Australien stoppt Pampelmusen aus Vietnam
Úc tạm dừng nhập bưởi Việt Nam
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/25
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Xem bản dịch tiếng Việt đầy đủ
Úc tạm dừng nhập bưởi Việt Nam
Giữa tháng 9, Úc ra thông báo mới. Nước này tạm dừng nhập khẩu bưởi từ Việt Nam. Bưởi là loại trái cây có múi cỡ lớn của Việt Nam.
Lệnh dừng này diễn ra chỉ vài tháng sau khi mở cửa. Hồi tháng 4 năm 2026, Úc mới mở thị trường cho bưởi Việt Nam.
Vì sao Úc dừng nhập khẩu?
Lý do đến từ Bộ Nông nghiệp Úc, gọi tắt là DAFF. Theo DAFF, phía Việt Nam chưa tuân thủ đúng các quy định nhập khẩu.
DAFF rà soát hệ thống và quy trình xuất khẩu. Kết quả kiểm tra ban đầu cho thấy nhiều vấn đề. Vì vậy, Úc dừng nhập khẩu trong 6 tháng. Trong thời gian này, Úc muốn kiểm tra lại toàn bộ.
Ngay trong báo cáo về an toàn sinh học năm 2025, DAFF đã nêu nhiều quy định. Bưởi muốn vào Úc phải đáp ứng nhiều bước:
- Kiểm soát dịch bệnh tại vườn
- Phòng ngừa dịch bệnh
- Thu hoạch
- Xử lý sau thu hoạch
- Kiểm tra
- Đóng gói
- Quy định khi có sự cố
Bưởi xuất khẩu phải đến từ vùng trồng đã đăng ký. Nhà đóng gói phải được cấp phép. Mỗi lô hàng đều phải truy xuất được tới vườn và nhà đóng gói. Cơ quan bảo vệ thực vật của Việt Nam phải lưu hồ sơ. Úc muốn kiểm tra khi cần thiết.
Việt Nam có nhiều giống bưởi nổi tiếng, như bưởi Biên Hòa, bưởi Năm Roi và đặc biệt là bưởi da xanh. Người dân trong nước từng rất vui khi thị trường mở ra. Úc là thị trường khó tính với trái cây có múi. Vậy mà lệnh dừng lại đến bất ngờ.
Một ngày sau, một cuộc họp báo diễn ra. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật của Việt Nam đưa ra khuyến cáo khẩn. Cục muốn rà soát lại toàn bộ quy trình và vùng trồng bưởi. Việc này áp dụng cho các đơn vị có mã số vùng trồng và nhà đóng gói. Việt Nam muốn sớm nối lại xuất khẩu.
Nhưng chuyện này không chỉ liên quan đến bưởi. Cam và quýt cũng gặp vấn đề tương tự.
Nỗi lo cho cả ngành cây có múi
Một tuần trước lệnh dừng, một phóng viên trò chuyện với ông Nguyễn Văn Phong. Ông là giáo sư, tiến sĩ tại Viện Cây ăn quả miền Nam. Họ bàn về xử lý sau thu hoạch và xuất khẩu. Câu chuyện không chỉ nói về bưởi, mà về toàn bộ cây có múi. Ông nói: "Muốn xuất khẩu, chúng ta phải quản lý lại tất cả vùng trồng."
Ở nhiều vùng trồng cây có múi, nông dân trồng quá dày. Thấy giá tốt là mọi người trồng chen chúc. Nhiều tỉnh lo ngại tăng trưởng quá nóng. Nông dân bón nhiều phân và thuốc hóa học. Lúc đầu sản lượng rất cao. Họ chỉ lãi tốt trong vài năm đầu. Vài năm sau đất bạc màu. Cây yếu đi. Trái chua và nhỏ. Rồi giá rớt. Có lúc một ký chỉ còn vài nghìn đồng.
Câu chuyện quýt hồng Lai Vung
Một ví dụ là quýt hồng Lai Vung ở Đồng Tháp. Đây là giống quýt nổi tiếng. Nhiều người miền Nam biết đến và thấy tiếc.
Bảo vệ quýt hồng Lai Vung là sản phẩm đáng tự hào của Viện Cây ăn quả miền Nam. Trước đây giống địa phương này chưa nổi tiếng. Trái chỉ đẹp mà không ngọt. Sau đó các nhà nghiên cứu tạo ra giống mới. Họ ghép cây. Kết quả tốt xuất hiện: quýt Lai Vung ghép trên gốc chanh Pháp vừa đẹp vừa ngon. Giống này được trồng khắp nơi.
Nhưng quýt hồng Lai Vung suy yếu rất nhanh. Năm 2018, Lai Vung cung cấp khoảng 25.000 tấn quýt cho dịp Tết. Đến năm 2020 chỉ còn 4.000 tấn. Nguyên nhân trực tiếp là bệnh trên cây có múi: vàng lá, thối rễ và chết xanh.
Nguyên nhân sâu xa là thế này: những vùng trồng đầu tiên lãi lớn. Nông dân đến sau học theo. Nhưng họ muốn nhanh hơn. Thay vì trồng thưa 4 đến 5 mét một cây, họ trồng dày chỉ 2 mét một cây. Cây rậm rạp nên lớn chậm. Rồi người dân bón thêm nhiều phân hóa học và thuốc kích thích sinh trưởng. Nhiều nghiên cứu qua các năm đều cho kết quả giống nhau: lượng phân N, P, K quá cao và mất cân đối. Mức này vượt khuyến cáo. Ai cũng trồng kiểu đó mà không ai kiểm soát chặt. Kết quả: đất nghèo đi và cây đổ bệnh.
