Claude Shannon – der Vater des digitalen Zeitalters
Claude Shannon – cha đẻ của thời đại số
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/22
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Mọi sản phẩm số ngày nay đều bắt nguồn từ ý tưởng của Claude Shannon. Từ tin nhắn trên Zalo, video trên YouTube, nhạc trên mạng cho đến ảnh trong điện thoại, tất cả đều vận hành trên những nguyên lý do ông đặt nền móng. Nhiều chuyên gia đánh giá công trình của ông có tầm vóc ngang với thuyết tương đối của Einstein.
Bản dịch tiếng Việt
Làm sao biến mọi bài hát, bộ phim, tin nhắn và cuộc gọi trên thế giới thành dãy số 0 và 1?
Bản dịch tiếng Việt
Cách đo nội dung và tốc độ của thông tin
Bản dịch tiếng Việt
Năm 21 tuổi, Claude Shannon viết luận văn thạc sĩ về chủ đề này. Các nhà sử học cho rằng đây có thể là luận văn thạc sĩ quan trọng nhất trong lịch sử kỹ thuật. Shannon thì rất khiêm tốn. Ông nói: "Hồi đó đơn giản là chưa ai nắm được cả hai lĩnh vực: đại số nhị phân của Boole và mạch điện" [1].
Bản dịch tiếng Việt
Đại số nhị phân còn được gọi là đại số Boole. Nhà toán học người Anh George Boole tạo ra nó vào giữa những năm 1800. Hệ thống này chỉ dùng hai chữ số 0 và 1, tương ứng với đúng/sai hay bật/tắt.
Bản dịch tiếng Việt
Shannon sinh năm 1916 tại Gaylord, Michigan. Ông học song song hai ngành Toán và Kỹ thuật điện tại University of Michigan. Năm 1936, ông đến Massachusetts Institute of Technology (MIT) làm nghiên cứu sinh.
Bản dịch tiếng Việt
Tại đây, ông trao đổi với một chuyên gia của Bell Labs về các hệ thống điều khiển điện phức tạp. Trong luận văn, Shannon chứng minh có thể phân tích chính xác những hệ thống này bằng đại số nhị phân. Lý do là công tắc điện cũng chỉ có hai trạng thái là bật và tắt, nên có thể mô tả chúng bằng cùng một ngôn ngữ toán học. Công trình này đặt nền móng cho thiết kế mạch số, và sau này là chip bán dẫn.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1948, Shannon công bố kiệt tác "A Mathematical Theory of Information" (Lý thuyết toán học về thông tin). Nhiều người xem đây là một trong những bài báo lớn nhất lịch sử kỹ thuật. Nó trở thành cơ sở khoa học cho công nghệ thông tin sau này. Lần đầu tiên, ông chỉ ra cách đo lường nội dung thông tin và xác định tốc độ tối đa để truyền thông tin.
Bản dịch tiếng Việt
Trung tâm của lý thuyết là khái niệm "bit" (hai chữ số 0 và 1 của đại số nhị phân). Bit trở thành đơn vị cơ bản của thông tin, có thể đếm và đo được. Trước đó, mọi người hầu như chưa có quan niệm rõ ràng về thông tin, chỉ nghĩ đó là thứ trừu tượng không thể đo bằng thực nghiệm.
Bản dịch tiếng Việt
Cũng giống Newton dùng phương trình toán học để mô tả chuyển động của mọi vật thể, Shannon đã biến "thông tin" thành thứ có thể đo lường. Nếu trước kia thông tin còn mơ hồ, thì nay đã có thể định lượng, tính toán và tối ưu.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Claude Shannon, cha đẻ của lý thuyết thông tin và tin học. Ảnh: Wikimedia, CC BY 2.0
Bản dịch tiếng Việt
Trong lịch sử khoa học và kỹ thuật, rất ít người có vai trò đặc biệt như Claude Shannon. Ông vừa khai mở một lĩnh vực khoa học mới, vừa trực tiếp góp phần tạo ra công nghệ.
