200 Jahre Elektroautos: Aufstieg und Fall
200 năm ô tô điện: hưng thịnh và lụi tàn
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/26
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Trước đây nhiều người nghĩ ô tô điện chỉ để làm cảnh. Xe quá đắt, không thực dụng và cũng chẳng tiện lợi. Nhưng ít ai biết rằng vào năm 1900, cứ ba chiếc ô tô lăn bánh trên đường ở Mỹ thì có một chiếc chạy bằng điện.
Vietnamese vertaling
Ô tô điện không phải là ý tưởng mới
Vietnamese vertaling
Ngày nay chúng ta thấy những chiếc ô tô điện hiện đại chạy êm trên phố, được trang bị công nghệ mới để tự lái. Nhiều người cho rằng đây là phát minh hoàn toàn mới, ra đời từ những phòng thí nghiệm hiện đại hay các công ty khởi nghiệp lớn. Nhưng không phải vậy.
Vietnamese vertaling
Ô tô điện không đến từ Thung lũng Silicon. Nó cũng không ra đời trong một phòng thí nghiệm bí mật nào, càng không phải sản phẩm của giới đầu tư. Nó xuất hiện từ thời người ta còn mua báo của những cậu bé bán dạo trên phố.
Vietnamese vertaling
Vào đầu thế kỷ 20, ô tô điện từng là ngôi sao trên đường phố ở Mỹ và châu Âu. Sau đó chúng biến mất, rồi lại xuất hiện và lại biến mất. Số phận của ô tô điện chưa bao giờ ổn định, trải qua rất nhiều bước ngoặt. Cho đến nay, ô tô điện đã phải đi một chặng đường dài, đối mặt với không ít hoài nghi và chỉ trích.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Chiếc xe ba bánh chạy điện của Gustave Trouvé. Năm 1881, ông giới thiệu chiếc xe này tại Triển lãm Điện quốc tế ở Paris. Ảnh: Jacques Cattelin BY CC 4.0 Share Alike
Vietnamese vertaling
Khởi đầu và những bước đi đầu tiên
Vietnamese vertaling
Ý tưởng về ô tô điện bắt đầu xuất hiện ở cả hai bờ Đại Tây Dương vào khoảng năm 1830.
Vietnamese vertaling
Khoảng năm 1830, người Scotland Robert Anderson chế tạo một chiếc ô tô điện đơn giản. Chiếc xe này được coi là ô tô điện đầu tiên trên thế giới.
Vietnamese vertaling
Năm 1834, nhà phát minh người Mỹ Thomas Davenport chế tạo thành công động cơ một chiều thực dụng đầu tiên. Ông lắp động cơ này lên một mô hình đầu máy xe lửa nhỏ chạy trên đường ray. Một năm sau, Sibrandus Stratingh ở Hà Lan cũng phát triển một mẫu xe điện thử nghiệm cỡ nhỏ.
Vietnamese vertaling
Nói thẳng ra, những chiếc xe thời đó mang tính lý thuyết nhiều hơn là phương tiện thực tế. Pin galvanic và các nguồn năng lượng sơ khai khác không thể sạc lại. Chúng chỉ dùng được trong thời gian ngắn. Khi pin hết, phải bỏ cả bộ nguồn và thay mới hoàn toàn. Vì vậy không thể dùng những chiếc xe này hằng ngày. Năm 1837, Robert Davidson chế tạo một nguyên mẫu đầu máy điện lớn hơn. Đầu máy này kéo được 6 tấn và chạy với tốc độ 6,5 km/h (4 dặm một giờ).
Vietnamese vertaling
Năm 1859 là bước ngoặt quan trọng với ô tô điện. Nhà vật lý người Pháp Gaston Planté giới thiệu loại ắc quy chì-axit có thể sạc lại. Đến năm 1881, kỹ sư hóa học Camille Faure cải tiến đáng kể công nghệ này. Nhờ đó ắc quy có thể lưu trữ nhiều năng lượng hơn.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Ắc quy chì-axit của Gaston Planté. Ảnh: Science Museum
Vietnamese vertaling
Cũng trong năm 1881, nước Pháp chứng kiến làn sóng điện khí hóa mạnh mẽ. Gustave Trouvé giới thiệu chiếc xe ba bánh chạy điện của mình tại Triển lãm Điện quốc tế ở Paris. Ngoài ra, một nhóm kỹ sư còn giới thiệu chiếc "La Tilbury". Đó là một ô tô điện cỡ nhỏ, với bộ ắc quy được giấu kín dưới ghế ngồi.
Vietnamese vertaling
Năm 1884, Thomas Parker bắt đầu nghiên cứu ô tô điện. Ông vốn nổi tiếng vì đã điện khí hóa tàu điện ngầm London và chế tạo tuyến xe điện đầu tiên ở Anh. Bức ảnh ông ngồi trên chiếc ô tô do chính mình chế tạo được xem là bức ảnh đầu tiên chụp một chiếc ô tô điện trong lịch sử.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Thomas Parker (người ở giữa) ngồi trên chiếc ô tô điện do chính ông chế tạo. Ảnh: Made up in Britain
Vietnamese vertaling
Khoảng một thập kỷ sau, William Morrison ở bang Iowa, Mỹ, được cấp bằng sáng chế cho một chiếc ô tô điện. Ông đã nghiên cứu nó từ năm 1887. Chiếc xe chạy được 80 km (50 dặm) cho một lần sạc, công suất 4 mã lực và tốc độ tối đa 32 km/h (20 dặm một giờ). Morrison mang chiếc xe tới Triển lãm Thế giới ở Chicago năm 1893 và gây tiếng vang lớn.
Vietnamese vertaling
Nhưng ngay sau đó, ông không tiếp tục nghiên cứu bản thân chiếc xe nữa mà chuyển sang tìm hiểu về hóa học của ắc quy. Lịch sử cho thấy ông đã nhìn xa trông rộng. Bởi hóa học pin cho đến hôm nay, tức 130 năm sau, vẫn là chủ đề được bàn luận sôi nổi.
Vietnamese vertaling
Thời hoàng kim
Vietnamese vertaling
Ngay trước thềm thế kỷ mới, ô tô điện ghi dấu ấn trong lịch sử tốc độ. Cuộc so kè đáng chú ý diễn ra giữa bá tước Gaston de Chasseloup-Laubat và kỹ sư người Bỉ Camille Jenatzy. Ngày 29 tháng 4 năm 1899, Jenatzy lái chiếc ô tô điện La Jamais Contente trên một con đường ở Pháp. Ông phá vỡ mốc 100 km/h và đạt tốc độ chính xác 105,88 km/h.
Vietnamese vertaling
Với thời đó, chiếc xe sở hữu thông số kỹ thuật rất ấn tượng. Thân xe có dạng hình viên đạn, làm từ Partinium, một hợp kim rất nhẹ gồm nhôm, wolfram và magiê. Xe vận hành bằng hai động cơ điện Postel-Vinay với tổng công suất 68 mã lực. Tuy nhiên, bộ ắc quy chì Fulmen nặng tới 750 kg, chiếm gần một nửa tổng trọng lượng xe. Chiếc ô tô điện này đã cho cả thế giới thấy xe điện có thể chạy rất nhanh.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
La Jamais Contente, chiếc ô tô đầu tiên vượt mốc 100 km/h. Ảnh: Wikipedia
