Das Mogul-Reich in Indien
Đế chế Mogul ở Ấn Độ
Ce texte a été traduit et simplifié pour les apprenants d'allemand. Le contenu original appartient à HowStuffWorks.
Sélectionnez un mot ou une expression pour le chercher, le traduire, le surligner ou ajouter une note.
Progression de la lecture
Paragraphe 1/18
Lisez d'abord l'allemand. Affichez la traduction sous un paragraphe quand vous en avez besoin.
Traduction vietnamienne
Đế chế Mogul để lại nhiều di sản hơn hẳn Taj Mahal.
Traduction vietnamienne
Mọi chuyện khởi đầu từ năm 1526. Các hoàng đế Mogul dùng quân đội, liên minh và thuế để cai trị phần lớn Ấn Độ. Triều đình của họ là nơi hội tụ nghệ thuật. Quan lại dưới quyền đối mặt một bài toán thực tế: làm sao cai quản một vùng đất vừa đông dân vừa đa dạng.
Traduction vietnamienne
Mỗi hoàng đế trả lời theo một cách khác nhau. Trải qua hơn ba thế kỷ, triều Mogul lớn dần lên, thử nghiệm nhiều cái mới, rồi sau đó mất kiểm soát. Đến nay, dấu vết của họ vẫn còn thấy rõ trong thành phố, nghệ thuật và chính trị ở Nam Á.
Traduction vietnamienne
Babur có tổ tiên lẫy lừng nhưng thành công chẳng có gì chắc chắn. Ông thuộc dòng Timur, cha dõi về Timur, mẹ dõi về Thành Cát Tư Hãn. Ban đầu ông đánh nhau ở Trung Á để giành một vương quốc nhưng không giữ được lâu. Sau đó ông dựng căn cứ ở Kabul rồi tiến xuống Bắc Ấn.
Traduction vietnamienne
Năm 1526, Babur đánh bại Ibrahim Lodi, sultan của Delhi, trong Trận Panipat lần thứ nhất. Đại bác cùng kỵ binh cơ động giúp ông thắng quân Lodi. Quyền lực Mogul bắt đầu từ đây. Nhưng thắng một trận đánh khác hẳn việc dựng một đế chế vững bền.
Traduction vietnamienne
Người kế vị Humayun thấm thía điều đó. Năm 1540, Sher Shah Suri đánh bật ông khỏi Ấn Độ. Đến năm 1555 Humayun lấy lại Delhi nhưng qua đời ngay năm sau. Con trai còn nhỏ của ông là Akbar phải gánh vác tương lai cả triều đại.
Traduction vietnamienne
Akbar Đại đế trị vì từ năm 1556 đến 1605. Ông mở rộng quyền kiểm soát của Mogul ra gần khắp Bắc Ấn và một phần Trung Ấn. Chinh phạt quan trọng, nhưng hợp tác cũng quan trọng không kém. Ông đưa người Rajput vào tầng lớp tinh hoa bằng liên minh, hôn nhân, cùng chức vụ trong quân đội và chính quyền.
Traduction vietnamienne
Chế độ Mansabdari xếp võ quan theo con số và cấp bậc. Cấp bậc thể hiện địa vị, lương bổng và nhiệm vụ trong quân đội. Nó giống một hệ thống nhân sự: vị trí ở triều đình gắn liền với việc phục vụ. Chế độ Jagirdari cấp cho quan lại tiền thu từ một vùng nhất định, thường thay cho lương bằng tiền. Nhưng ruộng đất đó không phải tài sản riêng của họ.
Traduction vietnamienne
Thuế nông nghiệp mang lại nguồn thu lớn cho nhà nước. Cải cách của Raja Todar Mal tính thuế dựa trên đo đạc ruộng đất và sản lượng thu hoạch. Muốn vận hành, hệ thống này phải dựa vào quan hệ ở địa phương, trong đó có Zamindar. Đây là những chủ đất cha truyền con nối hoặc người trung gian, thường đứng ra thu thuế và có quyền lực tại chỗ.
Traduction vietnamienne
Cai trị còn là xử lý khác biệt tôn giáo. Akbar đề cao khoan dung bằng chủ trương Sulh-i kul, nghĩa là "hòa bình cho mọi người". Năm 1564, ông bãi bỏ thuế Jizya đánh vào người không theo Hồi giáo. Triều đình mở ra các cuộc đối thoại giữa đại diện Hồi giáo, Hindu giáo và nhiều truyền thống khác. Tôn giáo không còn là rào cản mặc định khi làm việc cho nhà nước.
Traduction vietnamienne
Thử nghiệm tinh thần Din-i Ilahi của ông chỉ thu hút một nhóm nhỏ. Nó không bao giờ thành tôn giáo lớn. Chính sách này không khiến quyền lực Mogul trở nên dân chủ hay hết xung đột. Nhưng nó giúp hoàng đế có được lòng trung thành của nhiều cộng đồng. Sự hợp tác của họ làm chính quyền thêm vững.
