Die beiden Monde des Mars
Hai vệ tinh của Sao Hỏa
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc HowStuffWorks.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/23
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Sao Hỏa không đơn độc trên hành trình quanh Mặt Trời. Hai vệ tinh của nó, Phobos và Deimos, là những thiên thể nhỏ. Chúng có hình dạng không đều, giống củ khoai tây, và trông giống tiểu hành tinh hơn là Mặt Trăng tròn gần như hoàn hảo của Trái Đất.
Bản dịch tiếng Việt
Vậy hành tinh Đỏ có bao nhiêu vệ tinh? Chỉ hai. Nhưng hai vệ tinh nhỏ này đã khiến các nhà thiên văn học phải suy nghĩ rất nhiều. Người ta chưa biết chính xác chúng đến từ đâu. Ngoài ra, một vệ tinh có khả năng sẽ va vào Sao Hỏa, trong khi vệ tinh kia đang từ từ di chuyển ra xa.
Bản dịch tiếng Việt
Phobos và Deimos nằm trong số những vệ tinh nhỏ nhất Hệ Mặt Trời. Phobos, thiên thể lớn hơn trong hai vệ tinh, có kích thước khoảng 27 x 22 x 18 km. Deimos nhỏ hơn, chỉ khoảng 15 x 12 x 11 km.
Bản dịch tiếng Việt
Điều này tạo ra sự khác biệt lớn so với Mặt Trăng của Trái Đất. Mặt Trăng có đường kính khoảng 3.474 km. Lực hấp dẫn yếu trên các vệ tinh của Sao Hỏa cũng không đủ để kéo chúng thành hình tròn như chúng ta thường thấy ở các vệ tinh và hành tinh lớn hơn. Đây là những vật thể nhỏ, lumpy, mang dấu vết của các vụ va chạm.
Bản dịch tiếng Việt
Phobos trông gồ ghề hơn. Đặc điểm nổi bật nhất của nó là konkurrenzkrater Stickney. Đây là một hố va chạm khổng lồ, đường kính khoảng 9,7 km. Bề mặt đầy các hố và vật liệu lỏng lẻo từ vô số tác động.
Bản dịch tiếng Việt
Deimos trông mịn màng hơn so với Phobos, dù cũng có nhiều hố. Một số vùng trũng nhỏ đã được lấp đầy một phần bởi vật liệu lỏng lẻo gọi là regolith, giúp bề mặt bằng phẳng hơn. Ở một số nơi, lớp bụi này dày tới 100 mét.
Bản dịch tiếng Việt
Nhà thiên văn học người Mỹ Asaph Hall đã phát hiện cả hai vệ tinh vào tháng 8 năm 1877. Ông quan sát Sao Hỏa từ Đài quan sát Hải quân Hoa Kỳ ở Washington, D.C. Ông tìm thấy Deimos trước vào ngày 11 tháng 8. Sáu đêm sau, ông phát hiện ra Phobos.
Bản dịch tiếng Việt
Phát hiện này đã giải quyết một câu hỏi mà con người đã suy ngẫm suốt nhiều thế kỷ. Vào thế kỷ 17, nhà thiên văn học Johannes Kepler đã đưa ra giả thuyết rằng Sao Hỏa phải có hai vệ tinh. Tuy nhiên, lý thuyết của ông không dựa trên quan sát thực tế. Lúc đó, Trái Đất đã có một vệ tinh được biết đến, và Sao Mộc có bốn vệ tinh. Vì Sao Hỏa nằm ở giữa hai hành tinh này, Kepler nghĩ rằng nó cũng phải có hai vệ tinh.
Bản dịch tiếng Việt
Jonathan Swift thậm chí còn trao cho Sao Hỏa hai vệ tinh tưởng tượng trong tiểu thuyết "Những chuyến du hành của Gulliver" xuất bản năm 1726. Điều này xảy ra hơn 150 năm trước khi Hall quan sát được các thiên thể thực sự qua kính viễn vọng.
Bản dịch tiếng Việt
Hall đặt tên cho những phát hiện của mình theo các nhân vật trong thần thoại Hy Lạp. Phobos và Deimos là con trai của Ares, vị thần chiến tranh Hy Lạp, tương ứng với thần La Mã Mars. Phobos tượng trưng cho sự sợ hãi hoặc hoảng loạn. Deimos tượng trưng cho nỗi kinh hoàng hoặc sự ghê rợn.
Bản dịch tiếng Việt
Đó là những cái tên đáng sợ cho những vật thể rất nhỏ. Từ Sao Hỏa, Deimos sẽ chỉ giống một chấm sáng trên bầu trời chứ không phải là mặt trăng tròn. Phobos sẽ chỉ rộng khoảng một phần ba so với Mặt Trăng tròn khi nhìn từ Trái Đất.
