Ein kleiner Chip hilft blinden Menschen wieder sehen
Con chip nhỏ giúp người mù nhìn lại được
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/23
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Xem bản dịch tiếng Việt đầy đủ
Thành công trong bệnh viện
Cuối tháng 5, một bệnh viện ở tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc đã thực hiện một ca phẫu thuật. Các bác sĩ đặt vào mắt bệnh nhân một hệ thống có gắn chip. Con chip nằm trên võng mạc, ở phía sau của mắt.
Con chip do tiến sĩ Trần Nhân cùng các đồng nghiệp chế tạo. Công ty của ông tên là Nanochap. Ông đồng sáng lập công ty này với Dương Gia Vĩ.
Hai bệnh nhân đã nhìn thấy ánh sáng trở lại
Bệnh nhân đầu tiên là một phụ nữ 39 tuổi. Chị đã mù gần 20 năm. Chị mắc bệnh viêm võng mạc sắc tố, khiến các tế bào trong mắt bị tổn thương.
Sau ca mổ, bác sĩ khởi động thiết bị. Người phụ nữ lại nhìn thấy ánh sáng. Hai ngày sau, chị nhận ra các chữ cái L, C, H và R. Hơn một tháng sau, chị viết được hai chữ Hán có nghĩa là “Trung Quốc”. Chị còn tự tay cầm chuột máy tính và chai nước. Chị cũng tự đi theo một đường kẻ dưới sàn.
Tiến sĩ Nhân cho biết cả nhóm đã vỡ òa hạnh phúc, ai cũng suýt khóc. Ông nói: “Cảm giác này còn tuyệt vời hơn trúng số.”
Đây là thử nghiệm lâm sàng đầu tiên của công nghệ này trên mắt. Thử nghiệm đã được cơ quan y tế Trung Quốc cấp phép. Công nghệ có tên là Visual Brain-Computer Interface, gọi tắt là V-BCI.
Sau đó có bệnh nhân thứ hai. Đó là một người đàn ông 61 tuổi. Ông đã mù hơn 4 năm. Ông điều trị tại một bệnh viện ở Vũ Hán. Hiện nay, ông nhận biết được các con số và chữ Hán. Ông có thể tự làm những việc đơn giản hằng ngày.
Con chip hỗ trợ đôi mắt bằng cách nào?
Nhiều người mù gặp cùng một vấn đề: các tế bào cảm nhận ánh sáng trên võng mạc bị hỏng. Ánh sáng không còn truyền thành tín hiệu lên não.
Con chip giải quyết đúng chỗ này. Nó thu hình ảnh rồi chuyển thành tín hiệu điện, thay việc cho các tế bào đã hỏng. Phía sau võng mạc vẫn còn những tế bào thần kinh khỏe mạnh. Chip phát những xung điện nhỏ tới các tế bào này. Tín hiệu theo dây thần kinh thị giác đi lên não. Nhờ vậy, con người lại có cảm giác nhìn.
Hệ thống hoạt động theo 5 bước:
- Camera gắn trên kính chụp lại hình ảnh xung quanh.
- Một thiết bị chuyển hình ảnh thành xung điện.
- Tín hiệu và năng lượng truyền không dây qua mắt tới con chip trên võng mạc.
- Con chip đưa các xung điện tới những tế bào thần kinh còn khỏe trong võng mạc.
- Tín hiệu theo dây thần kinh thị giác lên não. Từ đó tạo ra thị giác.
Bệnh viện ở Chiết Giang là nơi đầu tiên ở Trung Quốc áp dụng cách điều trị này. Bệnh viện còn có khoa riêng về công nghệ máy tính - não bộ.
Lúc đầu, bệnh nhân chưa thấy hình ảnh rõ ràng. Họ chỉ thấy những đốm sáng. Các đốm này do xung điện tạo ra, gọi là Phosphene. Nhiều đốm sáng ghép lại thành đường nét và hình khối. Não bộ phải học cách hiểu những tín hiệu đó. Việc này cần tập luyện và thời gian.
Con chip nhỏ như hạt gạo
Con chip rất nhỏ, chỉ bằng hạt gạo. Nhưng nó chứa rất nhiều công nghệ: vi mạch, MEMS, đóng gói, cấp năng lượng không dây, vật liệu dùng trong cơ thể, y học về mắt và nghiên cứu não bộ.
Đặt thiết bị lên võng mạc hình cầu là việc cực khó. Vì vậy, nhóm đã làm điện cực dạng 3D, trông như những cột tí hon. Nhờ đó, chip tiếp xúc tốt với dây thần kinh.
Con chip được chế tạo rất tinh xảo:
Thứ nhất, nó có rất nhiều điện cực: con chip có 320 kênh dẫn điện, gói gọn trong diện tích chỉ 3 mm x 3 mm. Chip nặng khoảng 1 gam, nhỏ hơn cả hạt gạo. Để dễ hình dung: nó nhỏ hơn hơn 10 lần so với chip trong iPhone. Nhưng nó có tới 320 điểm tiếp xúc với các tế bào võng mạc.
Khoảng cách giữa hai điện cực là 100 micromet, nhỏ hơn cả sợi tóc. Gần như không còn chỗ để đi dây. Dây kim loại thông thường không dùng được: nếu dùng sẽ cần tới 320 sợi dây vàng hoặc nhôm cực nhỏ. Điều này là bất khả thi. Dây sẽ gây chập mạch. Chúng lại quá dày so với mắt, có thể làm rách võng mạc. Vì vậy, chip được cố định bằng nam châm cực mỏng. Bác sĩ không phải khâu.
Thứ hai, kỹ thuật lắp ráp vi mô rất tốt: các điện cực dày 50 micromet, nối trực tiếp với chip. Kỹ thuật này gọi là Flip-Chip. Nó không cần dây dẫn. Nhờ vậy, không lo chập mạch hay gây tổn thương.
Con chip nằm ngay trong mắt. Mắt rất nhạy cảm với nhiệt. Vì thế, chip không được nóng lên. Nếu không, nó sẽ làm hỏng tế bào thần kinh. Các kỹ sư phải thiết kế mạch điện thật tiết kiệm năng lượng.
