Warum wissen wir nicht, welche Straße nass wird?
Tại sao chúng ta không biết nơi nào đang có lũ lụt?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/33
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
100 mm mưa thì vẫn là 100 mm mưa. Nhưng có sự khác biệt lớn giữa việc mưa rơi trong 24 giờ hay chỉ trong vài giờ. Khi đó, hệ thống thoát nước của thành phố sẽ gặp vấn đề hoàn toàn khác.
Bản dịch tiếng Việt
Đã có những quy tắc cho việc lập kế hoạch thoát nước. Và cũng có những quy tắc để dự báo mưa lớn và lũ lụt. Nhưng một thông báo như “mưa lớn” không giúp ích trực tiếp cho người dân. Một lời cảnh báo tốt sẽ nói rằng: “Khu vực A có thể sẽ có 30 đến 50 cm nước trong vòng hai giờ tới.” Để làm được điều đó, cần kết hợp nhiều thông tin: dự báo mưa, địa hình đất đai, mạng lưới cống rãnh và lượng nước ở cuối hệ thống. Sau đó, người ta mới có thể dùng mô hình để xác định nơi và thời điểm nước sẽ dâng lên.
Bản dịch tiếng Việt
Khoảng trống giữa “dự báo mưa” và “dự báo lũ lụt” ngày nay là một vấn đề quan trọng đối với các thành phố.
Bản dịch tiếng Việt
Khoảng cách giữa quy tắc và thực tế
Bản dịch tiếng Việt
Hệ thống thoát nước của thành phố được thiết kế để xử lý một lượng mưa nhất định. Thời gian này được gọi là thời gian tái diễn. Nếu lượng mưa vượt quá mức dự kiến, hệ thống sẽ bị quá tải. Khi đó sẽ xảy ra tình trạng ngập lụt.
Bản dịch tiếng Việt
Ví dụ: Đối với các thành phố lớn thuộc loại I và các thành phố đặc biệt, quy định QCVN 01:2026/BXD được áp dụng. Theo đó, chu kỳ tái diễn của kênh chính ít nhất là 5 năm. Điều này có nghĩa là trong một năm, xác suất xảy ra trận mưa này vào khoảng 20%. Nếu lượng mưa vượt quá mức dự kiến, cần có cảnh báo, quản lý rủi ro và biện pháp hỗ trợ chống lũ lụt.
Bản dịch tiếng Việt
Quy tắc này đưa ra một điều kiện cho việc lập kế hoạch. Nhưng câu hỏi là: Điều kiện đó xuất phát từ dữ liệu mưa nào? Và liệu những dữ liệu này có còn phù hợp với thực tế ngày nay không?
Bản dịch tiếng Việt
TCVN 7957:2023 có thêm hệ số K mới. Hệ số này nhằm phản ánh sự thay đổi khí hậu trong tương lai. Tuy nhiên, các con số khí hậu dùng cho công thức tính lượng mưa trong phụ lục lại gần như giống hệt với TCVN 7957:2008. Chỉ có một vài địa điểm khác biệt, ví dụ như Thành phố Hồ Chí Minh, Hưng Yên, Huế, Sa Pa và Bảo Lộc. Nhưng lượng mưa thực tế ở nhiều nơi đã thay đổi đáng kể.
Bản dịch tiếng Việt
Ngoài ra, những con số này được coi là cố định đối với mỗi địa điểm. Nhưng lượng mưa có thể thay đổi tùy theo nơi và thời gian; thậm chí nó có thể khác nhau ngay tại cùng một địa điểm. Vì vậy, người ta thường phải cập nhật dữ liệu mưa thực tế. Người ta cần xác định được mức độ mưa phù hợp để lập kế hoạch. Không nên chỉ dựa vào các con số cố định trong bảng biểu.
Bản dịch tiếng Việt
Một ví dụ là Đà Nẵng. Các phép đo tại đây trong hơn 13 năm cho thấy có 7 trận mưa với lượng mưa trên 80 mm/giờ. Trong chuỗi dữ liệu cũ từ năm 1979 đến 2012, không có trận mưa nào vượt quá ngưỡng này. Nếu cập nhật dữ liệu đến năm 2025, ta sẽ thấy: Lượng mưa trong một giờ đạt 77,79 mm hoặc hơn có xác suất khoảng 20% trong một năm.
Bản dịch tiếng Việt
Tuy nhiên, nếu lấy các số liệu từ tiêu chuẩn TCVN 7957:2023 cho Đà Nẵng và thay vào công thức, ta sẽ thu được giá trị khoảng 67,3 mm/giờ để lập kế hoạch. Con số này thấp hơn nhiều so với thực tế. Điều này cho thấy: cần phải cập nhật liên tục các dữ liệu mưa thực tế. Điều này rất cần thiết cho việc lập kế hoạch và công tác thoát nước. Nhờ đó, người ta có thể phản ứng nhanh chóng khi có mưa lớn.