Traduction vietnamienne
Tiếng Ba Tư là ngôn ngữ chính trong hành chính và đời sống cung đình. Nhưng văn hóa Ba Tư không xóa bỏ truyền thống bản địa. Hội họa Mogul kết hợp phong cách Ba Tư với kỹ thuật và đề tài Ấn Độ, tạo ra những cuốn sách minh họa công phu, tranh chân dung và cảnh cung đình.
Traduction vietnamienne
Dưới thời Jahangir, con trai Akbar, họa sĩ vẽ chân dung và tranh thiên nhiên đặc biệt xuất sắc. Vợ ông là Nur Jahan thành nhân vật chính trị quan trọng và người bảo trợ nghệ thuật. Sự giàu có của triều đình đến từ nền kinh tế mở rộng: bên cạnh nông nghiệp còn có thương mại, trong đó dệt may là mặt hàng chủ lực để dùng trong nước và xuất khẩu.
Traduction vietnamienne
Kiến trúc Mogul khắc quyền lực đế chế lên đá. Akbar xây kinh đô Fatehpur Sikri. Shah Jahan xây Pháo đài Đỏ ở Delhi. Cũng Shah Jahan cho xây Taj Mahal ở Agra. Đó là lăng mộ dành cho vợ ông, Mumtaz Mahal, mất năm 1631. Công trình đối xứng, bằng đá cẩm thạch trắng, trang trí tinh xảo. Từ một ngôi mộ, nó thành một trong những tòa nhà nổi tiếng nhất thế giới.
Traduction vietnamienne
Aurangzeb trị vì từ năm 1658 đến 1707. Ông mở lãnh thổ Mogul rộng chưa từng có, bao phủ gần khắp Ấn Độ. Ông đánh chiếm Bijapur năm 1686 và Golconda năm 1687 ở Deccan. Mở rộng tốn kém rất nhiều: chiến tranh kéo dài ngốn tiền bạc và vấp phải kháng cự mạnh, nhất là từ người Maratha. Chính sách tôn giáo của ông khác hẳn Akbar. Năm 1679, ông cho thu lại thuế Jizya. Nhưng chỉ tôn giáo không giải thích được khó khăn về sau. Đất rộng hơn cần thêm tiền, thêm lính và thêm hợp tác của giới tinh hoa địa phương, trong khi chiến tranh khiến những nguồn lực này ngày càng khó kiếm.
Traduction vietnamienne
Sau khi Aurangzeb mất năm 1707, tranh giành kế vị cùng các lãnh chúa địa phương ngày càng ly khai làm trung ương suy yếu. Liên minh Maratha vươn lên thành thế lực lớn khi quyền kiểm soát của Mogul rạn vỡ. Các hoàng đế vẫn giữ uy danh nhưng khó điều động quân đội và thu thuế như trước.
Traduction vietnamienne
Một cuộc xâm lược năm 1739 phơi bày sự suy yếu đó. Vua Ba Tư Nadir Shah thắng quân Mogul ở Karnal rồi cướp phá Delhi. Cảnh tàn phá cùng của cải mất đi giáng đòn nặng vào triều đình.
Traduction vietnamienne
Công ty Đông Ấn Anh ngày càng mạnh lên nhờ chiến tranh và quyền thu thuế.
Vérification de lecture
Répondez après votre lecture pour vérifier que vous avez compris les idées principales.
À lire ensuite
Welche US-Staaten sind am wenigsten divers?
Viele Forscher, Politiker und Firmen wollen Diversität in den USA verstehen. Sie schauen auf Rasse, Religion, Kultur, Sprache, Bildung und mehr. Viele von diesen Orten haben eine schöne Landschaft,…
Read and learnDie Länder mit den wenigsten Touristen
Viele Menschen träumen von Reisen. Sie denken an berühmte Orte mit vielen Sehenswürdigkeiten und vielen Touristen. Aber die Länder mit den wenigsten Besuchern sind anders. Sie haben schöne Natur und…
Read and learn
Farben mischen mit Licht und mit Farbe
## Farben mischen mit Licht und mit Farbe ### Ein Newsletter von Jono Hey Hallo! Diese Woche habe ich viel an der Webseite Sketchplanations gearbeitet. Die Seite merkt sich jetzt deine Position. Zum…
Read and learn
Das Trittbrettfahrer-Problem
## Die Belohnung ohne Arbeit teilen Hallo! Danke für eure netten Nachrichten. Es geht um mein Interview in der Wochenmitte. Bald habe ich 1000 Skizzen. 🙏 Das hier ist Nummer 997. Gestern mache ich…
Read and learn