Die Geschichte der Hundenamen in Vietnam
Lịch sử đặt tên chó ở Việt Nam
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van Saigoneer.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/11
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Xã hội Việt Nam đổi thay thì vai trò của chó mèo cũng đổi theo. Trước kia chúng chỉ là con vật phụ giúp công việc. Ngày nay chúng đã là bạn bè, là thành viên trong nhà. Tên gọi dành cho thú cưng cho thấy rõ sự chuyển dịch đó. Mỗi giai đoạn lại ưa chuộng những kiểu đặt tên riêng, gắn với văn hóa và bối cảnh lịch sử đương thời.
Vietnamese vertaling
Cách đơn giản nhất để đặt tên chó ở Việt Nam là dựa vào màu lông. Cách này phổ biến cả xưa lẫn nay. Những cái tên thường gặp là Vàng (lông vàng), Nâu (lông nâu), Mực (lông đen) hay Vện (lông xoáy, sọc). Vện chỉ kiểu lông đặc biệt, hay thấy ở các giống như chó xoáy Phú Quốc. Đây là giống chó thuần Việt hiếm hoi. Chú chó lâu đời và có lẽ nổi tiếng nhất mang kiểu tên này là Cậu Vàng, con chó của Lão Hạc trong truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao năm 1943. Ngoài ra còn có cái tên Xà Mâu, thường dùng cho những con chó mắc bệnh ngoài da, lông rụng thành từng mảng trụi.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Cậu Vàng trong phim Lão Hạc năm 2021.
Vietnamese vertaling
Từ những năm 1960 và kéo dài nhiều năm sau cuộc chiến tranh chống Mỹ xuất hiện một kiểu đặt tên khá ngỗ nghịch: chó được đặt theo tên các chính trị gia Mỹ thời chiến. Phổ biến nhất là Giôn (Lyndon Johnson), Ních hay Mích (Richard Nixon) và Ki, Kiki hay Kít (Henry Kissinger). Nhà văn Nguyễn Quang Lập từng viết về điều này trong bài 'Con chó Giôn của tôi'. Bài viết nằm trong tập Ký ức vụn. Ông nhớ lại chú chó cưng của mình:
Vietnamese vertaling
"Nó tên là Giôn, tức là Giôn Xơn [...] Lúc xin ở nhà bà Thé về, cả nhà đặt nó là Giôn Xơn. Nhưng gọi khó quá. Người thì kêu Giôn Giôn Giôn, người thì kêu Xơn Xơn Xơn. Nó bé như cái bắp chuối, ngơ ngác nhìn. Một tuần rồi mà nó vẫn chưa biết tên mình là gì. Thế là cả nhà quyết định chỉ gọi là Giôn." Những cái tên này mang chút thái độ phản kháng ngầm. Vì tên ngắn và không rõ ràng nên người đặt có thể nói đó chỉ là tên chó thôi. Ngày nay, việc lấy tên người thời chiến để đặt cho thú cưng nghe có vẻ kỳ quặc. Nhưng cần hiểu vị trí của vật nuôi lúc bấy giờ. Trong lịch sử Việt Nam, mỗi con vật trong nhà đều có một việc riêng: trâu cày ruộng, gà đẻ trứng, vịt cho lông. Chó giữ nhà, mèo bắt chuột. Chúng chưa được coi là thú cưng hay thành viên gia đình. Chính khoảng cách đó khiến người ta thoải mái đặt những cái tên bông đùa như vậy. Càng về sau, Giôn và Ních càng ít dần, có lẽ do cách viết trông không thuần Việt. Trong khi Ki và Kiki đến nay vẫn rất phổ biến — có lẽ vì nếu không biết câu chuyện phía sau, nghe chúng khá đáng yêu. Sau khi chiến tranh kết thúc, đời sống ở Việt Nam dần khấm khá hơn. Nhiều gia đình nuôi chó mèo như bạn bè. Tên gọi cũng đổi khác. Từ những năm 1970 đến nay xuất hiện nhiều cái tên trìu mến: đặt theo món ăn hay trái cây yêu thích như Quýt, Mì, Bánh Bao (vì người ta yêu đồ ăn và yêu cả vật nuôi); đặt theo tên người bình thường như Huy, Minh, An (vì xem thú cưng như con cái); hay đặt theo mong ước về sức khỏe, may mắn như Lạc, Lộc, Như Ý. Dĩ nhiên những tên mô tả ngoại hình vẫn luôn được ưa chuộng — như Vàng, Cam, Nâu, Xù, Bông, Béo, Vằn và nhiều tên khác.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Misha, linh vật của Moskva 1980, trên tem bưu chính. Ảnh: Wikimedia.
Vietnamese vertaling
Còn hai cái tên phổ biến khác mang dấu ấn văn hóa trong giai đoạn này. Đầu tiên là Mi Lu, Lu Lu hay Lu, bắt nguồn từ Milou. Milou là chú chó sục cáo lông trắng trong bộ truyện Les Aventures de Tintin (Tintin). Đây là series truyện tranh châu Âu nổi tiếng bậc nhất thế kỷ 20, kể về hành trình của Tintin, phóng viên người Bỉ, cùng chú chó Milou. Ở Việt Nam, trước năm 1975 và cả trong những năm 1980, truyện được dịch sang tiếng Việt khá nhiều, dù không phải lúc nào cũng là bản hợp pháp. Thời kỳ này nhiều sản phẩm văn hóa Pháp du nhập vào Việt Nam, ví dụ như Lucky Luke, Schtroumpf (Xì Trum) và Tintin.
Vietnamese vertaling
Cái tên thú vị cuối cùng có gốc châu Âu là Mi Sa hay Misa, cách gọi thân mật của Misha. Misha là linh vật chính thức của Thế vận hội Mùa hè 1980 tại Moskva. Đó là một chú gấu nhỏ do họa sĩ minh họa sách thiếu nhi Victor Chizhikov vẽ. Misha là linh vật đầu tiên của một sự kiện thể thao đạt thành công lớn về mặt thương mại. Moskva 1980 và Misha cũng có ý nghĩa lịch sử với Việt Nam. Đây là kỳ Olympic đầu tiên Việt Nam tham dự sau chiến tranh. Dù vậy Việt Nam không giành được huy chương nào tại đó.
Vietnamese vertaling

Begrijpend lezen
Beantwoord de vragen na het lezen om te checken of je de hoofdpunten hebt begrepen.
Lees verder
Warum Sicherheit an Drehmaschinen so wichtig ist
Drehmaschinen sind sehr wichtig in der Industrie. Sie formen und schneiden Material. Aber wenn man sie falsch benutzt oder wenn sie kaputt sind, können sehr schwere Verletzungen passieren. Ein Video…
Read and learnWarum Christa Pike zwei Giftspritzen überlebt hat
Experten sagen: Christa Pike lebt vielleicht noch, weil die Nadel nicht in der Vene war. Das Medikament ist in das Gewebe gelaufen. Oder das Medikament hat nicht mehr richtig gewirkt. --- Am 30.…
Read and learnTikToker und das Fest für die Bühne
TikToker schreiben auch Drehbücher, sie spielen und sie haben Millionen Zuschauer. Aber dürfen sie das Fest für die Ahnen der Bühne feiern? Die Frage ist: Wann ist man wirklich ein Künstler? ###…
Read and learn
Die Rückkehr des Verdrängten in Deutschland
Auch wenn wir wissen, dass Geschichte so funktioniert, ist es immer wieder erschreckend zu sehen: Verdrängte Themen kommen in der Kultur und Politik eines Landes zurück. Es ist nie wirklich vorbei,…
Read and learn