Wann darf man Artikel teilen, ohne zu bezahlen?
Khi nào được chia sẻ bài viết mà không phải trả phí?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/27
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Xem bản dịch tiếng Việt đầy đủ
Nếu hiểu đúng luật, trong nhiều trường hợp bạn có thể trích dẫn hoặc chia sẻ bài viết. Điều này phù hợp với nguyên tắc "sử dụng hợp lý" trong luật bản quyền.
Nghị định 174 có hiệu lực từ ngày 1/7. Theo đó, người chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được phép của chủ sở hữu có thể bị xử phạt. Tuy nhiên, quy định này không mới. Trước đó đã có Luật Sở hữu trí tuệ và các quy định khác, quy định rõ khi nào được sử dụng tác phẩm mà không cần xin phép và không phải trả phí. Điều này được gọi là "fair use" trong tiếng Anh.
Chia sẻ liên kết luôn được phép
Độc giả nên chia sẻ liên kết đến bài viết trên mạng xã hội. Bạn cũng có thể viết một đoạn văn ngắn kèm theo. Liên kết không phải là tác phẩm được bảo hộ. Vì vậy, chia sẻ liên kết không vi phạm bản quyền. Điều này đúng đắn và có ích cho xã hội.

Hình ảnh: Pexel
Độc giả cũng có thể chia sẻ sự kiện và tin tức thuần túy. Đây là những thông tin không có sự sáng tạo, không được bảo hộ bởi luật bản quyền.
Nhưng cần lưu ý: Mỗi tờ báo có thể viết cùng một thông tin theo cách khác nhau. Họ cũng có thể thêm ý kiến của phóng viên hoặc chuyên gia. Khi đó, bài viết là tác phẩm được bảo hộ. Vì vậy, tốt nhất chỉ nên chia sẻ nội dung rất ngắn hoặc số liệu. Bạn nên trung thực và chính xác, đồng thời luôn ghi rõ liên kết đến nguồn gốc. Như vậy sẽ tránh được tin giả.
Quy tắc: Sao chép tối đa 10%
Độc giả không được sao chép toàn bộ hoặc một phần bài viết để đăng lên trang của mình khi chưa được phép của tờ báo. Luật cho phép sao chép một phần tác phẩm, nhưng chỉ tối đa 10% số từ hoặc dung lượng. Và chỉ dùng cho nghiên cứu khoa học hoặc học tập cá nhân. Nếu bạn sao chép và đăng lên mạng xã hội thì không được coi là ngoại lệ.
Việc chuyển đổi văn bản thành âm thanh hoặc video cũng bị cấm, và ngược lại.
Độc giả có thể sử dụng tác phẩm báo chí cho mục đích giảng dạy, nhưng chỉ trong phạm vi tiết học. Chỉ giáo viên và học sinh trong tiết học đó mới được truy cập. Không được đăng tải bài giảng có sử dụng tác phẩm đó lên mạng xã hội.

Hình ảnh minh họa các nguyên tắc chia sẻ bài viết. Tia Sáng cho phép trích dẫn tối đa 10% bài viết, kèm liên kết đến nguồn gốc. Nếu cần nhiều nội dung hơn, bạn có thể liên hệ để xin phép.
Trích dẫn cần kèm liên kết đến bài gốc
Độc giả có thể trích dẫn bài viết mà không cần xin phép tờ báo, nhưng phải đáp ứng các điều kiện sau:
-
Trích dẫn chỉ nhằm giới thiệu, phê bình hoặc giải thích một chủ đề. Trích dẫn phải "hợp lý". Bạn nên diễn đạt lại nội dung bằng lời văn của mình, chỉ thỉnh thoảng trích nguyên văn.
-
Trích dẫn không được gây hại cho tờ báo. Nghĩa là không được trích quá nhiều nội dung quan trọng, khiến người khác hiểu được toàn bộ bài viết và không muốn đọc bản gốc nữa.
Ví dụ hay: "Tôi không đồng ý với ý kiến của chuyên gia về biện pháp A (xem bài viết theo liên kết), vì những lý do sau: [ý kiến của tôi]".
- Phải ghi rõ liên kết đến bài viết gốc.
Tác giả có được tự chia sẻ bài viết của mình không?
Mọi quy định đều áp dụng cho cả tác giả bài viết. Nhiều tờ báo có chuyên trang cho chuyên gia và độc giả, nên nhiều người nghĩ tác giả có thể tự do sử dụng bài viết của mình. Tuy nhiên, khi tác giả gửi bài và tờ báo đăng, tác giả chuyển quyền cho tờ báo, trừ khi có hợp đồng khác. Mỗi tờ báo có quy định riêng. Vì vậy, nếu muốn làm điều gì không nằm trong các trường hợp nêu trên, bạn nên hỏi tờ báo. Một số tờ báo cởi mở hơn và cho phép nhiều hơn, ví dụ như Theconversation, Dialogue Earth, The Philanthropist Journal. Họ có giấy phép mở.
Tóm lại: Luật bản quyền bảo vệ tác phẩm sáng tạo của báo chí, nhưng cũng phải cân nhắc lợi ích của công chúng và độc giả. Luật khuyến khích chia sẻ kiến thức và phê bình, nhưng phải tôn trọng quyền của tất cả mọi người.
(Đọc thêm: Bảo vệ bản quyền báo chí: Luật cao một thước, nền tảng số cao một trượng)
Ghi chú:
Tác giả Nguyễn Lương Sỹ là luật sư và giảng dạy về luật bản quyền. Thông tin trong bài do ông cung cấp.
Kiểm tra đọc hiểu
Trả lời sau khi đọc để kiểm tra bạn đã nắm được ý chính chưa.
Bài đọc tiếp theo

KI braucht öffentliches Feedback, bevor es zu spät ist
In einem Artikel in der Zeitschrift Noema erklärt Macario Schettino, dass jede frühere Kommunikationsrevolution – der Buchdruck, Massenzeitungen, Fernsehen und Radio – schließlich durch dieselbe…
Đọc và họcWas ist das sauberste Tier?
Was ist das sauberste Tier? Die Antwort hängt davon ab, wie man Sauberkeit definiert. Im Tierreich geht es bei Sauberkeit nicht darum, makellos auszusehen. Es geht vielmehr um Verhaltensweisen, die…
Đọc và họcDer älteste Vergnügungspark der USA ist nicht Coney Island
Wenn du dich fragst, welcher der älteste Vergnügungspark in den USA ist, dann ist es Lake Compounce in Bristol, Connecticut. Er wurde 1846 eröffnet und ist der älteste durchgehend betriebene…
Đọc và họcWo gibt es das sauberste Wasser der Welt?
Wenn du nach dem saubersten Wasser der Welt suchst, findest du schnell heraus: Es gibt keine einzige weltweite Rangliste. Viele Faktoren sind wichtig für sauberes Trinkwasser. Dazu gehören natürliche…
Đọc và học
