Warum sagen Leute „Jesus H. Christ“?
Vì sao người ta nói “Jesus H. Christ”?
Ce texte a été traduit et simplifié pour les apprenants d'allemand. Le contenu original appartient à HowStuffWorks.
Sélectionnez un mot ou une expression pour le chercher, le traduire, le surligner ou ajouter une note.
Progression de la lecture
Paragraphe 1/23
Lisez d'abord l'allemand. Affichez la traduction sous un paragraphe quand vous en avez besoin.
Traduction vietnamienne
Bạn đã bao giờ nghe câu “Jesus H. Christ” chưa? Đây là một cách nói có từ lâu trong tiếng Anh. Chữ H thêm vào đó có lịch sử rất xa xưa.
Traduction vietnamienne
“Jesus H. Christ” là kiểu nói mạnh hơn, vừa gây cười vừa thô tục của câu “Jesus Christ”. Người ta thốt ra khi bất ngờ, tức giận, không tin nổi hay bực mình.
Traduction vietnamienne
Nhưng Jesus không hề có tên đệm bắt đầu bằng H. Cũng chẳng có bằng chứng lịch sử nào cho chuyện đó.
Traduction vietnamienne
Cách lý giải được nhiều người biết nhất bắt đầu từ tiếng Hy Lạp. Tên Jesus trong tiếng Hy Lạp là “ΙΗΣΟΥΣ”, phiên sang chữ Latin thành “Iēsous”. Ba chữ cái đầu là Iota, Eta và Sigma.
Traduction vietnamienne
Người ta viết tắt mấy chữ này thành một biểu tượng Kitô giáo. Nó được gọi là Christogram, tức dấu hiệu tượng trưng cho tên Jesus. Dạng phổ biến là IHS và IHC. Dạng IHC dùng chữ sigma tròn, trông hệt chữ C.
Traduction vietnamienne
Chỗ hay nằm ở đây. Chữ Eta viết hoa trong tiếng Hy Lạp trông giống hệt chữ H trong bảng chữ Latin. Ai không biết tiếng Hy Lạp sẽ chỉ thấy toàn chữ Latin.
Traduction vietnamienne
Về sau chữ viết thay đổi. Người ta phân biệt J với I. Thế là IHC biến thành kiểu như JHC. Ba chữ này được đọc như chữ viết tắt tên người, chứ không còn là ký hiệu Hy Lạp nữa. Vậy là ta có “J. H. C.”, hiểu rất tự nhiên thành Jesus H. Christ.
Traduction vietnamienne
Nhưng điều đó không có nghĩa ai đó nhìn thấy biểu tượng rồi nghĩ ra câu nói này. Nguồn gốc chính xác không hề được ghi lại. Mối liên hệ giữa H và chữ Eta Hy Lạp là cách giải thích hợp lý nhất, chứ không phải bằng chứng chắc chắn.
Traduction vietnamienne
“Jesus H. Christ” ăn khách vì người ta coi “Jesus Christ” như tên và họ. Chữ H nằm giữa, y như tên đệm.
Traduction vietnamienne
Cái buồn cười nằm ở đó. Chữ H vừa vô duyên vừa lạc lõng. Nó còn cho người nói thêm một âm tiết để nhấn mạnh. “Jesus H. Christ” nghe nặng đô hơn hẳn “Jesus Christ”. Nhờ vậy câu này rất hợp để bày tỏ sự sốc, tức tối hay không tin.
Traduction vietnamienne
Về sau mới xuất hiện các biến thể. Chẳng hạn “Jesus Holy Christ” gán cho chữ H một nghĩa cụ thể. Holy nghĩa là thánh thiện. Nhưng không có bằng chứng nào cho thấy “Holy” là nghĩa gốc của câu nói.
Traduction vietnamienne
“Harold” là một kiểu đùa cũ khác. Nó chơi chữ với Kinh Lạy Cha. Câu “nguyện danh Cha cả sáng” bị lái thành kiểu như “Harold là danh Cha”. Nghe lém lỉnh, nhưng không phải lời giải thích nghiêm túc.
Traduction vietnamienne
Câu nói này thuộc về một truyền thống rộng hơn. Người nói biến các từ ngữ tôn giáo thành câu chửi để gây cười, nhấn mạnh hay tạo khoảng cách. Họ không muốn gọi thẳng tên Chúa.
