Wenn der Staat Land braucht: Was ist fair?
Khi Nhà nước cần đất: Thế nào là công bằng?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/31
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở chuyện người dân được đền bù bao nhiêu. Quan trọng hơn là họ có thấy cách làm đó công bằng hay không, có đồng thuận với cách làm đó hay không.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Không quốc gia nào phát triển được mà không cần thu hồi đất.
Bản dịch tiếng Việt
Muốn làm tuyến metro, sân bay, khu công nghiệp, trường đại học, khu đô thị mới hay đường cao tốc, Nhà nước đều phải di dời người dân. Họ đã sống ở đó từ lâu. Nhà nước cần mặt bằng cho phát triển. Đó là quy luật của hiện đại hóa.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng không có chủ đề nào dễ gây xung đột nhanh như chuyện đất đai.
Bản dịch tiếng Việt
Ở Việt Nam, rất nhiều khiếu kiện kéo dài, xung đột và bức xúc trong dân đều bắt nguồn từ chuyện này: Nhà nước thu hồi đất và chi trả tiền đền bù.
Bản dịch tiếng Việt
Suốt nhiều năm chúng ta tranh luận đền bù bao nhiêu là đủ, giá Nhà nước đưa ra thấp hay cao, ai thiệt - dân hay Nhà nước. Nhưng cốt lõi không nằm ở con số. Câu hỏi sâu hơn là xã hội có thấy quy trình định giá đó công bằng hay không.
Bản dịch tiếng Việt
Thực tế cho thấy có nơi giá đền bù đã tăng rất cao mà xung đột vẫn tiếp diễn. Ngược lại, có nơi mức đền bù không cao nhưng người dân lại đồng thuận. Điều đó chứng tỏ khủng hoảng lớn nhất không phải là khủng hoảng về giá, mà là khủng hoảng niềm tin vào sự công bằng.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, một nhà nước hiện đại khi thu hồi đất phải xây dựng được niềm tin và sự đồng thuận trong xã hội.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Hàng trăm gia đình trong khu vực dự án cầu Tứ Liên đang gấp rút di dời, bàn giao mặt bằng để xây cầu vượt sông Hồng và sông Đuống. Ảnh: Thế Bằng
Bản dịch tiếng Việt
Vai trò của đất đai qua những góc nhìn khác nhau
Bản dịch tiếng Việt
Với kinh tế học cổ điển, đất là tư liệu sản xuất. Với nhà đầu tư, đất là tài nguyên. Với Nhà nước, đất là không gian cho phát triển.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng với mỗi người dân, đất mang ý nghĩa rất khác: đó là kế sinh nhai, là tài sản lớn nhất cả đời tích góp bằng bao mồ hôi công sức. Đó là nơi thờ cúng tổ tiên, nơi lưu giữ ký ức nhiều thế hệ và cũng là chỗ dựa an sinh tự nhiên cuối cùng khi gặp khó khăn.
Bản dịch tiếng Việt
Vì thế, khi Nhà nước thu hồi đất, cuộc sống của người dân thay đổi hoàn toàn. Họ có thể mất việc làm quen thuộc, mất mạng lưới cộng đồng, mất cảm giác an toàn và mất niềm tin vào tương lai.
Bản dịch tiếng Việt
Thu hồi đất vì vậy không đơn thuần là một giao dịch. Đó là một biến đổi xã hội sâu sắc. Nếu Nhà nước chỉ nghĩ bằng tư duy hành chính và tiền bạc mà bỏ qua con người và yếu tố xã hội, xung đột gần như chắc chắn sẽ xảy ra.
Bản dịch tiếng Việt
Công bằng hình thành như thế nào?
Bản dịch tiếng Việt
Một sai lầm thường gặp khi bàn chuyện này là chỉ chăm chăm vào giá cao hay thấp. Nhưng xã hội không nhìn nhận đơn giản như vậy. Người dân không chỉ hỏi mình được bao nhiêu, mà còn hỏi cách định giá có công bằng hay không.
Bản dịch tiếng Việt
Khi người dân không được tham gia, không có đối thoại thực chất, không được nêu ý kiến phản biện và giá chỉ do bên thu hồi tự quyết, họ sẽ thấy mình bị đối xử bất công. Dù tiền đền bù có tăng, cảm giác bất công vẫn còn đó.
Bản dịch tiếng Việt
Khi ấy vấn đề không còn là kinh tế nữa mà đã thành vấn đề tâm lý xã hội. Nhiều trường hợp phản ứng gay gắt không phải vì số tiền cụ thể, mà vì cảm giác bị áp đặt.
Bản dịch tiếng Việt
Vì thế, nhiều nước phát triển không giải quyết xung đột đất đai bằng mệnh lệnh từ trên xuống mà bằng thương lượng xã hội. Nhà nước càng hiện đại càng phải biết thuyết phục xã hội, chứ không thể chỉ ra quyết định một chiều.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Giải phóng mặt bằng cho dự án đường vành đai 2,5 ở Hà Nội. Ảnh: Thế Bằng
Bản dịch tiếng Việt
Thế giới đã chuyển từ "ấn định giá" sang "tạo đồng thuận" như thế nào?
Bản dịch tiếng Việt
Kinh nghiệm của nhiều nước cho thấy xu hướng hiện đại là bớt cưỡng chế, tăng đồng thuận.
Bản dịch tiếng Việt
Ở Australia và Canada, thương lượng tự nguyện luôn được ưu tiên trước. Cưỡng chế thu hồi chỉ là giải pháp cuối cùng khi mọi đàm phán đều thất bại.
Bản dịch tiếng Việt
Ở Anh có nguyên tắc nổi tiếng "không hơn, không kém": người dân không được hưởng lợi bất hợp lý nhưng cũng không phải chịu thiệt. Quan trọng là ngoài giá trị nhà đất, Nhà nước còn chi trả cho mất việc làm, chi phí ổn định cuộc sống mới, di dời, gián đoạn kinh doanh và những tổn thất xã hội khác. Mục tiêu vì vậy không chỉ là "mua đất" mà là giúp người dân dựng lại cuộc sống.
Bản dịch tiếng Việt
Ở Nhật Bản và Hàn Quốc, nhiều dự án đô thị áp dụng mô hình "góp đất và chia lại". Người dân không bị gạt ra khỏi quá trình phát triển mà trở thành một phần của nó. Sau quy hoạch, họ vẫn sở hữu một phần khu đất mới có giá trị cao hơn.
Bản dịch tiếng Việt
Đây là điểm rất quan trọng. Điều khiến người dân bức xúc nhất là cảm giác bị tước mất giá trị tương lai của đất. Nếu sau quy hoạch giá trị khu đất tăng gấp mười lần mà người dân chỉ nhận được một phần rất nhỏ, họ sẽ thấy bất công. Vì vậy, cách quản lý tốt hiện nay không còn nghĩ "chỉ trả giá hôm nay" mà là "chia sẻ giá trị của tương lai".
Bản dịch tiếng Việt
Làm sao khôi phục niềm tin vào phát triển?
Bản dịch tiếng Việt
Cần nhìn nhận công bằng rằng Nhà nước không thể chi trả vô hạn. Một nước đang phát triển như Việt Nam phải... (Bài gốc kết thúc tại đây.)
