Vietnam bereitet sich auf Atomkraft vor
Việt Nam chuẩn bị cho điện hạt nhân
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/24
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Sự thành bại của điện hạt nhân trước hết phụ thuộc vào nguồn nhân lực, và chất lượng nhân lực lại phụ thuộc vào chất lượng đào tạo.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Khi một quốc gia chưa có kinh nghiệm đào tạo, họ sẽ làm gì? Trước tiên, họ cử người ra nước ngoài học tập tại các nước có nhiều kinh nghiệm về điện hạt nhân. Vì vậy, dù mới bắt đầu và vừa quyết định sử dụng điện hạt nhân, Uzbekistan đã liên hệ với Đại học Năng lượng Moskva (MPEI) để đào tạo nhân sự cho nhà máy điện tương lai. Điều này được Giáo sư Nikolai Rogalev, Hiệu trưởng MPEI, chia sẻ với tạp chí Tia Sáng tại cuộc gặp ngày 29/5. Tại cuộc gặp này, ông đã trao đổi với Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam. Nếu quan tâm đến đào tạo từ sớm, chúng ta sẽ chuẩn bị tốt hơn, vì nhân lực giỏi không dễ có được.
Bản dịch tiếng Việt
Điện hạt nhân cũng không ngoại lệ: phải tính toán kỹ lưỡng và lâu dài bài toán nhân sự. Ban đầu, có thể cử người ra nước ngoài, nhưng Tiến sĩ Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, cho biết: "Một nhà máy điện hạt nhân tồn tại hàng trăm năm. Chúng ta không thể suốt trăm năm chỉ cử người ra nước ngoài." Ông nhấn mạnh Việt Nam phải tự đào tạo.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Minh họa: Ngô Hà
Bản dịch tiếng Việt
Có thể tận dụng gì từ giai đoạn trước năm 2016?
Bản dịch tiếng Việt
Trước khi Việt Nam dừng điện hạt nhân vào tháng 11/2016, nước này đã có kế hoạch nhân sự cho hai nhà máy Ninh Thuận 1 và 2. Việt Nam đã hợp tác với năm trường đại học trong nước, mở các khóa học về vật lý hạt nhân và kỹ thuật hạt nhân. Ngoài ra, gần 450 người đã được cử đi đào tạo tại Nga và Nhật Bản, trong đó hơn 400 sinh viên sang Nga và 32 sinh viên sang Nhật Bản.
Bản dịch tiếng Việt
Nhóm sinh viên đầu tiên gồm 28 người theo học tại Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia Nga (MEPhI). Khi Việt Nam công bố dừng chương trình, họ chỉ còn một năm nữa là tốt nghiệp. Điều này đặt các sinh viên và nhà trường trước lựa chọn: hoặc học thêm một năm để nhận bằng kỹ sư kỹ thuật hạt nhân, hoặc chuyển ngành.
Bản dịch tiếng Việt
Sau khi hoàn thành khóa đào tạo, một số người làm việc trong các dự án hạt nhân của Nga, nhưng phần lớn trở về Việt Nam. Trong số đó, chưa đến 20 người chọn làm việc tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và tiếp tục theo đúng chuyên môn. Số còn lại chủ yếu làm việc tại EVN hoặc các công ty điện khác. Tiến sĩ Trần Chí Thành nhận xét về khả năng thu hút lại những cựu sinh viên này: "Kiến thức của họ có lẽ đã mai một. Nếu muốn sử dụng họ bây giờ, chúng ta phải đào tạo lại. Vì hơn mười năm qua họ không làm trong lĩnh vực hạt nhân, thậm chí có thể đã quên tiếng Nga."
Bản dịch tiếng Việt
Nếu không thể dựa vào những người được đào tạo ở nước ngoài, liệu Việt Nam có thể tận dụng nền tảng hiện có để xây dựng chương trình đào tạo hạt nhân bài bản? Thực tế cho thấy: Việt Nam vẫn chưa đào tạo được kỹ sư kỹ thuật hạt nhân. Hiện chỉ có nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử nói chung, chủ yếu là kỹ thuật hạt nhân và các ứng dụng như đo liều bức xạ hay vật lý y khoa.
Bản dịch tiếng Việt
Bốn văn bản chính sách quan trọng
Bản dịch tiếng Việt
Dù không thể kế thừa những gì từ trước, không thể nói Việt Nam bắt đầu từ con số không. Ngược lại, kế hoạch cho Ninh Thuận 1 đã nhận được sự ủng hộ chính sách quan trọng.