Traduction vietnamienne
Nhưng với nhiều tín hữu, câu này chẳng hề vô hại. Mười Điều Răn cấm lấy danh Chúa ra mà đùa cợt. Những ai giữ nghiêm điều răn này coi “Jesus H. Christ” là phạm thượng.
Traduction vietnamienne
Nói cách khác, hoàn cảnh rất quan trọng. Người nói tưởng mình đùa hay chửi thề bình thường, nhưng người khác nghe lại thấy vô cùng hỗn xược.
Traduction vietnamienne
Câu nói này bén rễ sâu trong tiếng Anh của người Mỹ. Nó có từ trước cả văn hóa đại chúng hiện nay.
Traduction vietnamienne
Mark Twain từng kể một giai thoại nổi tiếng về chuyện này. Trong tự truyện, ông nhớ lại thời làm thợ in học việc ở Missouri. Chuyện liên quan đến nhà lãnh đạo tôn giáo Alexander Campbell. Một người thợ đã rút gọn “Jesus Christ” thành “J. C.” cho vừa dòng. Theo lời Twain, Campbell phản đối. Ông cho rằng không được viết tắt tên Chúa. Thế là anh thợ láu cá đặt lại dòng chữ: “Jesus H. Christ”.
Traduction vietnamienne
Chuyện của Twain cho thấy người ta đã hiểu trò đùa này từ giữa thế kỷ 19. Ông nhớ dân chửi thề ở địa phương khi ấy đã dùng câu này. Đó là bằng chứng nó xuất hiện sớm, chứ không chứng minh Twain hay anh thợ kia là người đầu tiên nghĩ ra.
Traduction vietnamienne
Bằng chứng in ấn xuất hiện từ năm 1857. Tờ Daily Iowa State Democrat ở Davenport, bang Iowa dẫn lời một người: “By Jesus H. Christ it is so.” Đến năm 1885, nhiều tờ báo cũng in cái tên này. Một mẩu chuyện kể về một người ở khách sạn tại Laredo, bang Texas. Người này nghe nói tên là “Jesus H. Christ”.
Traduction vietnamienne
Cũng năm 1885, câu nói xuất hiện trong một bài thơ trào phúng tên là “The Creation”. Như vậy từ giữa đến cuối thế kỷ 19, đông đảo độc giả đã biết trò đùa này.
Traduction vietnamienne
Điều đó cũng cho thấy mối liên hệ với nước Mỹ. Câu nói có lẽ bắt nguồn từ thói chửi thề bình dân của người Mỹ. Nhưng lịch sử của ngôn ngữ nói rất khó lần. Người ta có thể nói một câu hàng chục năm rồi mới có ai viết ra.
Traduction vietnamienne
Có lẽ phần hay nhất của câu chuyện là chỗ này: chữ H tưởng chừng láo xược lại bắt nguồn từ một biểu tượng của lòng tôn kính.
Traduction vietnamienne
IHS và các dạng tương tự đã hiện diện lâu đời trong nghệ thuật Kitô giáo và trong phụng vụ. Ba chữ cái đó vốn từ tên Jesus trong tiếng Hy Lạp. Nhưng những người không biết điều này dần gán cho chúng đủ nghĩa khác nhau.
Vérification de lecture
Répondez après votre lecture pour vérifier que vous avez compris les idées principales.
À lire ensuite
Welche US-Staaten sind am wenigsten divers?
Viele Forscher, Politiker und Firmen wollen Diversität in den USA verstehen. Sie schauen auf Rasse, Religion, Kultur, Sprache, Bildung und mehr. Viele von diesen Orten haben eine schöne Landschaft,…
Read and learn
Wir sind schon Post-human
Vom Silicon Valley bis zum Vatikan sprechen heute viele Menschen über eine Frage. Auch am Küchentisch und in der Politik spricht man darüber: Können wir Menschen die KI kontrollieren, die wir gemacht…
Read and learn
Fühlt Claude die Peitsche?
Jemand hat eine digitale Peitsche gebaut. Claude soll damit schneller arbeiten. Das Werkzeug heißt BadClaude. Es ist klein unten auf dem Bildschirm. Man kann eine Peitsche über das Fenster von der KI…
Read and learn
Die Rückkehr des Verdrängten in Deutschland
Auch wenn wir wissen, dass Geschichte so funktioniert, ist es immer wieder erschreckend zu sehen: Verdrängte Themen kommen in der Kultur und Politik eines Landes zurück. Es ist nie wirklich vorbei,…
Read and learn