Wenn kleine Länder große Wirkung haben
Khi nước nhỏ tạo tác động lớn
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/16
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Khi trật tự quốc tế rạn nứt, đôi khi một nước nhỏ lại có thể tạo ra ảnh hưởng rất lớn. Điều đó xảy ra vào đúng thời điểm và trong những hoàn cảnh đặc biệt. Iran hiện nay có lẽ là một ví dụ điển hình, nhưng không phải là trường hợp duy nhất.
Bản dịch tiếng Việt
Trước sức ép quân sự từ Mỹ và Israel, Iran đã chọn cách đáp trả: siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz. Động thái này gây xáo trộn trên một trong những tuyến vận tải biển quan trọng nhất thế giới. Nhiều người lo ngại cho an ninh năng lượng và sự ổn định của kinh tế toàn cầu. Từ đó nảy sinh một câu hỏi thú vị: lịch sử thế giới chủ yếu do các nước lớn định hình, vậy vì sao vẫn có những thời điểm một nước nhỏ hơn nhiều lại có thể làm thay đổi cả cục diện?
Bản dịch tiếng Việt
Nghịch lý quyền lực trong quan hệ quốc tế
Bản dịch tiếng Việt
Hiện tượng này không giới hạn ở trường hợp Iran. Lịch sử từng ghi nhận nhiều lần mô hình tương tự. Một nước nhỏ nằm ở vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Hoặc nước đó hành động đúng lúc trật tự quốc tế đang lung lay. Khi ấy, hệ quả mà nó tạo ra có thể vượt xa quy mô thực của chính nó.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Ca nô tốc độ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran áp sát một tàu hàng ở Vịnh Ba Tư. Ảnh: AFP
Bản dịch tiếng Việt
Lịch sử quan hệ quốc tế cho thấy phần lớn thời gian, các cường quốc quyết định trật tự thế giới. Họ vượt trội về quân sự, kinh tế và công nghệ. Nhờ đó, họ đặt ra luật chơi, xây dựng liên minh và áp đặt giới hạn cho các nước khác.
Bản dịch tiếng Việt
Tuy vậy, không có nghĩa các nước nhỏ chỉ đứng ngoài cuộc. Trong một số hoàn cảnh, họ có thể châm ngòi khủng hoảng, phơi bày điểm yếu của một trật tự, hoặc buộc các cường quốc phải điều chỉnh chiến lược. Đó là những kịch bản các nước lớn không lường trước.
Bản dịch tiếng Việt
Một nguyên nhân quan trọng tạo nên ảnh hưởng lớn như vậy là vị trí địa chiến lược. Khi một nước nhỏ nắm giữ tuyến hàng hải huyết mạch, hành lang thương mại chủ chốt, không gian quân sự trọng yếu hay một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, hành động của nước đó không còn là chuyện nội bộ. Tác động nhanh chóng lan ra ngoài khu vực, chi phối trực tiếp quyết định của các cường quốc và vận hành của kinh tế thế giới. Trong một hệ thống mà các quốc gia ngày càng phụ thuộc lẫn nhau, có những nơi giá trị chiến lược vượt xa diện tích hay quy mô của quốc gia đang kiểm soát nó.
Bản dịch tiếng Việt
Kiểm soát những điểm nghẽn chiến lược
Bản dịch tiếng Việt
Khủng hoảng Suez năm 1956 là ví dụ điển hình cho logic này. Ai Cập dưới sự lãnh đạo của Gamal Abdel Nasser khi đó yếu hơn nhiều so với Anh và Pháp, càng yếu hơn nếu so với Mỹ hay Liên Xô. Dù vậy, Cairo quyết định quốc hữu hóa kênh đào Suez. Quyết định này chạm thẳng tới tuyến thương mại và năng lượng sống còn của châu Âu, bởi lúc ấy phần lớn dầu mỏ từ Trung Đông đi qua đây. Vì thế, bước đi của Nasser vượt xa phạm vi kinh tế trong nước. London và Paris coi đó là đòn đánh trực diện vào lợi ích chiến lược và uy tín đế quốc còn lại của họ. Từ một quyết định của một nước tầm trung, sự việc nhanh chóng leo thang thành khủng hoảng quốc tế, khi Anh, Pháp và Israel cùng lên kế hoạch can thiệp quân sự.
Bản dịch tiếng Việt
Quan trọng hơn là phản ứng sau đó của Mỹ. Washington không đứng về phía hai đồng minh châu Âu, ngược lại còn gây sức ép mạnh buộc Anh và Pháp phải dừng chiến dịch và rút quân. Mỹ lo ngại cuộc can thiệp sẽ dấy lên làn sóng bài phương Tây trên khắp thế giới Ả Rập, tạo cơ hội cho Liên Xô mở rộng ảnh hưởng và làm tổn hại hình ảnh của phương Tây giữa lúc cạnh tranh ý thức hệ đang gay gắt. Hơn nữa, Washington không chấp nhận việc hai cường quốc châu Âu hành xử như những đế quốc thực dân cũ mà bỏ qua lợi ích chiến lược lớn hơn của Mỹ. Trước sức ép tài chính và ngoại giao từ Mỹ, cuối cùng Anh và Pháp phải rút lui.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, sự kiện Suez năm 1956 vượt ra ngoài một thất bại của Anh và Pháp ở Trung Đông. Đó là một bước ngoặt lịch sử. Nó cho thấy thời kỳ các đế quốc châu Âu tự mình định đoạt những vấn đề lớn ngoài châu lục đã qua. Sau khủng hoảng này, vị thế của Anh và Pháp như những trung tâm quyền lực toàn cầu suy giảm rõ rệt, còn trật tự quốc tế ngày càng chuyển sang thế lưỡng cực do Mỹ và Liên Xô chi phối.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Một tàu container mắc kẹt tại kênh đào Suez năm 2021, khiến hàng hóa trị giá ước tính 9,6 tỷ USD mỗi ngày bị đình trệ. Nguồn: Wikicommons
Bản dịch tiếng Việt
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nước nhỏ tạo tác động lớn đều gắn với địa lý. Đôi khi ảnh hưởng đến từ việc nước nhỏ hành động đúng vào điểm rạn nứt của cả hệ thống quốc tế. Khi trật tự trở nên căng thẳng, các cường quốc nghi kỵ lẫn nhau sâu sắc hoặc cán cân quyền lực biến động mạnh, một động thái của nước nhỏ có thể thành mồi lửa. Một khủng hoảng âm ỉ ban đầu nhờ đó biến thành chuyển đổi lớn. Lúc này, sức mạnh riêng của nước nhỏ không còn là yếu tố duy nhất; trạng thái của toàn bộ hệ thống mới là điều định đoạt.