Bản dịch tiếng Việt
Đồng thời, không chỉ lượng mưa mới là yếu tố quan trọng mà việc tính toán lượng nước cũng rất cần thiết. Trong TCVN 7957:2023 có hướng dẫn về việc tính toán lượng nước. Người ta xác định lưu lượng nước chảy vào hệ thống thoát nước qua hai bước: trước tiên là lên kế hoạch sơ bộ về kích thước công trình; sau đó kiểm tra bằng mô hình nước và điều chỉnh kích thước nếu cần thiết.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng ở những khu vực mà việc thoát nước phụ thuộc vào dòng chảy hạ lưu, người ta phải xác định kích thước kênh dựa trên đặc điểm thực tế của dòng sông; ví dụ: dòng chảy đều, dòng sông có áp lực, dòng sông có áp lực một nửa, hoặc tính toán mạng lưới kênh với sự ảnh hưởng của mực nước sông, thủy triều và nước lũ.
Bản dịch tiếng Việt
Những quy tắc chung sẽ giúp ích cho các thành phố. Nhờ đó, họ sẽ có một cơ sở chung để tính toán. Và họ có thể lựa chọn phương pháp phù hợp cho từng kênh, từng hệ thống thoát nước và từng khu vực.
Bản dịch tiếng Việt
Khoảng cách giữa dự báo mưa và lũ lụt trong thành phố
Bản dịch tiếng Việt
Theo quyết định 18/2021/QD-TTg, mức độ rủi ro do mưa lớn được xác định chủ yếu dựa trên lượng mưa trong 12 giờ, 24 giờ và 48 giờ. Tuy nhiên, lũ lụt trong thành phố lại phụ thuộc rất nhiều vào những trận mưa ngắn, kéo dài từ một đến ba giờ. Nó còn phụ thuộc vào sự phân bố mưa trong không gian, hệ thống thoát nước, các trạm bơm, đặc điểm của đất đai và mực nước ở hạ lưu. Do đó, việc cảnh báo mưa kéo dài không đủ để dự báo trực tiếp và hỗ trợ ứng phó với lũ lụt đô thị.
Bản dịch tiếng Việt
Ngoài ra, thông tin về mưa và thông tin về hệ thống thoát nước vẫn chưa được kết hợp lại với nhau. Do đó, không có dự báo lũ lụt thành phố cụ thể, hữu ích và rõ ràng dành cho người dân và các nhà quản lý. Dự báo mưa trong 24 đến 48 giờ không thể cho biết: khu vực nào sẽ bị ngập nước? Mực nước cao đến đâu? Và nước sẽ ở lại bao lâu?
Bản dịch tiếng Việt
Chúng tôi nghĩ rằng: Người ta cần một bản dự báo mưa ngắn hạn với các khoảng thời gian nhỏ hơn và nhiều chi tiết hơn. Đồng thời, người ta cũng cần một bản đồ nguy cơ lũ lụt. Kết hợp với bản dự báo mưa, người ta có thể xác định được khu vực, độ sâu và thời điểm xảy ra lũ lụt.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, các tỉnh và thành phố ở Việt Nam cần từng bước xây dựng chuỗi này:
Bản dịch tiếng Việt
– Dự báo mưa ngắn hạn
– Dự báo lũ lụt tại các thành phố
– Bản đồ lũ lụt và các khu vực có nguy cơ
– Cảnh báo
– Kế hoạch hỗ trợ
Bản dịch tiếng Việt
Trên đường hướng tới bản đồ lũ lụt thời gian thực
Bản dịch tiếng Việt
Người ta cần có đủ dụng cụ để hỗ trợ trong trường hợp lũ lụt. Đồng thời, cần xác định rõ bộ phận và cá nhân nào sẽ đảm nhận công việc này. Cảnh báo sớm phải được kết hợp với bản đồ nguy cơ. Bản đồ này cho biết: khu vực nào có thể bị ngập nước? Diện tích ngập là bao nhiêu? Mực nước sâu đến đâu? Và nó sẽ kéo dài bao lâu? Nhờ đó, các cơ quan chức năng và người dân có thể ứng phó một cách hiệu quả.
Bản dịch tiếng Việt
Nguyên tắc là: Nếu lượng mưa nhỏ hơn hoặc bằng mức dự kiến, hệ thống thoát nước phải có đủ khả năng xử lý theo quy định. Những khu vực không có đủ khả năng này cần có kế hoạch rõ ràng kèm lộ trình thời gian để sửa chữa.
Bản dịch tiếng Việt
Nếu lượng mưa vượt quá dự kiến, cần có bản đồ rủi ro về lũ lụt đô thị trong các kịch bản mưa và một kế hoạch hỗ trợ phù hợp.
