Odyssey: Falsch oder moderne Interpretation?
Odyssey: Sai nguyên tác hay cách hiểu hiện đại?
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/14
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Từ khi ra trailer đầu tiên, phim Odyssey của Christopher Nolan đã nhận nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người nói phim không trung thành với nguyên tác. Nhưng liệu phim có nhất thiết phải bám sát nguyên tác? Suốt hàng nghìn năm, người ta vẫn kể lại những sử thi xưa, mỗi thời lại đưa vào đó những ý tưởng mới của mình.
Vietnamese vertaling
Lưu ý: Bài viết tiết lộ nhiều tình tiết của phim.
Vietnamese vertaling
Mở đầu Odyssey của Nolan là hình ảnh một ca sĩ đứng trên bàn. Anh giậm chân lên mặt bàn và kể chuyện rất lớn tiếng. Anh kể Odysseus đã lừa người Troy bằng con ngựa gỗ như thế nào để giành chiến thắng. Vai ca sĩ này do một rapper đóng. Nolan nói ông chọn rapper vì thơ ca xưa vốn được truyền miệng, người ta nói và hát lên. Điều đó rất giống rap ngày nay.
Vietnamese vertaling
Đây là một ý tưởng sáng tạo. Nó cho thấy góc nhìn hiện đại của đạo diễn. Và nó cũng nói lên tinh thần của bộ phim: lấy chất liệu xưa và thử hình dung về thời đại cách đây hàng nghìn năm.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Nhìn chung phim vẫn đi theo sử thi của Homer. Câu chuyện quen thuộc là: Odysseus thắng trận ở Troy rồi tìm đường về Ithaca với vợ con. Nhưng thần biển nguyền rủa ông nên hành trình trở nên rất dài và gian nan. Ông đặt chân lên nhiều hòn đảo rùng rợn, thậm chí xuống cả âm phủ để hỏi đường. Cuối cùng ông về tới Ithaca, nơi phải đối đầu với đám cầu hôn đang muốn chiếm vợ và vương quốc của mình.
Vietnamese vertaling
Nhiều chi tiết cho thấy đạo diễn đã đọc rất kỹ và trân trọng nguyên tác. Chẳng hạn, cách kể chuyện không theo trình tự thẳng. Và con trai Odysseus đi thăm những người bạn cũ của cha, những người đã về nhà. Nhiều phim khác thường bỏ qua những cảnh này, chỉ cho thấy Odysseus lênh đênh trên biển. Nhưng Nolan còn kể cả câu chuyện của người con. Dù vậy, phim cũng có nhiều thay đổi lớn.
Vietnamese vertaling
Một ví dụ quan trọng là Sinon. Sinon là một người lính tự nguyện ở lại Troy để lừa người dân đưa con ngựa vào thành. Trong phim có mâu thuẫn giữa Sinon và Antinous, một kẻ cầu hôn hỗn xược mà sau này Odysseus phải giao chiến ở Ithaca. Nhiều năm sau, Odysseus vẫn nghĩ về Sinon và cảm thấy tội lỗi. Ở âm phủ, ông gặp linh hồn Sinon. Khi trở lại Ithaca, vì không tin ai nên ban đầu ông tự xưng là Sinon. Lúc gặp Antinous, ông kể lại câu chuyện của Sinon để dọa hắn. Tất cả những chi tiết này đều do đạo diễn tự thêm vào. Thực ra Antinous và Sinon chẳng liên quan gì đến nhau, và trong sử thi Odyssey, Sinon hoàn toàn không xuất hiện.
Vietnamese vertaling
Thực ra Sinon xuất hiện muộn hơn thời Homer. Nhân vật này lần đầu có mặt trong sử thi Iliupersis (Cướp thành Troy), tác phẩm nay đã thất lạc. Mãi khoảng 700 năm sau, hình tượng này mới được hoàn thiện trong Aeneis của đại thi hào La Mã Vergil. Vergil kể câu chuyện từ góc nhìn của bên thua cuộc.
Vietnamese vertaling
Ở đó, Sinon là kẻ lừa đảo lợi dụng lòng hiếu khách của người Troy. Hắn nói mình phản đối chiến tranh, vì nghèo nên phải đi lính, và Odysseus là kẻ thù đã bỏ rơi hắn cùng con ngựa gỗ. Hắn bảo con ngựa là lễ vật dâng các vị thần. Người Troy tin lời, giúp đỡ hắn và đưa ngựa vào thành. Ngay trong đêm, Odysseus cùng binh lính chui ra khỏi bụng ngựa, mở cổng thành rồi tấn công Troy. Tháp đổ sụp, phụ nữ bị làm nhục và Sinon cười mãn nguyện. Cảnh Troy sụp đổ trong đêm này được Vergil viết theo mô hình "urbs capta" (thành bị chiếm), vốn bắt nguồn từ các sử gia Hy Lạp ở thế kỷ 4 trước Công nguyên. Đến thời La Mã, nhiều tác giả vẫn dùng mô hình này vì chính họ đã trải qua chiến tranh. Homer vào thế kỷ 8 trước Công nguyên cũng từng viết về nỗi đau chiến tranh, nhưng trong Ilias và Odyssey, ông lại không hề miêu tả đêm định mệnh đó.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Trong phim của Nolan, đêm cuối cùng của Troy lại hiện lên rất sống động. Nó thậm chí rất gần với Aeneis, kể cả chi tiết những ngọn tháp đổ sụp. Thành phố mang sắc cam đỏ và phảng phất nét Ả Rập. Các cảnh này được quay tại làng Aït Benhaddou, một di sản thế giới ở Maroc. Nơi đây từng làm bối cảnh cho nhiều phim nổi tiếng lấy bối cảnh Ả Rập như Lawrence xứ Ả Rập (1962), Cám dỗ cuối cùng của Chúa Kitô (1962) và Xác ướp (1999). Vì sao Nolan không quay ở một nơi mang dáng dấp Hy Lạp - La Mã quen thuộc mà lại lặn lội đến Maroc, vốn từng đóng vai Ai Cập và Palestine trên màn ảnh? Có lẽ đạo diễn muốn khắc họa Troy như một vùng đất xa lạ, khác hẳn hình ảnh những ngôi đền Hy Lạp mà chúng ta vẫn quen thấy.
Vietnamese vertaling
Ý tưởng xem Troy là xứ lạ không hề mới. Chỉ vài trăm năm sau Homer, người La Mã dù coi Troy - nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ - là quê hương của mình, lại nhìn nơi này với thái độ coi thường. Họ cho rằng con người ở đó lạc hậu và mang màu sắc phương Đông, với những tập tục lạ lùng và thờ các vị thần xa lạ. Trong Aeneis, một vị vua tàn bạo gọi đàn ông Troy là "nửa đàn ông" (semivir), thể hiện định kiến của La Mã rằng đàn ông phương Đông không phải đàn ông đích thực. Nolan khoác cho Troy một gam màu khác, mang sắc thái phương Đông. Bằng cách đó, ông tiếp nối điều nhiều người trước đã làm: diễn giải lại Troy và cả thế giới sử thi theo cách mới.
Vietnamese vertaling

