Ein fast 100-jähriges Paar baut ein Tal der Wissenschaft
Cặp vợ chồng gần trăm tuổi xây thung lũng khoa học
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/29
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Thung lũng ICISE có những ngôi nhà nhỏ mang tên "cogitum". Đó là tiếng Latin, nghĩa là "nhà để suy ngẫm". Những ngôi nhà nằm dưới tán dừa. Chúng giúp con người sống chậm lại. Bộ não được nghỉ ngơi, tách khỏi nhịp sống vội vã bên ngoài. Nhờ vậy, người ta có thể suy nghĩ sâu thay vì chỉ phản ứng theo thói quen.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Ngày 12 tháng 8 năm 2026, Trung tâm Quốc tế về Khoa học và Giáo dục Liên ngành (ICISE) tròn 13 tuổi. Giới khoa học ở Việt Nam và nhiều nước khác trìu mến gọi nơi này là "Thung lũng khoa học".
Bản dịch tiếng Việt
Hai nhà sáng lập, một giáo sư và một nữ giáo sư, đều gần 100 tuổi. Họ vẫn làm việc rất nhiều.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Trung tâm Quốc tế về Khoa học và Giáo dục Liên ngành ở Quy Hoa. Ảnh: ICISE
Bản dịch tiếng Việt
Ngôi nhà chung của giới trí thức
Bản dịch tiếng Việt
Khu đất rộng hơn 20 ha. Nhưng kiến trúc sư Jean-François Milou chỉ xây dựng trên 7% diện tích. Ông từng thiết kế Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Singapore. Nguyên tắc của ông là sống hài hòa với thiên nhiên, không chống lại thiên nhiên.
Bản dịch tiếng Việt
Tòa nhà chính có những cột cao bằng bê tông xám. Những cột này trông như thân dừa và như một ngôi đền Hy Lạp cổ. Nhưng tòa nhà không quá cao. Nó ẩn mình dưới những tán dừa.
Bản dịch tiếng Việt
Phần còn lại của thung lũng vẫn là thiên nhiên. Ở đó có những ngôi nhà nhỏ, thoáng đãng, chỉ một tầng, nằm giữa rừng dừa. Tên của chúng là cogitum - tiếng Latin nghĩa là nhà để suy ngẫm.
Bản dịch tiếng Việt
Thung lũng khoa học hình thành như vậy. Trong 13 năm, trung tâm tổ chức hơn 250 hội nghị và trường hè khoa học quốc tế. Hơn 20.000 nhà khoa học từ 62 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tới đây. Trong số khách bước qua cây cầu nhỏ bắc qua con sông cạn có 19 người đoạt giải Nobel, hai người đoạt Huy chương Fields, 10 người đoạt giải Dirac và hàng trăm nhà khoa học hàng đầu khác thuộc nhiều lĩnh vực.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng thung lũng không tự nhiên mà có. Đó là thành quả của một cặp vợ chồng. Họ đã dành nửa thế kỷ để gây dựng nơi này, vượt qua nhiều giai đoạn khó khăn. Đến năm 2026, cả hai đều 92 tuổi.
Bản dịch tiếng Việt
Nữ khoa học mang tên “người vợ”
Bản dịch tiếng Việt
Trên báo chí Việt Nam, tên giáo sư Lê Kim Ngọc thường đi kèm chú thích: vợ của giáo sư Trần Thanh Vân. Hoặc người ta thấy hình ảnh một phụ nữ nhỏ nhắn tóc bạc, nụ cười hiền hậu, người giúp đỡ trẻ mồ côi và làm nhiều việc thiện nguyện. Nhưng trong giới khoa học quốc tế, giáo sư Kim Ngọc là một tên tuổi rất nổi bật và được kính trọng.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1973, Lê Kim Ngọc công bố một bài báo trên tạp chí danh tiếng Nature. Bài báo đặt nền móng cho một phương pháp mới trong sinh lý thực vật: “lớp tế bào mỏng” (thin cell layer - TCL). Trước đó, nuôi cấy mô gặp một trở ngại lớn. Các nhà nghiên cứu lấy mẫu lớn để nhân giống. Khi mẫu quá lớn, tế bào bên trong vẫn nhận tín hiệu và hormone từ các mô xung quanh. Chúng thường chỉ phát triển thành một khối mô sẹo lộn xộn.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Giáo sư Lê Kim Ngọc và giáo sư Trần Thanh Vân tại trung tâm ICISE. Ảnh: ICISE
Bản dịch tiếng Việt
Giáo sư Ngọc đưa ra một ý tưởng táo bạo: cắt thật mỏng. Bà lấy một lát biểu bì (epidermis) chỉ rộng 0,1 đến 1 mm và dài khoảng 5 đến 10 mm. Đó chỉ là một cụm tế bào rất nhỏ. Vì mẫu quá nhỏ, chúng không còn nhận lệnh từ cây mẹ.
