Isfahan: Die Stadt "Halbe Welt"
Isfahan: Thành phố 'Nửa thế giới'
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to HowStuffWorks.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/19
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Isfahan từ lâu đã được gọi là 'Nửa thế giới'. Cái tên này phản ánh lịch sử, kiến trúc và văn hóa đặc biệt của thành phố. Isfahan nằm ở tỉnh Isfahan, miền trung Iran. Trong thời kỳ Safavid, thành phố trở thành một trong những trung tâm nghệ thuật, thương mại và tri thức quan trọng nhất ở Trung Đông. Nhiều công trình nổi tiếng từ thời kỳ này vẫn định hình Iran cho đến ngày nay.
Vietnamese translation
Thành phố nằm bên sông Zayandeh và trên con đường tơ lụa lịch sử. Nơi đây có những nhà thờ Hồi giáo lớn, những cây cầu đẹp, những khu chợ nhộn nhịp và những khu vườn Ba Tư. Những điều này khiến Isfahan trở thành một trong những thành phố đáng chú ý nhất của đất nước. Một câu tục ngữ Ba Tư nói: 'Isfahan là nửa thế giới.'
Vietnamese translation
Cụm từ tiếng Ba Tư Nesf-e-Jahan có nghĩa là 'Nửa thế giới'. Cụm từ này ra đời trong thời kỳ hoàng kim của triều đại Safavid. Khi Shah Abbas I dời đô về Isfahan vào năm 1598, thành phố trở thành trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của Ba Tư.
Vietnamese translation
Thời kỳ hoàng kim bắt đầu dưới thời Shah Abbas I và tiếp tục dưới các vị vua sau đó, như Shah Abbas II. Vào thế kỷ 17, Isfahan là thành phố lớn nhất ở Ba Tư thời Safavid. Thương nhân, nghệ sĩ và học giả từ khắp khu vực đổ về.
Vietnamese translation
Ngay cả trước thời Safavid, thành phố đã có tên là Gabae, từ thời Achaemenid. Sau các cuộc tấn công của kẻ chinh phục Timur, Isfahan mất đi vị thế trong một thời gian ngắn. Nhưng nhờ các dự án xây dựng lớn và sự ủng hộ của các vị vua, thành phố đã trở nên quan trọng trở lại.
Vietnamese translation
Ngày nay, Isfahan là một trong những thành phố lớn của Iran. Theo điều tra dân số năm 2016, thành phố có gần 2 triệu dân.
Vietnamese translation
Isfahan có hơn 6.000 di tích lịch sử và một số ví dụ đẹp nhất về kiến trúc Ba Tư. Ở trung tâm là quảng trường Naqsh-e-Jahan. Từ năm 1979, nơi này là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Quảng trường rộng khoảng 510 x 165 mét. Đây là một trong những quảng trường công cộng lớn nhất từng được xây dựng.
Vietnamese translation
Mỗi phía của quảng trường có một chức năng khác nhau.
Vietnamese translation
- Phía nam có nhà thờ Hồi giáo Shah lộng lẫy, còn gọi là nhà thờ Hồi giáo Imam. Được xây dựng từ năm 1611, nơi đây nổi tiếng với mái vòm lớn và những viên gạch men tinh xảo.
- Phía đông có nhà thờ Hồi giáo Sheikh Lotfollah thanh lịch.
- Phía tây có cung điện Ali Qapu, nơi đặt chính quyền Safavid.
- Phía bắc mở ra khu chợ lớn, nơi các thương nhân và du khách đã buôn bán trong nhiều thế kỷ.
Vietnamese translation
Một báu vật khác là nhà thờ Hồi giáo Jameh, có từ thế kỷ 8. Lối kiến trúc của nó cho thấy hơn một nghìn năm phát triển kiến trúc.
Vietnamese translation
Bên cạnh các nhà thờ Hồi giáo là cung điện Chehel Sotoun, còn gọi là cung điện Bốn mươi cột. Cung điện nằm giữa những khu vườn Ba Tư xinh đẹp, thể hiện sự hòa quyện giữa kiến trúc và cảnh quan thời Safavid.
