Das Trittbrettfahrer-Problem
Vấn đề kẻ ăn theo
Ce texte a été traduit et simplifié pour les apprenants d'allemand. Le contenu original appartient à Sketchplanations.

Sélectionnez un mot ou une expression pour le chercher, le traduire, le surligner ou ajouter une note.
Progression de la lecture
Paragraphe 1/26
Lisez d'abord l'allemand. Affichez la traduction sous un paragraphe quand vous en avez besoin.
Traduction vietnamienne
Chia phần thưởng mà không cần góp sức
Traduction vietnamienne
Chào mọi người! Cảm ơn những tin nhắn dễ thương của các bạn. Mọi người đang nhắc tới bài phỏng vấn của mình giữa tuần. Sắp tới mình sẽ cán mốc 1000 bản phác thảo. 🙏
Traduction vietnamienne
Đây là bản số 997.
Traduction vietnamienne
Hôm qua mình tham gia một buổi swimrun đường dài. Lúc bơi, mình buộc dây với bạn đồng hành. Khi đó rất dễ nảy ra ý nghĩ: cứ thả lỏng để người ta kéo đi.
Traduction vietnamienne
Lần gần nhất bạn bực mình vì ai đó ăn theo là khi nào? Chúc bạn một tuần không gặp quá nhiều kiểu người như vậy!
Traduction vietnamienne
Về bản phác thảo này
Traduction vietnamienne
Bạn có thấy quen không? Ngồi sau xe đạp đôi mà chẳng buồn đạp. Hay ngồi phía sau ca-nô, kayak mà chẳng buồn chèo.
Traduction vietnamienne
Đó chính là vấn đề kẻ ăn theo.
Traduction vietnamienne
Hiểu đơn giản thế này: cả nhóm cùng làm, nhưng có người không làm mà vẫn hưởng. Thế là người đó cứ để người khác gánh hết.
Traduction vietnamienne
Chỉ cần một người còn chèo thì thuyền vẫn tới đích. Bạn ngồi trên thuyền thì bạn cũng tới đích, dù bạn có chèo hay không.
Traduction vietnamienne
Elinor Ostrom viết trong cuốn Governing the Commons:
Traduction vietnamienne
Khi một người được hưởng mà công sức do người khác bỏ ra, họ sẽ không muốn góp sức. Họ chỉ muốn ăn theo. Nếu ai cũng ăn theo thì cả nhóm chẳng còn lợi ích gì. Cám dỗ này rất lớn. Cuối cùng tất cả rơi vào chỗ mà chẳng ai mong muốn.
Traduction vietnamienne
Một vài ví dụ
Traduction vietnamienne
Chắc bạn từng gặp cảnh này khi làm bài nhóm ở trường hay ở chỗ làm. Có người chỉ làm nửa vời mà vẫn hưởng điểm như mọi người. Nghe rất bực.
Traduction vietnamienne
Mình còn thấy kiểu ăn theo này trong:
Traduction vietnamienne
- Đi nhặt rác theo nhóm
- Ở bếp sinh viên — chỉ cần một người dọn là cả nhà có bếp sạch
- Wikipedia — bao nhiêu người dùng nhờ công sức của một nhóm nhỏ tình nguyện viên
- Tổ chức hoạt động hay chuyến đi — thú thật đôi khi mình là người ăn theo 😬
- Thể thao đồng đội — nhiều người nghĩ: miễn còn một người ở lại thủ là ổn.
- Tới tiệc muộn — chuyện này chỉ ổn khi người khác tới đúng giờ
- Tuổi thơ của mình — cơm đã nấu, quần áo đã giặt, nhà đã sạch, dù mình có phụ hay không. Cảm ơn bố mẹ!
Traduction vietnamienne
Ăn theo có trong căn bếp nhỏ. Nó cũng có giữa các quốc gia.
Traduction vietnamienne
Đánh cá là ví dụ điển hình. Mọi người khác giữ đúng luật nên biển vẫn còn đủ cá. Một ngư dân nghĩ: mình khỏi cần giữ luật. Anh ta vẫn hưởng lợi mà chẳng phải hy sinh như người khác.
Traduction vietnamienne
Chuyện này khá giống một vấn đề khác: bi kịch của tài sản chung.
Traduction vietnamienne
Một số ví dụ lớn khác:
Traduction vietnamienne
- Không khí sạch và hành động vì khí hậu — bầu khí quyển và đại dương có lẽ là tài sản chung lớn nhất. Nước khác cắt giảm CO2 thì nước mình cũng hưởng lợi, và ngược lại.
- Tiêm chủng — khi đủ người có miễn dịch, bệnh lây chậm lại. Người chưa tiêm cũng được bảo vệ. Miễn dịch cộng đồng khiến việc ăn theo trở nên hấp dẫn.
- Đóng thuế — dịch vụ công vẫn chạy, kể cả với người đóng thiếu công bằng. Nhưng điều đó chỉ đúng khi đã có đủ người khác đóng đàng hoàng.
Traduction vietnamienne
Trường hợp nào cám dỗ cũng giống nhau: đằng nào cũng hưởng, góp sức làm gì?
Traduction vietnamienne
Nhưng hầu hết chúng ta vẫn tiếp tục chèo. Đừng làm người ngồi sau ỷ lại.
Traduction vietnamienne
Các ý tưởng liên quan
Traduction vietnamienne
Xem thêm:
Traduction vietnamienne
- Bài thơ về trách nhiệm, hay: Việc này là của ai?
- Nấc thang trách nhiệm
- Bi kịch của tài sản chung
- Nghịch lý Abilene — cuối cùng mọi người cũng rơi vào chỗ chẳng ai muốn.
- Tư duy nhóm
- Miễn dịch cộng đồng
- Ca-nô hay kayak
- Niềm vui và rắc rối khi làm gì đó cùng người khác
Vérification de lecture
Répondez après votre lecture pour vérifier que vous avez compris les idées principales.
À lire ensuite
Welche US-Staaten sind am wenigsten divers?
Viele Forscher, Politiker und Firmen wollen Diversität in den USA verstehen. Sie schauen auf Rasse, Religion, Kultur, Sprache, Bildung und mehr. Viele von diesen Orten haben eine schöne Landschaft,…
Read and learnDie Länder mit den wenigsten Touristen
Viele Menschen träumen von Reisen. Sie denken an berühmte Orte mit vielen Sehenswürdigkeiten und vielen Touristen. Aber die Länder mit den wenigsten Besuchern sind anders. Sie haben schöne Natur und…
Read and learn
Farben mischen mit Licht und mit Farbe
## Farben mischen mit Licht und mit Farbe ### Ein Newsletter von Jono Hey Hallo! Diese Woche habe ich viel an der Webseite Sketchplanations gearbeitet. Die Seite merkt sich jetzt deine Position. Zum…
Read and learnDas Mogul-Reich in Indien
Das Mogul-Reich hat viel mehr gebaut als nur das Taj Mahal. Es beginnt im Jahr 1526. Seine Herrscher nutzen Armee, Bündnisse und Steuern. So regieren sie einen großen Teil von Indien. Ihre Höfe sind…
Read and learn