Bản dịch tiếng Việt
Trong khoảng trống tự do này, nhà khoa học điều khiển sự phát triển của tế bào tốt hơn nhiều. Họ thay đổi tỷ lệ hormone từ bên ngoài trong môi trường nuôi cấy. Nhờ đó có thể “lập trình lại” tế bào. Muốn thành chồi, tế bào sẽ thành chồi. Muốn thành rễ, sẽ thành rễ. Muốn thành hoa, sẽ thành hoa. Đây là bước tiến quan trọng cho nghiên cứu và kiểm soát sự sinh trưởng của mô thực vật, khác với trường hợp tế bào đơn lẻ. Nửa thế kỷ sau, kỹ thuật TCL vẫn là nền tảng cho những lần chuyển gen phức tạp và cho việc nhân giống hàng loạt cây trồng, cây dược liệu trên khắp thế giới.
Bản dịch tiếng Việt
Giáo sư Trần Thanh Vân từng nói: “Vợ tôi giỏi khoa học hơn tôi nhiều. Bà có số bài báo khoa học gấp 100 lần tôi. Trong nghiên cứu, bà nổi tiếng hơn tôi nhiều.”
Bản dịch tiếng Việt
Giáo sư Kim Ngọc mỉm cười hiền hậu và nhớ lại. Giữa những năm 1970, thời chiến tranh còn ác liệt, bà làm việc trong phòng thí nghiệm của Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu Khoa học Pháp (CNRS). Cùng lúc, bà thành lập Hội Giúp đỡ Trẻ em Việt Nam tại Pháp (Aide à l’Enfance du Vietnam). Vào những buổi tối mùa đông lạnh giá ở Paris, hai nhà khoa học ngồi bên vỉa hè, bán những tấm thiệp tự làm cho người qua đường. Số tiền thu được họ muốn gửi về giúp đồng bào trong nước.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Thảo luận poster tại Trường hè Khoa học Việt Nam lần thứ 3 (VSSS'13). Ảnh: ICISE
Bản dịch tiếng Việt
Nhiều sinh viên Việt Nam và bạn bè người Pháp cùng chung tay. Họ yêu mến hành động ấm áp giữa trời tuyết lạnh. Từ tiền bán thiệp, ba làng trẻ SOS ở Đà Lạt, Huế và Đồng Hới được hình thành. Việc này thể hiện tinh thần “người Việt giúp người Việt”.
Bản dịch tiếng Việt
Cuối cùng, khoa học của bà cũng giống như lòng nhân ái của bà: tạo môi trường tốt để sự sống mới lớn lên trong yêu thương.
Bản dịch tiếng Việt
Hạt cơ bản và những cuộc gặp gỡ khoa học
Bản dịch tiếng Việt
Nếu giáo sư Lê Kim Ngọc nghiên cứu cấu trúc mỏng nhất của tế bào, thì giáo sư Trần Thanh Vân dành cả đời đi tìm những hạt nhỏ nhất của vũ trụ.
Bản dịch tiếng Việt
Đầu năm 1953, ông rời Việt Nam sang Pháp du học. Khi đó ông mới 19 tuổi, quê ở Đồng Hới. Ông mang theo khát khao tri thức lớn lao. Năm 1963, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ về cấu trúc của neutron.
Bản dịch tiếng Việt
Ông chứng minh neutron không phải là một khối đặc.
Kiểm tra đọc hiểu
Trả lời sau khi đọc để kiểm tra bạn đã nắm được ý chính chưa.
Bài đọc tiếp theo
Architektur nach dem Krieg in Nordvietnam
Vom Palast der Kinder bis zum Hotel Thang Long und der Zigarettenfabrik Thang Long hatte Hanoi eine Schicht moderner Architektur. Sie wurde von vielen Generationen vietnamesischer Architekten und…
Đọc và họcKratom – Was ist das und warum gibt es eine Debatte?
Kratom ist ein pflanzliches Produkt. Es sieht aus wie andere Kräuterprodukte in Geschäften. Aber es ist ein Thema in der öffentlichen Gesundheitsdebatte. Manche Menschen benutzen es für Energie,…
Đọc và họcDas älteste NFL-Team
Die älteste NFL-Mannschaft sind die Arizona Cardinals. Ihre Geschichte beginnt im Jahr 1898. Das ist mehr als zwei Jahrzehnte, bevor die NFL überhaupt existierte. Das Team begann in Chicago als…
Đọc và họcWas ist das älteste Lebewesen auf der Erde?
Das älteste Lebewesen auf der Erde ist vielleicht ein Baum, eine Unterwasserwiese oder eine riesige Kolonie, die wie tausende separate Organismen aussieht. Die Antwort hängt davon ab, was…
Đọc và học