Vietnamese translation
Sông Zayandeh luôn định hình Isfahan, nhưng ngày nay nước thường xuyên khan hiếm. Nhiều cây cầu nổi tiếng bắc qua sông.
Vietnamese translation
Cầu Si-o-se-pol dài gần 295 mét và có 33 nhịp. Cầu Khaju dài khoảng 133 mét, vừa là cầu, vừa là nơi thư giãn đẹp cho người dân. Đây là một trong những cây cầu đẹp nhất thời Safavid.
Vietnamese translation
Isfahan cũng có một nền văn hóa phong phú vượt ra ngoài Hồi giáo. Nhiều cộng đồng tôn giáo sống ở đây, chẳng hạn như cộng đồng người Armenia. Trung tâm của họ là nhà thờ Vank từ thế kỷ 17. Sự đa dạng này cho thấy sự giao lưu văn hóa dọc theo các tuyến đường thương mại.
Vietnamese translation
UNESCO cũng đã công nhận Isfahan là Thành phố Sáng tạo về thủ công và nghệ thuật dân gian. Nghề dệt thảm, vẽ tiểu họa và nghệ thuật men màu vẫn còn quan trọng. Trường phái hội họa nổi tiếng của Isfahan đạt đỉnh cao vào thời Safavid.
Vietnamese translation
Isfahan không chỉ có giá trị lịch sử mà còn là một trung tâm công nghiệp và giáo dục hàng đầu. Công ty thép Mobarakeh là nhà sản xuất thép lớn nhất Trung Đông và Bắc Phi. Năm 2000, tỉnh Isfahan đóng góp 6,3% tổng sản phẩm quốc nội của Iran.
Vietnamese translation
Nông nghiệp cũng quan trọng. Khoảng 780 trang trại cung cấp khoảng 28% cá cảnh của Iran. Tỉnh sản xuất khoảng 1.300 tấn cá hồi mỗi năm. Hàng thủ công mỹ nghệ mang lại khoảng 500 triệu đô la mỗi năm.
Vietnamese translation
Du khách cũng đến vì ẩm thực. Các món đặc sản địa phương gồm Beryani (thịt cừu và gan tẩm gia vị), kẹo Gaz, Khoresht Mast béo ngậy và Doogh mát lạnh.
Vietnamese translation
Trong thành phố hiện đại có các trường đại học lớn và viện nghiên cứu, như Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Isfahan. Với nền kinh tế mạnh, truyền thống nghệ thuật và các di sản thế giới được UNESCO công nhận, Isfahan tiếp tục kết nối nhiều thế kỷ lịch sử với cuộc sống hiện đại.
Reading check
Answer after reading to check whether you understood the main ideas.
Read next

Freier Wille im Zeitalter der KI
Lass mich mit dem Frühstück beginnen. Du wachst auf, gehst in die Küche. Kaffee oder Saft? Eine kleine Entscheidung, unbedeutend. Und doch steckt in dieser unbedeutenden Wahl eine der wichtigsten…
Read and learn
Kann Bewusstsein im Gehirn entstehen?
Es ist nach Mitternacht in einem Büro mit hellem Licht. Eine Neurowissenschaftlerin öffnet ChatGPT und lädt die siebte Version eines Papers hoch. In dem Paper gibt es viele kritische Kommentare von…
Read and learnHaseninsel: Niedliche Kaninchen und Geschichte aus dem Zweiten Weltkrieg
Wenn du davon träumst, einen Tag mit freundlichen Kaninchen zu verbringen, dann sollte die Haseninsel ganz oben auf deiner Reiseliste stehen. Offiziell heißt sie Okunoshima. Sie ist eine kleine Insel…
Read and learn
Von der Falle der Geopolitik zu einem zivilisatorischen Paradigma
Der portugiesische Diplomat und Gelehrte Bruno Maçães schreibt in Noema: "Nationalstaaten sind eine westliche Erfindung und natürlich anfällig für westlichen Einfluss. Zivilisationen sind eine…
Read and learn
