Quantencomputer und Sicherheit für das Land
Máy tính lượng tử và an ninh quốc gia
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/21
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Máy tính lượng tử có vai trò trọng yếu với an ninh quốc gia. Nó giải được những bài toán mà máy tính thường bó tay. Từ tài chính, quốc phòng cho đến lương thực và năng lượng đều chịu tác động.
Vietnamese vertaling
Vì vậy các cường quốc đang rót khoản tiền lớn cho máy tính lượng tử (Quantum Computing - QC) để chinh phục những bài toán hóc búa.
Vietnamese vertaling
Mối quan tâm hàng đầu là an toàn thông tin. Máy tính lượng tử có khả năng bẻ khóa các hệ mã đang bảo vệ ngân hàng, hạ tầng số và mạng lưới quân sự trên toàn cầu.
Vietnamese vertaling
An ninh tài chính và quốc phòng: thách thức với hệ mã hiện nay
Vietnamese vertaling
Điểm khác biệt lớn nhất là máy tính lượng tử bẻ được mã hiện hành. Ngày nay ngân hàng hay cửa hàng trực tuyến đều dùng thuật toán RSA. Đây chính là nền tảng bảo mật.
Vietnamese vertaling
Thuật toán RSA rất phức tạp về kỹ thuật nhưng ý tưởng lại đơn giản. Chỉ cần lấy hai số nguyên tố lớn nhân với nhau, phép tính này ai cũng làm được. Chiều ngược lại mới khó: chỉ biết tích số mà phải tìm ra hai số nguyên tố ban đầu.
Vietnamese vertaling
Ví dụ, học sinh tiểu học cũng tính được 389 x 431 = 167659. Ngược lại, ngay cả sinh viên không chuyên toán, dù có máy tính hỗ trợ, vẫn chật vật khi phải tìm hai số nguyên tố nào nhân ra 167659.
Vietnamese vertaling
Tích số trong ví dụ trên chỉ có 6 chữ số. Trong khi các hệ thống bảo mật trọng yếu hiện nay dùng khóa RSA dài hàng trăm chữ số, việc truy ngược gần như bất khả thi.
Vietnamese vertaling
Cụ thể, với tích số dài 174 chữ số, siêu máy tính mạnh nhất cũng mất 43 ngày mới tìm ra hai thừa số nguyên tố. Nếu tích số dài 617 chữ số (giới chuyên môn gọi là khóa RSA 2.048 bit), thời gian tăng lên hơn ba trăm nghìn năm. Nói cách khác, máy tính thường coi như không thể bẻ khóa RSA cỡ lớn.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Peter Shor cho thấy thuật toán lượng tử có thể bẻ khóa mã RSA đang bảo vệ các hệ thống trọng yếu, từ ngân hàng đến quốc phòng.
Vietnamese vertaling
Năm 1994, Peter Shor, khi đó làm việc tại Bell Labs và nay là giáo sư toán tại MIT, đã xây dựng một thuật toán lượng tử. Ông chứng minh thuật toán này bẻ được mã RSA 2.048 bit chỉ trong vài chục ngày.
Vietnamese vertaling
Gần đây, các nhà toán học MIT ước tính con số rút xuống còn 8 giờ nếu có 20 triệu qubit. Nghiên cứu mới của Google Quantum AI còn cho thấy khóa RSA 2048 bit có thể bị bẻ trong chưa đầy một tuần, chỉ cần máy tính lượng tử dưới một triệu qubit, dù qubit vẫn còn lỗi [1].
Vietnamese vertaling
Máy tính lượng tử và thuật toán lượng tử vận hành trên qubit (quantum bit), khác hẳn bit thường. Qubit có thể ở trạng thái chồng chập, mang đồng thời đặc tính của hai trạng thái. Càng nhiều qubit, hệ lượng tử càng biểu diễn và xử lý được khối lượng thông tin khổng lồ. Nhờ đó nó giải được những bài toán vượt tầm máy tính thường. Riêng thuật toán của Peter Shor tìm ra hai số nguyên tố từ tích số với tốc độ vượt trội.
