Wie man kein Teil der Wut im Internet wird
Cách để không cuốn theo làn sóng phẫn nộ trên mạng
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/18
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Nếu thiếu một cơ chế phòng vệ mới về tư duy, mỗi người hay thậm chí cả cơ quan báo chí đều có thể nhanh chóng bị cuốn vào những mạng lưới đang lái dư luận trên mạng.
Vietnamese vertaling
Những cuộc tấn công trên mạng không chỉ nguy hiểm vì làm hỏng danh tiếng của một cá nhân hay tổ chức. Nếu chỉ có vậy thì đó đơn thuần là một khủng hoảng truyền thông. Điều đáng lo hơn là các cuộc tấn công ngày nay kết hợp công cụ AI với người dùng thật. Chúng làm lệch cách xã hội hình thành quan điểm, cách mỗi người bày tỏ ý kiến và tham gia đời sống công cộng. Những đợt chỉ trích ồ ạt và các mạng bot điều hướng cơn giận đang bào mòn không gian tranh luận chung.
Vietnamese vertaling
Nạn nhân của các chiến dịch dẫn dắt dư luận
Vietnamese vertaling
Trong một không gian công cộng lành mạnh, những quan điểm khác nhau cạnh tranh bằng lập luận, bằng chứng và sức thuyết phục. Nhưng khi mạng lưới chi phối cách thông tin được phân phối, quan điểm nào nổi lên lại phụ thuộc vào khả năng tạo tín hiệu cho thuật toán. Một ý kiến được thuật toán đẩy tới đông đảo người dùng rất dễ bị hiểu nhầm là đang được số đông ủng hộ. Thực chất đó chỉ là ảo giác.
Vietnamese vertaling
Sự lệch lạc này đặc biệt nguy hiểm, vì con người thường điều chỉnh hành vi theo những gì họ nghĩ người khác đang nghĩ. Nghiên cứu của Kristina Lerman về ảo giác đồng thuận cho thấy khi cấu trúc mạng bị bóp méo, ý kiến của nhóm thiểu số có thể hiện ra trước mắt rất nhiều người như thể đó là ý kiến của đa số [1].
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Nhờ công nghệ AI, việc thao túng tâm lý đám đông trên mạng xã hội đã trở nên chuyên nghiệp hơn. Ảnh minh họa: Shutterstock
Vietnamese vertaling
Khi nhận thức về cái gọi là "ý kiến đa số" bị bóp méo, một hệ quả khác xuất hiện: người ta tự điều chỉnh tiếng nói của mình. Giới nghiên cứu gọi hiện tượng này là "Chilling Effect", hay hiệu ứng im lặng.
Vietnamese vertaling
Khảo sát của Hội PEN Mỹ với hơn 230 nhà báo và nhà văn từng bị quấy rối trên mạng cho thấy rõ điều này: 37,2% cho biết họ tránh viết về một số chủ đề trên mạng vì sợ bị tấn công tiếp. 64,3% từng ngưng dùng mạng xã hội một thời gian. 16,4% đã xóa hẳn tài khoản [2]. Theo Hội, quấy rối trên mạng không chỉ hại những người trực tiếp bị nhắm tới. Nó còn tạo ra môi trường khiến người khác tự thu hẹp phát ngôn để khỏi thành mục tiêu tiếp theo.
Vietnamese vertaling
Ở cấp độ tổ chức, một chiến dịch đánh giá một sao, một hashtag kêu gọi tẩy chay hay một tin đồn tung ra đúng lúc có thể khiến doanh nghiệp mất khách hàng, đối tác và giá trị thương hiệu chỉ trong vài ngày. Dù thông tin sau đó được đính chính, dấu vết của cuộc tấn công vẫn còn trên công cụ tìm kiếm, trên mạng xã hội và trong trí nhớ công chúng.
Vietnamese vertaling
Thiệt hại lớn nhất có lẽ nằm ở cấp độ xã hội. Khi các chiến dịch được dàn dựng liên tục tạo ra những đợt sóng dư luận, công chúng dần quen đánh giá tầm quan trọng của một sự kiện dựa trên độ ồn ào trên mạng. Chủ đề nào nhiều tương tác mặc nhiên được xem là cấp bách nhất. Ngược lại, những vấn đề phức tạp nhưng ít gây cảm xúc mạnh lại bị chìm khuất.
Vietnamese vertaling
Giới báo chí cũng chịu tác động. Trong cuộc đua về tốc độ và lượt xem, những chủ đề gây "bão" trên mạng đặc biệt hấp dẫn. Nếu thiếu thận trọng, các cơ quan truyền thông sẽ nhầm tín hiệu từ mạng lưới bị điều khiển thành dấu hiệu của "sự quan tâm của công chúng". Khi đó họ vô tình nối dài vòng khuếch đại mà những kẻ thao túng đã khởi phát. Vì vậy Marwick và Lewis cho rằng thao túng truyền thông không chỉ là vấn đề của các nền tảng số, mà là vấn đề của toàn bộ hệ thống thông tin hiện đại [3].
Vietnamese vertaling
Nói cách khác, các chiến dịch dẫn dắt dư luận không chỉ tạo ra nạn nhân riêng lẻ. Chúng dần định hình lại môi trường nơi xã hội hình thành quan niệm về sự thật, về đồng thuận và về những vấn đề đáng quan tâm.
Vietnamese vertaling
Xây dựng lá chắn cho xã hội số
Vietnamese vertaling
Các chiến dịch được dàn dựng hình thành từ sự kết hợp giữa con người, bot và thuật toán. Vì vậy không có một giải pháp đơn lẻ nào có thể chấm dứt chúng. Nhiều nước từng kỳ vọng chỉ cần xóa bot là đủ. Sau đó họ nhận ra cuộc chiến này không giống như quét virus máy tính. Mỗi khi xuất hiện phương pháp phát hiện mới, các mạng lưới thao túng lại nhanh chóng đổi cách hoạt động để lẩn tránh.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Ngày nay, không chỉ cần hỏi thông tin có đúng hay không, mà còn phải hỏi vì sao thông tin đó lại trở nên nổi bật đến vậy. Ảnh: Towfiqu barbhuiya/Pexels
Vietnamese vertaling
Vì thế, công cụ kỹ thuật hiện nay chủ yếu giúp phát hiện sớm, chứ không thể xóa sạch bot. Các hệ thống như Botometer của Đại học Indiana (Mỹ) có thể phân tích hàng trăm dấu hiệu khác nhau để đánh giá khả năng một tài khoản là bot. Một số nhóm nghiên cứu còn tạo "tài khoản mồi" chỉ đăng nội dung vô nghĩa nhằm dụ những bot tự động theo dõi, từ đó lần ra cả mạng lưới đứng sau [4]. Hiểu càng rõ cách bot vận hành, các nền tảng càng có cơ hội chặn chúng trước khi chiến dịch thao túng kịp bắt đầu.