Cam sành cũng chung cảnh ngộ
Cam sành, loại cam vỏ xanh, cũng chung số phận. Vườn cam trồng quá dày. Cây mắc nhiều bệnh, như vàng lá gân xanh, thối rễ và rầy rệp. Mọi nghiên cứu đều chỉ ra điều đó.
Ngoài ra, đa số người dân mua cây giống không rõ nguồn gốc. Một khảo sát cho biết: 2 trong 3 hộ mua cây giống không đảm bảo. Cây yếu và mang bệnh. Rồi nông dân lại bón phân nhiều hơn hẳn khuyến cáo.
Việt Nam có nhiều loại cam, quýt ngon và nổi tiếng. Riêng ở Đồng bằng sông Cửu Long, ngoài quýt hồng Lai Vung còn có cam sành Vĩnh Long, Cái Bè và nhiều loại khác. Nhưng rất ít vùng trồng đủ tốt để xuất khẩu giá cao. Phần lớn chỉ bán trong nước với giá rẻ.
Rà soát lại tất cả
Sau quyết định của DAFF, ông Nguyễn Văn Phong trao đổi với phóng viên. Ông nói: Đây là lúc phải rà soát toàn diện. Chúng ta phải làm tốt hơn hệ thống đánh giá.
Bởi việc quản lý vùng trồng hiện nay chưa tốt. Một ví dụ là chuyện buồn về mã số sầu riêng cách đây không lâu. Giờ việc quản lý mã số giao về xã. Nhưng xã không đủ người. Vì vậy dễ sai sót, nhất là với mã số quốc tế.
Các công ty xuất khẩu cũng phải có thêm nhân sự. Họ phải làm chặt với vùng trồng. Họ phải hỗ trợ nông dân ghi chép sổ sách: phân bón, thuốc trừ sâu và các thứ khác. Không thể để nông dân tự lo. Việc này tốn thêm tiền. Nhưng trái cây tươi của Việt Nam, không chỉ bưởi, lúc này cần gây dựng niềm tin. Nông dân vẫn chưa hiểu rõ tiêu chuẩn. Họ cần được giúp.
Ông Phong nói: "Xuất khẩu trái cây tươi là thách thức rất lớn." Phải chứng minh nhiều tiêu chí và giấy tờ trong nhiều năm. Ông nói: "Thà xuất ít hơn một chút mà tạo được niềm tin. Ai chỉ trồng nhiều và nhanh thì sau này phải trả giá đắt."
Với bưởi, ông tin: Nếu Bộ, các tỉnh và doanh nghiệp phối hợp chặt, vấn đề sẽ được giải quyết trong 3 tháng.
Nhưng với tương lai của cây có múi, cần một kế hoạch mới cho vùng trồng. Nơi nào canh tác hữu cơ, trái ngon nhưng chưa đẹp thì bán trong nước. Dần dần nâng tiêu chuẩn lên. Muốn xuất khẩu, trái phải sạch và đẹp. Cần vùng trồng lớn theo quy mô công nghiệp, được kiểm tra thường xuyên.
Ông Nguyễn Thành Tâm từ Đại học Griffith cho rằng công nghệ có thể hỗ trợ. Quản lý đang chuyển từ làm tay sang dữ liệu. Ví dụ ứng dụng V-Standard giúp ích cho việc này. Ứng dụng do Ủy ban Tiêu chuẩn quốc gia và Đại học Griffith xây dựng. Nó dùng trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI. Nó giúp ghi nhật ký canh tác, kiểm tra dữ liệu và truy xuất tới vùng trồng, hộ dân. Nhờ đó việc kiểm tra và cấp chứng nhận nhanh hơn.
Nhưng ông Tâm cũng nói: công nghệ chỉ hiệu quả khi nông dân nhập dữ liệu đầy đủ và đúng. Họ phải báo cáo ngay từ ngoài đồng. Nhờ đó cơ quan quản lý và doanh nghiệp thấy được cả quá trình, không chỉ nhìn kết quả cuối cùng.
Kiểm tra đọc hiểu
Trả lời sau khi đọc để kiểm tra bạn đã nắm được ý chính chưa.
Bài đọc tiếp theo
Der erste Chip aus Vietnam
## Der erste Chip aus Vietnam Ab dem Jahr 1977 hat unser Labor für Mikro-Elektronik einen MOS-Schaltkreis selbst entworfen und gebaut. Heute nennen wir das einen Chip. Das Labor gehört zum…
Đọc và họcDer Fotograf Andy Soloman und Vietnam
Der britische Fotograf Andy Soloman liebt normale Menschen. Früher war er Foto-Reporter. Er fotografiert am liebsten normale Menschen. Er sagt: Sie sind das Herz von Vietnam. Andy kommt 1992 zum…
Đọc và họcFirmen in Vietnam bleiben draußen vor dem großen Markt
Vietnam ist schon ein großes Zentrum für Maschinenbau und Montage. Aber viele Teile kommen noch aus dem Ausland. Das sagt Professor Phan Dang Tuat. Er ist Präsident vom Verband VASI für…
Đọc và họcForscher über Vietnams Intellektuelle ist gestorben
Professor Trinh Van Thao ist gestorben. Er hat viel über die Geschichte von Intellektuellen, Bildung und Gesellschaft in Vietnam in der modernen Zeit geforscht. Er war ein französischer Forscher mit…
Đọc và học