Wie China die Ära der Seefahrt verpasste
Vì sao Trung Quốc bỏ lỡ thời đại hàng hải?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/26
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Khi Trung Quốc còn là một đế chế hùng mạnh với nền hàng hải rất phát triển và thực hiện những chuyến đi biển gần như không thể tin nổi, thì chính họ lại tự trói buộc mình bằng chính sách hạn chế thương mại đường biển dưới thời nhà Minh.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Vào giữa thế kỷ 16, vua João III của Bồ Đào Nha đã có nhiều đêm mất ngủ trong những sảnh đá lạnh lẽo của cung điện Ribeira, trăn trở về Trung Quốc.
Bản dịch tiếng Việt
Dưới thời vua cha là vua Manuel I, Bồ Đào Nha đã thiết lập độc quyền trên tuyến đường biển ở Ấn Độ Dương. Sự độc quyền này dựa trên các pháo đài, hạm đội và hệ thống giấy phép hàng hải gọi là Cartaz. Tất cả tàu thuyền đi qua Ấn Độ Dương đều phải có giấy phép này. Nhưng để làm cho đất nước mình hùng mạnh hơn nữa, João III cần nhiều hơn thế: ông muốn thiết lập quan hệ thương mại với Trung Quốc, nền kinh tế lớn nhất thế giới lúc bấy giờ.
Bản dịch tiếng Việt
Vấn đề là: dưới con mắt của triều đình nhà Minh, các thương nhân Bồ Đào Nha không hề ôn hòa. Năm 1518, vua cha của ông đã phái một hạm đội dưới quyền chỉ huy của Simão de Andrade đến Quảng Châu. Nhưng chuyến thăm này để lại ấn tượng rất xấu: Simão và những người của ông ta đã mua bán trẻ em làm nô lệ và gây xung đột với lực lượng bảo vệ bờ biển. Điều này khiến quan hệ giữa hai bên nhanh chóng xấu đi. Giống như ở Ấn Độ hay châu Phi, người Bồ Đào Nha cũng dùng vũ lực trong những lần tiếp xúc đầu tiên để giành lợi thế thương mại và thiết lập các trạm buôn bán. Cách hành xử bạo lực này khiến chính quyền nhà Minh không cho phép người Bồ Đào Nha tiến sâu vào nội địa. Họ chỉ được phép buôn bán ở ven biển.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1521, khi João III vừa mới lên ngôi, tình hình ở Trung Quốc rất hỗn loạn. Quân Minh tấn công đảo Tamão, thương điếm đầu tiên của người Bồ Đào Nha gần cửa sông Châu Giang. Người Bồ Đào Nha phải chạy về Malacca. Rõ ràng, chính sách thương mại hung hăng dưới thời vua cha khiến người Bồ Đào Nha bị coi là những kẻ xâm lược nguy hiểm, chứ không phải là đối tác thương mại. Đối mặt với đế chế Trung Hoa với sức mạnh quân sự vượt trội, João III hiểu rằng Bồ Đào Nha không thể chỉ tiếp tục dùng vũ lực nếu muốn tồn tại ở đó.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Chính sách thương mại hung hăng dưới thời vua cha khiến người Bồ Đào Nha bị coi là những kẻ xâm lược nguy hiểm, chứ không phải là đối tác thương mại. Trong ảnh: Mô tả trận chiến Tunmen giữa hạm đội Bồ Đào Nha và lực lượng nhà Minh. Nguồn: Wikipedia
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1522, João III cử Martim Afonso de Mello Coutinho dẫn đầu một hạm đội sáu tàu đến Tunmen để đàm phán về việc mở rộng thương mại. Nhưng thay vì đàm phán, lại xảy ra giao tranh ác liệt. Hai tàu và 42 người của ông đã bị bắt. Một số tù binh sau đó chết vì vết thương, đói và rét. 23 người bị xử tử công khai. Kết quả là Bồ Đào Nha hoàn toàn bị cấm buôn bán tại các cảng của Trung Quốc.
Bản dịch tiếng Việt
Trong những năm sau đó, tin tức từ phương Đông khiến João càng thêm buồn. Các thương nhân Bồ Đào Nha trở thành những kẻ ngoài cuộc: họ buôn lậu lén lút, trở thành cướp biển hoặc hối lộ quan lại địa phương để sinh tồn. Các thương nhân Bồ Đào Nha, công dân của một cường quốc hàng hải, giờ phải sống nhờ vào sự hỗn loạn. Đó không phải con đường ông mong muốn. Có lẽ trong những đêm như vậy, khi mọi tiếng ồn đã lắng xuống, một ý tưởng nảy sinh: "Nếu chúng ta không thể đánh bại họ, tại sao không đứng về phía họ?"
