi người có một phòng riêng để sống cuộc sống riêng tư là điều hoàn toàn tự nhiên. Bill Bryson trong cuốn sách của mình cho thấy điều ngược lại: chính việc phát minh ra phòng riêng đã góp phần khiến con người phát triển ý thức về sự riêng tư.
Bản dịch tiếng Việt
Bill Bryson là một trong những tác giả sách phi hư cấu nổi tiếng nhất thế giới. Ông có thể giải thích những chủ đề khó một cách đơn giản. Trong cuốn sách "Nhà: Lịch sử ngắn về đời sống riêng tư", ông kể lịch sử loài người qua những phát minh đã định hình kiến trúc và nội thất ngôi nhà của ông.
Bản dịch tiếng Việt
Độc giả đi theo ông qua từng căn phòng và thấy lịch sử không qua các vị vua và chiến tranh, mà qua những đồ vật hàng ngày. Lịch sử được kể từ dưới lên và từ bên trong.
Bản dịch tiếng Việt
Thông thường chúng ta nghĩ: Mỗi người có một đời sống riêng tư, vì vậy có một phòng riêng là điều tự nhiên. Nhưng Bryson cho thấy: điều đó ngược lại. Việc phát minh ra phòng riêng một cách tình cờ, từ nhiều thế kỷ trước, đã thúc đẩy ý thức về bản thân.
Bản dịch tiếng Việt
Bryson dẫn độc giả đến một ngôi nhà ở châu Âu vào đầu thời Trung cổ, sau khi Đế chế La Mã sụp đổ. Ngôi nhà thấp và chỉ có một phòng. Nó được xây bằng đất sét, gỗ và rơm. Gia đình, nhân viên, người hầu và khách sống cùng nhau ở đó. Họ làm việc, nấu ăn, ăn và ngủ trong một căn phòng duy nhất này.
Bản dịch tiếng Việt
Cách xây dựng này có lý do kinh tế và kỹ thuật. Các điền trang lớn của La Mã đã sụp đổ, và nô lệ lại trở thành nông dân. Không ai có thể duy trì những ngôi nhà lớn với hệ thống sưởi dưới sàn. Cách duy nhất để sưởi ấm là lửa mở ở giữa nhà. Vì vậy, người ta xây nhà chỉ với một phòng.
Bản dịch tiếng Việt
Mãi đến cuối thời Trung cổ, các kỹ thuật mới mới xuất hiện: người ta học cách nung gạch và phát minh ra ống khói. Nhờ đó, lò sưởi trên tường trở nên khả thi. Nhà cửa trở nên cao hơn và được chia thành nhiều phòng. Phòng riêng thúc đẩy ý thức về bản thân, và các phòng chức năng cải thiện sự phân công lao động.
Bản dịch tiếng Việt
Trong các chương về bếp và phòng đựng thức ăn, Bryson giới thiệu những biệt thự thời Victoria. Lúc đó, thương mại toàn cầu lại phát triển, thậm chí còn lớn hơn thời Đế chế La Mã. Bếp của tầng lớp trung lưu và thượng lưu có nhiều thực phẩm, gia vị và kỹ thuật từ khắp nơi trên thế giới. Nhưng cũng có sự bất bình đẳng lớn.
Bản dịch tiếng Việt
Mỗi gia đình giàu có thời Victoria cần nhiều người hầu: đầu bếp, phụ bếp, người rửa bát, người giúp việc, quản gia, người làm vườn, người đánh xe. Họ phải giặt giũ, dọn dẹp, nhóm lửa, mua sắm, chăm sóc động vật và nấu ăn. Trong khi chủ nhân có phòng ngủ riêng, phòng làm việc, phòng ăn, phòng khách, vườn và phòng tắm, thì người hầu ngủ trong những căn phòng nhỏ, ngột ngạt và làm việc từ sáng đến tối. Họ phải dùng cầu thang và hành lang riêng để không gặp chủ nhân. Vì vậy, sự riêng tư của tầng lớp thượng lưu được tạo ra thông qua việc kiểm soát sự hiện diện của người khác.
Bản dịch tiếng Việt
Sự bất bình đẳng giữa nam và nữ cũng quan trọng. Quản gia có điều kiện sống tốt nhất. Các cô hầu gái phải làm những công việc bẩn thỉu nhất: đổ bô, rửa bát, giặt giũ. Họ làm việc nhiều giờ hơn và kiếm được ít hơn nam giới. Họ thường xuyên phải tiếp xúc với nước lạnh, bụi bẩn và rác thải. Đó là cái giá cho cuộc sống sạch sẽ của chủ nhân. Ngay cả quần áo của người hầu, các quy tắc của họ, kích thước và vị trí phòng của họ cũng cho thấy hệ thống phân cấp. Kiến trúc, đồ nội thất, quần áo và quy tắc trong ngôi nhà thời Victoria giống như một xã hội thu nhỏ.
Bản dịch tiếng Việt
Bryson nói: Lịch sử của đời sống riêng tư trước hết là lịch sử của sự thoải mái. Nhưng ngay cả ngày nay, những tiện nghi vẫn không được phân phối công bằng. Ví dụ, có bồn rửa, tủ lạnh, máy giặt, bếp gas hoặc bếp điện, máy hút bụi và máy rửa bát. Nhờ đó, căn hộ của tầng lớp trung lưu đã trở nên nhỏ hơn, vì không cần nhiều người hầu như thời Victoria. Nhưng những thiết bị này tiết kiệm thời gian làm việc nhà cho nam giới nhiều hơn so với phụ nữ.