Bản dịch tiếng Việt
Viện Kỹ thuật Điện và Điện tử Mỹ (IEEE) danh tiếng đã viết nhiều về Shannon. Trong một bài vinh danh, IEEE nhận định ông là một trong những kỹ sư vĩ đại nhất thế kỷ 20, nhưng lại có đóng góp lớn nhất cho công nghệ của thế kỷ 21 [2].
Bản dịch tiếng Việt
Công trình của ông gây chấn động. Vì sao? Ông gần như từ con số không đã dựng nên một ngành khoa học hoàn toàn mới, và sự xuất hiện của nó rất bất ngờ. Suốt nhiều năm, ông hầu như không trao đổi với ai về nghiên cứu này mà âm thầm đào sâu, hoàn thiện trong gần một thập kỷ.
Bản dịch tiếng Việt
Một kết quả gây ngạc nhiên của lý thuyết thông tin là dù nội dung là gì - một bài thơ, một bản giao hưởng hay một bộ phim - cách truyền đi tối ưu vẫn như nhau: chuyển thông tin sang dạng số, mã hóa thành các bit "0 và 1", rồi biến các bit thành tín hiệu điện từ để gửi, nhận và xử lý. Lý thuyết này là nền tảng của kỹ thuật số hiện đại. Từ chỗ chưa ai biết đến, bit trở thành đơn vị phổ quát cho mọi hệ thống thông tin.
Bản dịch tiếng Việt
Nhiều người ví công trình này quan trọng như thuyết tương đối của Einstein, nhưng chính Shannon lại gạt đi. Đầu những năm 1950, trước khi một bài báo được đăng, ông viết thư dặn một nhà báo hãy bỏ mọi so sánh giữa lý thuyết của mình với thuyết tương đối của Einstein. Ông buồn bã nói: "Tôi ước gì được như vậy, nhưng lý thuyết thông tin chắc chắn không thể sánh với thuyết tương đối và cơ học lượng tử."
Bản dịch tiếng Việt
Chỉ riêng lý thuyết thông tin thôi cũng đủ để đưa Shannon vào đền thờ của khoa học và kỹ thuật. Nhưng đóng góp của ông còn nhiều hơn thế.
Bản dịch tiếng Việt
Ngay từ năm 21 tuổi, trong luận văn được mệnh danh là "quan trọng nhất lịch sử kỹ thuật", ông đã chứng minh đại số nhị phân với các bit 0 và 1 có thể phân tích chính xác mọi mạch logic. Ông phát minh ra cổng logic (logic gates AND, OR, NOT, CNOT...), những viên gạch nhỏ nhất cấu thành mọi mạch điện số. Toàn bộ ngành tin học được xây trên nền tảng đó, mở đường cho bùng nổ công nghệ thông tin sau này.
Bản dịch tiếng Việt
Với nhiều người, như giáo sư Solomon Golomb, cựu chủ tịch Information Theory Society của IEEE, ảnh hưởng của Shannon đối với công nghệ thông tin lớn đến mức: "Nói về ông cũng giống như nói về ảnh hưởng của người phát minh ra bảng chữ cái đối với văn học" [3].
Bản dịch tiếng Việt
Một nhà khoa học rất khiêm nhường và ngại ngùng khi phải nói về bản thân
Bản dịch tiếng Việt
Sau khi hoàn thành tiến sĩ tại MIT, Shannon đến Institute for Advanced Study thuộc Đại học Princeton trong một năm vào năm 1940. Ông nhớ lại một kỷ niệm: đang thuyết trình thì nhà khoa học huyền thoại Einstein bất ngờ bước vào phòng. Einstein nhìn Shannon, thì thầm điều gì đó với một nhà khoa học khác rồi rời đi. Sau đó bản gốc bị ngắt quãng.