Bản dịch tiếng Việt
Phobos quay quanh hành tinh quê hương của mình ở khoảng cách gần hơn bất kỳ vệ tinh đã biết nào khác. Nó chỉ bay cao khoảng 6.000 km trên bề mặt Sao Hỏa và hoàn thành một vòng quay trong 7 giờ 39 phút. Tốc độ này đủ nhanh để nó quay được khoảng ba vòng trong một ngày mặt trời.
Bản dịch tiếng Việt
Deimos có quỹ đạo thư thái hơn. Nó mất khoảng 30 giờ để quay quanh Sao Hỏa. Trung bình, nó cách tâm hành tinh khoảng 23.460 km.
Bản dịch tiếng Việt
Các quỹ đạo khác nhau này thay đổi từ từ do lực thủy triều. Đây là tương tác hấp dẫn giữa một vệ tinh và hành tinh của nó.
Bản dịch tiếng Việt
Phobos đang tiến gần Sao Hỏa khoảng 1,8 mét mỗi thế kỷ. NASA ước tính rằng vệ tinh này sẽ va vào hành tinh hoặc bị lực hấp dẫn của Sao Hỏa xé tan trong khoảng 50 triệu năm nữa. Khi đó, một vành đai mảnh vỡ có thể hình thành.
Bản dịch tiếng Việt
Deimos di chuyển theo hướng ngược lại. Vì nó quay quanh ở xa hơn, nó từ từ tách ra. Nó trôi ra ngoài vì quay quanh trên quỹ đạo đồng bộ của Sao Hỏa. Tuy nhiên, số phận cuối cùng của nó vẫn chưa rõ ràng.
Bản dịch tiếng Việt
Hình dạng của chúng gợi ý một khả năng rõ ràng: Phobos và Deimos có thể là những tiểu hành tinh bị bắt giữ. Bề mặt tối của chúng, các thuộc tính quang phổ và mật độ giống với một số loại tiểu hành tinh cụ thể. Điều này khiến giả thuyết trở nên hấp dẫn.
Bản dịch tiếng Việt
Tuy nhiên, có một vấn đề. Quỹ đạo gần tròn của chúng quanh Sao Hỏa rất khó giải thích bằng cách đơn thuần bắt giữ tiểu hành tinh. Một vật thể đến gần cần phải mất đúng lượng năng lượng để quay quanh hành tinh. Nó không được va vào Sao Hỏa cũng không được bật ngược trở lại không gian.
Bản dịch tiếng Việt
Một giả thuyết khác bắt đầu bằng một vụ va chạm lớn. Một vật thể có thể đã tấn công Sao Hỏa sơ khai và ném vật liệu vào quỹ đạo. Một phần trong số những mảnh vỡ này sau đó có thể đã tập hợp lại thành các vệ tinh nhỏ.
Bản dịch tiếng Việt
Các nhà khoa học vẫn chưa quyết định câu hỏi này. Các tính toán mới đã chỉ ra một khả năng khác. Trong trường hợp này, Sao Hỏa đã bắt giữ một phần tiểu hành tinh và xé nhỏ nó. Các mảnh vỡ có thể đã tạo thành một vành đai debris quanh hành tinh, từ đó sau đó hình thành các vệ tinh.
Bản dịch tiếng Việt
Do đó, việc gọi đơn giản Phobos và Deimos là những tiểu hành tinh bị bắt giữ là quá đơn giản hóa vấn đề. Chúng trông giống tiểu hành tinh, và việc bắt giữ vẫn là một giải thích có thể xảy ra. Nhưng nguồn gốc của chúng vẫn là một câu hỏi mở trong khoa học hành tinh.
Bản dịch tiếng Việt
Con người đã gửi tàu vũ trụ đến Phobos trong nhiều thập kỷ, với mức độ thành công khác nhau. Nhiệm vụ của Liên Xô Phobos 2 đã đến Sao Hỏa vào năm 1989. Nó đã thực hiện các quan sát đối với Phobos trước khi mất liên lạc với tàu. Nhiệm vụ Fobos-Grunt của Nga được phóng vào năm 2011. Mục tiêu đầy tham vọng là mang vật liệu từ Phobos về Trái Đất. Tuy nhiên, nhiệm vụ này đã bị mắc kẹt trên quỹ đạo Trái Đất.
Bản dịch tiếng Việt
NASA cũng đã xem xét các nhiệm vụ chuyên biệt của riêng mình. Nhiệm vụ thu thập mẫu mang tên "Aladdin" được đề xuất đã không được chọn vào năm 1998. Một khái niệm sau đó tên là PADME đã được...
