Woher kommt die Legende vom Schwert-See?
Truyền thuyết Hồ Gươm bắt nguồn từ đâu?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/19
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Xem bản dịch tiếng Việt đầy đủ
Truyền thuyết Hồ Gươm bắt nguồn từ đâu?
Trong văn hóa Việt Nam, hiếm có nơi nào mang nhiều tầng ý nghĩa như Ho-Guom-See. Hồ gắn với lịch sử, truyền thuyết, chính trị, tôn giáo, khoa học và ký ức về thành phố.
Hồ không phải ngay từ đầu đã là một biểu tượng hoàn chỉnh. Mỗi thời nhìn hồ một cách khác.
Dưới thời Le và Trinh, hồ là nơi của quyền lực. Hồ cần cho thấy: quyền cai trị của Le là chính danh.
Dưới thời Nguyen, hồ thành nơi tranh cãi về triều Le.
Thời thuộc địa, ở đó hiện đại phương Tây chạm trán với truyền thống cũ về chống giặc.
Sau năm 1945 và nhất là từ năm 1954, hồ lại mang nghĩa mới: biểu tượng quốc gia của lịch sử, độc lập và hòa bình.
Muốn hiểu hồ hôm nay thì không chỉ nhìn cảnh quan. Phải nhìn cả quá trình dài. Mỗi thế hệ lại thêm vào một điều.
1. Từ gươm Thuan-Thien đến truyền thuyết Thanh-Thuy
Đến nay không ai tìm thấy các chữ "Hoan Kiem" hay "Ho Guom" trong thế kỷ 15 và 16. Khi viết sách Lam Son thuc luc năm 1431, Le Thai To và Nguyen Trai không biết những chữ này. Trong sách Du dia chi năm 1434, Nguyen Trai cũng không nhắc đến nơi này. Nhiều bia đá cũ thời Le sơ cũng không nhắc. Sách sử Dai Viet su ky toan thu trong bản của Pham Cong Tru năm 1697 thậm chí không nhắc "Luc Thuy", "Ta Vong" hay "Huu Vong".
Chỉ có một hình ảnh: tấm bản đồ kinh thành Thang Long. Người ta nói bản đồ từ thời Hong-Duc, nhưng có lẽ được làm muộn hơn, vì đã có cung điện của các chúa Trinh từ thế kỷ 17 đến 18. Ở đó, Hoan-Kiem-See chỉ là một dải nước còn lại. Hồ nối với Sông Đỏ ở Phuc Xa. Sách Xu Dang Ngoai của A. des Rhodes nửa đầu thế kỷ 17 cũng không nhắc đến Hoan-Kiem-See.
Vì vậy hồ chẳng có gì đặc biệt. Hồ giống như hàng trăm hồ lớn nhỏ khác ở Hanoi. Vị trí nằm ở rìa không quan trọng. Hồ không sánh được với Thai-See, nơi có Văn Miếu ở giữa. Hồ cũng không sánh được với Westsee, vốn thường xuất hiện trong sử chính thống. Câu hỏi lớn vì thế là: truyền thuyết "trả gươm" về vua Le Thai To bắt đầu từ khi nào?
Tìm trong sách cũ, câu chuyện đầu tiên về "gươm Thuan-Thien" nằm trong Lam Son thuc luc. Bản in xưa nhất còn giữ được đến nay là bản năm 1676. Bản này do nhóm quanh Ho Si Duong thực hiện. So với bản cũ hơn thời Le, hai bản giống nhau. Cả hai vẫn dùng chữ "Tram" để chỉ "ta" của vua. Nhưng phần huyền thoại không phải từ thế kỷ 15. Nó có lẽ được viết thêm sau này, muộn nhất là năm 1676.
Tóm tắt câu chuyện: Le Loi được ngư dân Le Than cho một miếng sắt. Sau đó ông nhặt được một chuôi gươm dưới gốc cây đa. Trên chuôi có rồng, hổ và hai chữ "Thanh Thuy". Cùng lúc, vợ Le Loi nhặt được một cái ấn mang tên "Le Loi". Kèm theo là chuyện về ngôi mộ tổ ở Phat Hoang. Tất cả đều do đời sau bịa thêm. Nhưng các nhà sử học viết nối vào sau quyển đầu của Lam Son thuc luc.
Điều đó cho thấy: đến nửa sau thế kỷ 17 mới chỉ có truyền thuyết về gươm Thanh-Thuy và chiếc ấn "Le Loi". Người thế kỷ này dựng lên để nói: triều Le được mệnh trời và có tính chính danh. Chưa có dấu vết nào của chuyện dâng gươm, lấy gươm và rùa vàng như ta biết về sau.
2. Truyền thuyết mạnh lên khi Thang Long suy yếu
Ở thế kỷ 18, Pham Dinh Ho từ năm 1768 đến 1832 là người đầu tiên viết về thuyết "trả gươm". Ông viết về hồ Ta-Vong: hồ nằm ở phía đông nam thành Thang Long, trong lớp tường phía trong. Người ta nói xưa hồ là một nhánh của sông Nhi. Vua Le Thai To trả gươm cho rùa thần ở đây. Vì vậy hồ gọi là Hoan-Kiem-See. Sau này thủy quân luyện tập ở đó nên hồ còn gọi là Thuy-Quan-See. Thời này hồ chia làm hai: phía bắc là Ta-Vong-See, phía nam là Huu-Vong-See. Ông vẫn dùng tên "thành Thang Long". Điều đó cho thấy ông viết trước năm 1802.