Vietnamese vertaling
Về lý thuyết, QC có thể bẻ mọi lớp mã của ngân hàng, tổ chức tài chính và toàn bộ tài liệu quốc phòng. Các nhà khoa học Google cảnh báo thêm, tiền ảo trị giá hàng nghìn tỷ USD cũng có nguy cơ bị tấn công [2].
Vietnamese vertaling
May mắn là cỗ máy như vậy chưa ra đời, có lẽ phải mất thêm khoảng mười năm nữa. Chính vì thế cả ngân hàng, tổ chức tài chính lẫn nhiều chính phủ đều đổ mạnh vốn cho nghiên cứu và phát triển máy tính lượng tử. Làm chủ công nghệ này giúp vừa phòng thủ trước tin tặc lượng tử, vừa tạo ra hệ thống bảo mật và tiền tệ mới.
Vietnamese vertaling
Mã hóa vừa để phòng thủ, vừa có thể tấn công
Vietnamese vertaling
Một ví dụ điển hình cho thấy làm chủ công nghệ mã hóa đồng nghĩa với sở hữu vũ khí lợi hại, bên cạnh khả năng tự vệ. Câu chuyện của quân Đồng minh trong Thế chiến II là minh chứng. Họ bẻ được mật mã của Đức Quốc xã và xoay chuyển cục diện chiến trường.
Vietnamese vertaling
Khi đó quân đội Đức dùng máy Enigma để mã hóa mệnh lệnh bí mật gửi ra mặt trận. Họ tin thông tin sẽ an toàn vì mã Enigma thời ấy được xem là rất mạnh. Phía Đồng minh thường mất hàng tháng để giải mã, trong khi đơn vị Đức ngoài tiền tuyến lại giải mã nhanh chóng cũng bằng máy Enigma.
Vietnamese vertaling
Nhờ lợi thế đó, quân Đức tung được những đợt tấn công bất ngờ với quy mô lớn, khiến Đồng minh chịu nhiều thất bại và tổn thất nặng. Chỉ khi chế tạo thành công những máy tính điện tử đầu tiên để bẻ khóa, Đồng minh mới nắm được kế hoạch đối phương và kịp đối phó. Quân Đức bị động, không xoay sở kịp và thua liên tiếp nhiều trận quan trọng. Nhiều sử gia cho rằng việc bẻ mã đã đóng vai trò quyết định, làm thay đổi cục diện Thế chiến II [3].
Vietnamese vertaling
Tiềm năng của điện toán lượng tử vượt xa việc bẻ khóa.
Begrijpend lezen
Beantwoord de vragen na het lezen om te checken of je de hoofdpunten hebt begrepen.
Lees verder
Wirtschafts-Nobelpreis 2026: Erwartungen verändern die Wirtschaft
Robert E. Hall und Michael Woodford haben neue Wirtschafts-Modelle gebaut. Die Modelle beginnen bei kleinen Entscheidungen und helfen der großen Wirtschaft. Die Königliche Schwedische Akademie der…
Read and learnForscher zu Bildung in Vietnam bekommt großen Preis
Vietnam ist ein wichtiger Ort für Professor Paul W. Glewwe von der Universität Minnesota. Er stellt seit langer Zeit drei Fragen: Woher kommt der Unterschied beim Lernen zwischen Kindern? Was macht…
Read and learnNeue Fortschritte bei selbstständigen KI-Agenten
Hier finden Sie wichtige Themen aus der Wissenschaft. Viele Experten sprechen darüber. ## KI-Agenten machen Sorgen: Sie erfinden eine eigene Sprache Wenn KI-Agenten frei arbeiten dürfen, sprechen sie…
Read and learnDer Mann, der die Welt klein macht
Aus einer komischen Idee macht Alan Dorfman eine kleine Welt. Er macht klassische Spielzeuge ganz klein. Diese kleine Welt lieben Kinder und Erwachsene. Die meisten Unternehmer träumen von großen…
Read and learn