Bản dịch tiếng Việt
Ngày nay, Sở Xây dựng chịu trách nhiệm quản lý hệ thống thoát nước của thành phố. Sở này nắm rõ mạng lưới cống rãnh, khả năng chứa nước và các điểm yếu của hệ thống. Sở Nông nghiệp và Môi trường thì tư vấn về việc phòng chống các hiểm họa tự nhiên và lập kế hoạch hỗ trợ.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, chúng tôi cho rằng các nhà quản lý cần xác định rõ ràng ai là bộ phận chính, ai sẽ tham gia hỗ trợ và ai chịu trách nhiệm. Trách nhiệm này bao gồm việc xây dựng, vận hành và cập nhật bản đồ rủi ro lũ lụt đô thị, cùng với hệ thống dự báo và cảnh báo. Tất cả những công cụ này ngày nay đều rất cần thiết trong các thành phố.
Bản dịch tiếng Việt
Một bản đồ rủi ro lũ lụt cần ba mức độ mưa:
Bản dịch tiếng Việt
- Mưa sau điều kiện quy hoạch
- Mưa vượt quá điều kiện quy hoạch trong một mức độ nhất định
- Mưa theo mô hình mưa lịch sử điển hình
Bản dịch tiếng Việt
Ở mỗi cấp độ, bản đồ phải thể hiện rõ: khu vực, diện tích, độ sâu và thời điểm xảy ra lũ lụt. Đây là cơ sở để đưa ra cảnh báo và kế hoạch hỗ trợ phù hợp.
Bản dịch tiếng Việt
Xem hệ thống thoát nước của thành phố trong toàn khu vực sông.
Bản dịch tiếng Việt
Người ta phải nhìn nhận vấn đề lũ lụt và thoát nước một cách toàn diện, từ khu vực sông ngòi cho đến nơi nước chảy ra. Không nên chỉ giải quyết vấn đề tại một địa điểm để hạ thấp mực nước ở nơi đó. Đặc biệt khi lượng mưa lớn hơn mức dự kiến, hệ thống cống rãnh có thể bị quá tải. Nước sẽ tràn ra mặt đất và không còn tuân theo các ranh giới của khu vực thoát nước nữa. Lúc đó, nước sẽ chuyển sang các khu vực khác, các khu vực hòa lẫn vào nhau, và nước sẽ tích tụ ở những nơi trũng thấp.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, cần phải kiểm tra nước trong toàn bộ lưu vực sông, bao gồm lượng nước và dòng chảy của nước. Đồng thời, người ta cũng quan sát hệ thống thoát nước và nước trên mặt đất, các kênh mương, sông ngòi, hồ chứa, cũng như điều kiện tại hạ lưu. Mục tiêu là xác định hướng chảy của sông và sự trao đổi nước giữa các khu vực. Đây là cơ sở để đánh giá tác động của việc cải tạo đất và xây dựng đô thị. Đồng thời, đây cũng là nền tảng cho các kế hoạch kiểm soát và ứng phó với mưa lớn.
Bản dịch tiếng Việt
100 mm mưa thì vẫn là 100 mm mưa. Nhưng có sự khác biệt lớn giữa việc mưa rơi trong 24 giờ hay chỉ trong vài giờ. Khi đó, hệ thống thoát nước của thành phố sẽ gặp vấn đề hoàn toàn khác.
Kiểm tra đọc hiểu
Trả lời sau khi đọc để kiểm tra bạn đã nắm được ý chính chưa.
Bài đọc tiếp theo
Kunst-Projekt mit Lotto, Fotos und KI
Der Fotograf Christian Berg macht ein Kunst-Projekt. Es heißt „The Lottery of Forgotten Dreams – Topographies of the Unseen". Ein Beispiel: Das Lotto-Ticket mit der Nummer 984430 zeigt einen pinken…
Đọc và họcNobelpreis 2026: Ideen verändern die Welt
## Nobelpreis 2026: Ideen verändern die Welt Hier finden Sie wichtige Themen aus der Wissenschaft. Viele Experten finden diese Themen sehr interessant. ## Nobelpreis für Wirtschaft 2026: Warum…
Đọc và họcWirtschafts-Nobelpreis 2026: Erwartungen verändern die Wirtschaft
Robert E. Hall und Michael Woodford haben neue Wirtschafts-Modelle gebaut. Die Modelle beginnen bei kleinen Entscheidungen und helfen der großen Wirtschaft. Die Königliche Schwedische Akademie der…
Đọc và họcForscher zu Bildung in Vietnam bekommt großen Preis
Vietnam ist ein wichtiger Ort für Professor Paul W. Glewwe von der Universität Minnesota. Er stellt seit langer Zeit drei Fragen: Woher kommt der Unterschied beim Lernen zwischen Kindern? Was macht…
Đọc và học