Nguyen An trong sách Vu trung tuy but viết: Hoan-Kiem-See ở Thang Long nằm cạnh cộng đồng Bao-Thien. Hồ nối với nước Sông Đỏ. Hồ rất rộng. Ở đó, Thai To, vị vua đầu tiên của triều trước, đánh mất gươm. Trước kia, khi khởi nghĩa, Thai To nhặt được một thanh gươm cũ. Khi đã có đất nước, ông luôn mang theo bên mình. Một hôm ông đi thuyền trên hồ. Một con rùa lớn nổi lên khỏi mặt nước. Ông bắn nhưng không trúng. Rồi ông lấy gươm chỉ vào con rùa. Gươm rơi xuống nước. Rùa lặn mất cùng thanh gươm. Vua tức giận. Ông cho chặn lối thông ra sông và tát nước để tìm gươm. Nhưng ông không tìm thấy. Vì vậy về sau nơi này gọi là Ta Vong và Huu Vong. Đến thời Canh-Hung, đảo ở giữa lúc sáng lên rồi lại tối đi. Người ta nghĩ: gươm quý đã bay mất.
Hai chữ "triều trước" cho thấy đoạn này viết sau năm 1802. Nó nhằm hợp thức hóa triều Nguyen mới. Dù Nguyen An và Pham Dinh Ho đều sinh cuối thời Le và Pham Dinh Ho sống nhiều năm ở cộng đồng Thai-Cuc, họ vẫn dựng câu chuyện "triều Le mất gươm". Khi triều Le còn tồn tại, truyền thuyết "trả gươm" đã có. Nhưng khi Le sụp đổ và Nguyen lên, Pham Dinh Ho đổi cách kể dưới sức mạnh của triều mới. Việc này xảy ra nhất là sau những vụ liên quan đến tin ma quỷ, trong đó có cả tổng đốc Nguyen Van Thanh, và sau cái chết của một số người vì thờ nhầm "giặc Tay-Son".
Chuyện dân gian về "Ho Guom" không còn gươm ra đời khi Thang Long sau 792 năm không còn là kinh đô. Chuyện trở nên phổ biến nhờ nhiều sách khác ghi chép tương tự, ví dụ Bac Thanh dia du chi luc của Le Chat, Hoang Viet dia du chi luc của Phan Huy Chu năm 1833, Thang Long co tich khao của Dang Xuan Khanh và Ha Noi son nguyen phong vuc. Sách Ha Noi dia du của Duong Ba Cung năm 1852, sau đoạn chỉ gươm và mất gươm, còn kể thêm nhiều chi tiết: bên trái Thuy-Quan-See có cung Khanh-Thuy. Trong cung có hòn non bộ nhỏ mang tên Dao Tai và Ngoc Boi. Công trình xây vào năm Vinh-Huu để phô trương chiến thắng giặc. Ngọn cao nhất được cho là chỗ câu cá của các chúa Trinh. Người ta kể: trong hồ có rất nhiều cá lớn. Có con còn đeo vòng vàng, vòng bạc. Có người lén mang sắt xuống nước bắt cá. Cuối năm nhiều cá chết nổi trên mặt nước. Không lâu sau triều Le mất quyền. Đầu thời Gia-Long có bài thơ "Kiem Ho": Sương lạnh, gươm quý chiếu về Co To, tên Hoan Kiem nổi tiếng như Dinh Ho. Rồng ôm nghìn năm đau, ánh rồng lẻ loi chiếu bảy sao.
Rõ ràng là: mọi lời kể thời Nguyen đều đi theo một hướng: Hoan Kiem báo điềm xấu về sự sụp đổ của triều Le. Văn hóa điềm báo được dùng như một chiến lược. Vì vậy người ta nói: "Quanh Ho-Guom-See không ai nói về vua Le."
Kiểm tra đọc hiểu
Trả lời sau khi đọc để kiểm tra bạn đã nắm được ý chính chưa.
Bài đọc tiếp theo
Der erste Chip aus Vietnam
## Der erste Chip aus Vietnam Ab dem Jahr 1977 hat unser Labor für Mikro-Elektronik einen MOS-Schaltkreis selbst entworfen und gebaut. Heute nennen wir das einen Chip. Das Labor gehört zum…
Đọc và họcDer Fotograf Andy Soloman und Vietnam
Der britische Fotograf Andy Soloman liebt normale Menschen. Früher war er Foto-Reporter. Er fotografiert am liebsten normale Menschen. Er sagt: Sie sind das Herz von Vietnam. Andy kommt 1992 zum…
Đọc và họcFirmen in Vietnam bleiben draußen vor dem großen Markt
Vietnam ist schon ein großes Zentrum für Maschinenbau und Montage. Aber viele Teile kommen noch aus dem Ausland. Das sagt Professor Phan Dang Tuat. Er ist Präsident vom Verband VASI für…
Đọc và họcForscher über Vietnams Intellektuelle ist gestorben
Professor Trinh Van Thao ist gestorben. Er hat viel über die Geschichte von Intellektuellen, Bildung und Gesellschaft in Vietnam in der modernen Zeit geforscht. Er war ein französischer Forscher mit…
Đọc và học