Bản dịch tiếng Việt
Vào giữa thế kỷ 16, bờ biển Trung Quốc bị cướp biển hoành hành. Đây là mối lo của triều đình nhà Minh, nhưng cũng là cơ hội hiếm có cho Bồ Đào Nha. Liệu những kẻ từng bị coi là mối đe dọa có thể trở thành những người bảo vệ? Chiến đấu chống cướp biển theo phe triều đình là một bước đi mạo hiểm, nhưng đó là con đường duy nhất để khôi phục lòng tin đã bị phá hủy bởi những cuộc gặp gỡ đầu tiên.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1557, João III qua đời. Cùng năm đó, Bồ Đào Nha được phép sử dụng Ma Cao làm thương điếm chính thức, như một sự đền ơn cho vai trò của người Bồ Đào Nha trong cuộc chiến lâu dài chống cướp biển ở bờ biển Trung Quốc. Việc thành lập Ma Cao không chỉ giúp Bồ Đào Nha có một địa điểm thương mại lâu dài ở bờ biển Trung Quốc, mà còn đánh dấu một bước ngoặt lịch sử: lần đầu tiên phương Tây có một con đường thương mại chính thức để vào đế chế Trung Hoa bằng đường biển.
Bản dịch tiếng Việt
Vào thời điểm đó, nhà Minh đã hạn chế vai trò của mình trên biển trong hơn một thế kỷ. Trong khi các cường quốc hàng hải châu Âu bắt đầu mở rộng ra thế giới và tạo ra các tuyến thương mại toàn cầu mới, thì Trung Quốc ngày càng chú trọng đến việc kiểm soát và hạn chế thương mại đường biển.
Bản dịch tiếng Việt
Sự rút lui này càng khó hiểu hơn khi nhìn lại hơn một thế kỷ trước: Vào đầu thế kỷ 15, Trung Quốc đã thực hiện các chuyến đi biển với quy mô gần như không thể tin nổi, vượt xa các hạm đội châu Âu thời bấy giờ.
Bản dịch tiếng Việt
Tại sao một đế chế từng hùng mạnh trên biển lại dần mất vị thế? Tại sao Trung Quốc vào giữa thế kỷ 16 lại chấp nhận sự hiện diện của phương Tây ở ngay bờ biển của mình, thay vì định đoạt trật tự thương mại đường biển? Làm thế nào Trung Quốc bỏ lỡ thời đại hàng hải?
Bản dịch tiếng Việt
Để trả lời những câu hỏi này, chúng ta phải quay trở lại Trung Quốc vào đầu thế kỷ 15 – thời điểm mà đế chế này đứng trước một cơ hội lịch sử hoàn toàn khác: làm bá chủ đại dương.
Bản dịch tiếng Việt
Trịnh Hòa, người mở ra cánh cửa ra đại dương
Bản dịch tiếng Việt
Trung Quốc không phải là một nền văn minh xa lạ với biển. Ngược lại, vào đầu thế kỷ 15, nước này sở hữu một trong những khả năng hàng hải ấn tượng nhất thế giới.
Bản dịch tiếng Việt
Ngày 11 tháng 7 năm 1405, Đô đốc Trịnh Hòa, dưới sự bảo trợ của Hoàng đế Vĩnh Lạc, bắt đầu chuyến đi biển đầu tiên của mình với một hạm đội gồm 317 tàu và 27.870 người đến Calicut (Ấn Độ).
Bản dịch tiếng Việt
Trong gần ba thập kỷ tiếp theo, Trịnh Hòa đã thực hiện bảy chuyến thám hiểm lớn. Hạm đội của ông đã ghé thăm nhiều nước ở Đông Nam Á, Ấn Độ, vùng Vịnh Ba Tư và thậm chí cả bờ biển phía đông châu Phi. Những chuyến đi này cho thấy sức mạnh hàng hải to lớn của Trung Quốc và thiết lập quan hệ thương mại và triều cống với nhiều nước.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng sau cái chết của Hoàng đế Vĩnh Lạc và sau đó là Trịnh Hòa, chính sách đã thay đổi. Các nhà cai trị mới của nhà Minh ít quan tâm đến biển hơn. Họ coi hàng hải là quá tốn kém và quá rủi ro. Họ muốn tập trung nhiều hơn vào đất liền và phòng thủ chống lại người Mông Cổ. Vì vậy, các hạm đội lớn bị bãi bỏ, và việc đóng tàu lớn bị cấm. Việc bành trướng hàng hải đã bị chặn lại.
Bản dịch tiếng Việt
Những quyết định này khiến Trung Quốc mất vị thế thống trị trên biển. Trong khi người châu Âu khám phá ra các tuyến đường thương mại mới và chinh phục các đại dương trên thế giới, thì Trung Quốc rút lui. Vì vậy, Trung Quốc đã bỏ lỡ cơ hội duy trì vị thế cường quốc hàng hải hàng đầu và góp phần định hình thời đại hàng hải.
Bản dịch tiếng Việt
Câu chuyện về Trịnh Hòa cho thấy Trung Quốc từng có khả năng làm bá chủ đại dương. Nhưng những quyết định chính trị của nhà Minh đã khiến tiềm năng đó không được tận dụng. Thay vào đó, phương Tây đã mở đường vào Trung Quốc – thông qua Ma Cao.
Bản dịch tiếng Việt
Đến cuối bài viết, rõ ràng là: Trung Quốc đã có cơ hội thống trị hàng hải, nhưng đã để nó trôi qua. Hậu quả của những quyết định này vẫn còn cảm nhận được cho đến ngày nay.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Lưu ý: Bản dịch tiếng Đức đã được đơn giản hóa cho người học trình độ B1. Mọi sự kiện và số liệu đều lấy từ bài báo gốc.