Bản dịch tiếng Việt
Từ năm 2025, Việt Nam đã ban hành bốn văn bản quan trọng về chính sách nhân sự điện hạt nhân:
- Quyết định 1012/QĐ-TTg: Phê duyệt Đề án "Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho điện hạt nhân đến năm 2035"
- Quyết định 893/QĐ-TTg: Phê duyệt Đề án "Đào tạo, phát triển và bồi dưỡng nguồn nhân lực cho quản lý nhà nước, nghiên cứu, ứng dụng và hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử"
- Quyết định 1050/QĐ-BGDĐT: Ban hành chuẩn chương trình đào tạo đại học trong lĩnh vực điện hạt nhân
- Nghị định 176/2026/NĐ-CP: Quy định về chế độ ưu đãi cho giáo viên, sinh viên, nghiên cứu sinh và cán bộ quản lý trong lĩnh vực điện hạt nhân
Bản dịch tiếng Việt
Bốn văn bản này bao gồm: chương trình đào tạo, địa điểm đào tạo, chế độ ưu đãi cho giáo viên và người học, cũng như nhu cầu nhân sự.
Bản dịch tiếng Việt
Tiến sĩ Đặng Thanh Lương, nguyên Phó Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, cho rằng lợi thế lớn nhất của các văn bản này là chúng đề cập đến cả nhân sự lẫn chính sách cho nhân sự đó.
Bản dịch tiếng Việt
Tuy nhiên, vẫn có sự khác biệt so với thông lệ quốc tế, đặc biệt là các nước có nền công nghiệp hạt nhân mạnh như Nga và Mỹ. Thông thường, việc lập kế hoạch nhân sự bắt đầu từ công nghệ, vị trí việc làm, số lượng và kỹ năng cần thiết tại từng vị trí. Sau đó mới thiết kế chương trình đào tạo. Đây là "cách làm thông thường" ở các nước tiên tiến. Nhưng theo bốn văn bản này, Việt Nam đang làm ngược lại, Tiến sĩ Đặng Thanh Lương, người đã dành cả sự nghiệp gắn bó với an toàn bức xạ và cấp phép trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, nhận định. Ông nói: "Chúng ta đang làm ngược lại", vì những thông tin quan trọng vẫn chưa được biết rõ.
Bản dịch tiếng Việt
Để lập kế hoạch nhân sự tốt, Tiến sĩ Đặng Thanh Lương cho rằng cần đặt câu hỏi: "Chúng ta có thể làm gì? Chúng ta cần gì?" Theo Quyết định 1012, Việt Nam cần 4000 nhân viên cho nhà máy điện hạt nhân. Nhưng trên thực tế, chưa rõ 4000 nhân viên này đảm nhận những vị trí nào và khi nào họ được cần đến.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Minh họa: Ngô Hà
Bản dịch tiếng Việt
Xét về công nghệ mà Nga cung cấp cho Ninh Thuận 1, các chuyên gia cho rằng: hai lò phản ứng cần khoảng 2000 người. Tuy nhiên, nhu cầu nhân sự cho Ninh Thuận 2 vẫn chưa thể ước tính, vì Việt Nam chưa chọn công nghệ.
Bản dịch tiếng Việt
Cách làm ngược lại còn thể hiện ở việc Việt Nam ngay lập tức công bố danh sách 11 trường đại học được phép đào tạo nhân lực điện hạt nhân. Nhưng theo các chuyên gia, điều này gây vấn đề vì đào tạo phải gắn với công nghệ. Cần chọn công nghệ trước, rồi mới xác định trường đại học. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng đào tạo phải phù hợp với nhu cầu của nhà máy, không thể chọn trường một cách tùy tiện khi chưa biết yêu cầu cụ thể.
Bản dịch tiếng Việt
Một điểm nữa là Việt Nam vẫn chưa quyết định công nghệ nào sẽ dùng cho Ninh Thuận 2. Điều này gây khó khăn cho việc lập kế hoạch. Các chuyên gia khuyến nghị nên chọn công nghệ trước, sau đó mới lên kế hoạch đào tạo.
Bản dịch tiếng Việt
Tóm lại, Việt Nam đã có những bước đi quan trọng để đào tạo nhân lực cho điện hạt nhân. Nhưng vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc lập kế hoạch chi tiết và điều chỉnh cho phù hợp với công nghệ.


