Nobelpreis 2026: Anne Carson
Giải Nobel 2026: Anne Carson
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/12
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Anne Carson năm nay 76 tuổi, là người Canada. Bà vừa giành Giải Nobel Văn học 2026.
Bản dịch tiếng Việt
Với những người mê sách vở, cái tên này vốn đã rất quen. Mấy năm gần đây, bà liên tục xuất hiện trong các dự đoán cho giải. Giải thưởng đến vào đúng thời điểm nhiều người đang tìm lại sức hấp dẫn của Hy Lạp cổ đại.
Bản dịch tiếng Việt
Viện Hàn lâm Thụy Điển giới thiệu bà là nhà thơ, tác giả tùy bút, dịch giả và nhà nghiên cứu văn bản cổ. Giải được trao cho sự nghiệp dũng cảm và độc đáo của bà. Bà đối thoại một cách hóm hỉnh với truyền thống xưa, từ đó mở ra những hình thức mới cho văn chương hôm nay.
Bản dịch tiếng Việt
Carson hiểu rất rõ văn học Hy Lạp cổ. Bà nắm chắc các nhà thơ và tác giả kịch của Hy Lạp, như Homer, Sophocles, Aeschylus, Euripides, Sappho hay Simonides.
Bản dịch tiếng Việt
Nhiều tác phẩm của bà gắn chặt với những kiệt tác xưa. Chẳng hạn, bà viết lại vở Helen của Euripides thành Norma Jean Baker of Troy, đặt Helen cạnh Marilyn Monroe. Helen mang tiếng gây ra chiến tranh thành Troy, nhưng ở Troy thực ra chỉ có cái bóng của nàng, cái bóng do các vị thần tạo ra.
Bản dịch tiếng Việt
Antigonick cũng là một bản dựng hiện đại từ Antigone của Sophocles, vừa dịch vừa kể lại. Cốt truyện chính được giữ nguyên, nhưng Carson thêm vào những ý tưởng riêng. Đáng nhớ nhất là nhân vật tên Nick. Anh ta không nói lời nào, chỉ lặng lẽ hiện diện trên sân khấu và đo đạc liên tục, đến cuối vở vẫn ở đó mà đo.
Bản dịch tiếng Việt
Ngay cả sáng tác riêng của bà cũng đậm tinh thần Hy Lạp. Autobiography of Red kể lại chuyện cũ: Heracles giết quái vật Geryon rồi cướp đàn gia súc của nó. Carson đưa tích xưa vào đời sống hiện đại, biến truyện anh hùng thành chuyện tình đồng tính. Geryon chỉ là một đứa trẻ bị đối xử tệ bạc. Bà kể lại thần thoại quen thuộc, đặt câu hỏi mới, vừa sắc sảo vừa hài hước.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng Carson không chỉ biết về Hy Lạp. Bà là một cây bút uyên bác hiếm có, đọc rất nhiều sách. Thơ và tùy bút của bà nhắc đến vô số tên tuổi nghệ thuật, văn chương từ xưa đến nay. Truyện của bà sinh ra từ văn chương và sống vì văn chương. Trong Men in The Off Hours, bà nhắc từ Aristoteles đến Bei Dao, từ Emily Dickinson đến Sigmund Freud, từ Augustinus đến Maxim Gorki, từ Heraklit đến Jean-Luc Godard. Nhà văn nổi tiếng Susan Sontag nhận xét về bà: dũng cảm, cực kỳ thông minh và không thể nào quên.
Bản dịch tiếng Việt
Với độc giả ít đọc văn chương, Carson không hề dễ đọc. Bà không viết theo lối truyền thống mà tạo ra những hình thức lạ, đầy thử thách. Một cuốn sách của bà có thể gồm đủ thứ: tùy bút, thơ, tiểu thuyết bằng thơ, kịch và phỏng vấn. Những cuộc phỏng vấn đó đều do bà tự tưởng tượng ra. Tác phẩm của bà cũng chứa nhiều triết lý.
Bản dịch tiếng Việt
Trong lời giới thiệu cuốn Glass, Irony and God, Guy Davenport viết: bà viết tùy bút triết học đẹp và cuốn hút như thơ. Cũng dễ hiểu, vì thơ của bà vốn đầy chất triết. Từ rất sớm, từ Heraklit đến Lukrez, rồi sau này là Bernardus, Dante và Cavalcanti, thơ ca đã là một cách để viết triết học.
Bản dịch tiếng Việt
Dịch thuật là một phần quan trọng trong sự nghiệp của bà. Bà đã dịch khoảng 10 vở kịch cổ điển của các tác giả Hy Lạp. Nổi tiếng nhất là cuốn Grief Lessons, gồm các bản dịch Heracles, Hecuba, Hippolytus và Alcestis của Euripides. Đáng chú ý còn có An Oresteia với 3 vở: Agamemnon của Aeschylus, Electra của Sophocles và Orestes của Euripides. Qua dịch thuật, bà đem lại cách hiểu mới cho nhân vật và tác phẩm.
Bản dịch tiếng Việt
Trước Nobel, bà đã giành nhiều giải thưởng lớn, như giải T.S. Eliot, giải Griffin Poetry và giải Pen/Nabokov. Bà còn nhận hỗ trợ dành cho nghệ sĩ xuất sắc từ 2 quỹ danh tiếng ở Mỹ là Guggenheim và MacArthur.
Kiểm tra đọc hiểu
Trả lời sau khi đọc để kiểm tra bạn đã nắm được ý chính chưa.
Bài đọc tiếp theo
Der erste Chip aus Vietnam
## Der erste Chip aus Vietnam Ab dem Jahr 1977 hat unser Labor für Mikro-Elektronik einen MOS-Schaltkreis selbst entworfen und gebaut. Heute nennen wir das einen Chip. Das Labor gehört zum…
Đọc và họcDer Fotograf Andy Soloman und Vietnam
Der britische Fotograf Andy Soloman liebt normale Menschen. Früher war er Foto-Reporter. Er fotografiert am liebsten normale Menschen. Er sagt: Sie sind das Herz von Vietnam. Andy kommt 1992 zum…
Đọc và họcFirmen in Vietnam bleiben draußen vor dem großen Markt
Vietnam ist schon ein großes Zentrum für Maschinenbau und Montage. Aber viele Teile kommen noch aus dem Ausland. Das sagt Professor Phan Dang Tuat. Er ist Präsident vom Verband VASI für…
Đọc và họcForscher über Vietnams Intellektuelle ist gestorben
Professor Trinh Van Thao ist gestorben. Er hat viel über die Geschichte von Intellektuellen, Bildung und Gesellschaft in Vietnam in der modernen Zeit geforscht. Er war ein französischer Forscher mit…
Đọc và học