Anatoli Bugorski überlebt einen radioaktiven Strahl im Gesicht
Anatoli Bugorski sống sót sau khi bị tia phóng xạ bắn thẳng vào mặt
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to HowStuffWorks.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/25
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Vào ngày 13 tháng 7 năm 1978, một tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra với nhà vật lý Liên Xô Anatoli Bugorski. Một tia proton năng lượng cao đã xuyên qua đầu ông khi ông đang làm việc tại máy gia tốc U-70 ở Protvino, Liên Xô.
Vietnamese translation
Bugorski nhìn thấy một ánh sáng chói lòa. Sau này ông so sánh nó với ánh sáng gấp nghìn lần Mặt Trời. Điều kỳ lạ là ông không cảm thấy đau ngay lúc đó. Lượng bức xạ dọc theo đường đi của tia là cực kỳ lớn, nhưng Bugorski đã sống sót. Ông tiếp tục theo đuổi sự nghiệp vật lý hạt và hoàn thành một bằng cấp cao.
Vietnamese translation
Bugorski làm việc tại Viện Năng lượng cao ở Protvino, gần Moscow. Tại đây, U-70 là thiết bị chính. Đây là một máy gia tốc hạt, giúp các proton quay nhanh trong một cấu trúc hình tròn lớn để tạo ra các tia năng lượng cao phục vụ cho các thí nghiệm.
Vietnamese translation
Khi U-70 đi vào hoạt động năm 1967, nó đạt mức năng lượng kỷ lục 76 GeV. Trong nhiều năm, đây là máy gia tốc proton mạnh nhất thế giới và vẫn là máy có năng lượng cao nhất ở Nga.
Vietnamese translation
Vào ngày xảy ra tai nạn, Bugorski 36 tuổi. Ông đang kiểm tra thiết bị bị hỏng trên máy gia tốc. Một số cơ chế an ninh dường như đã không hoạt động, khiến ông không thể tránh xa đường đi của tia. Ông khom người xuống phía thiết bị và đặt đầu mình đúng vào nơi tia proton năng lượng cao đang đi qua.
Vietnamese translation
Tia hạt đi vào từ phần sau bên trái đầu ông. Nó xuyên qua một phần sau gáy và thái dương, đi qua tai giữa bên trái, và gần như đi ra ngay bên cạnh mũi.
Vietnamese translation
Bugorski không cảm nhận tia này như một cú đấm. Proton là những hạt cực nhỏ và tia này cũng cực kỳ hẹp. Thay vào đó, ông chỉ thấy ánh sáng chói lòa và không cảm thấy đau tại thời điểm đó.
Vietnamese translation
Sự sống sót của Bugorski dễ hiểu hơn nếu chúng ta phân biệt giữa liều bức xạ tập trung vào một vùng nhỏ và liều bức xạ toàn thân.
Vietnamese translation
Các ước tính cho rằng mô dọc theo đường tia đi qua đã nhận khoảng 200.000 đến 300.000 Rad. Tương đương khoảng 2.000 đến 3.000 Gray, một lượng bức xạ cực lớn nhưng tập trung trên một quãng đường rất hẹp.
Vietnamese translation
Liều bức xạ toàn thân dù chỉ bằng một phần nhỏ của mức này cũng có thể gây tử vong. Nhưng Bugorski không phải hấp thụ hàng nghìn Gray trên toàn bộ cơ thể. Tia proton đã giải phóng năng lượng khổng lồ của nó trên một quãng đường hẹp qua đầu ông.
Vietnamese translation
Hãy tưởng tượng sự khác biệt giữa việc phân phối nhiệt khắp cả phòng so với việc dùng một chiếc kim cực nóng để vẽ một đường thẳng. Cả hai đều không an toàn, nhưng sự phá hủy được phân bổ rất khác nhau.
Vietnamese translation
Điều này không có nghĩa là tia đã đi qua cơ thể ông một cách vô hại. Trong những ngày tiếp theo, nửa bên trái mặt của Bugorski sưng phồng lên nghiêm trọng. Da bong tróc ở các điểm vào và ra, lộ ra con đường mà tia đã đi qua da, xương và mô não. Các bác sĩ đã chuyển ông đến một phòng khám bức xạ ở Moscow vì họ nghĩ rằng ông sẽ chết.
Vietnamese translation
Nhưng ông đã không chết.
Vietnamese translation
Tia hẹp chỉ ảnh hưởng đến một vùng hạn chế trên cơ thể Bugorski, nhưng lý do chính xác cho sự sống sót của ông chưa được xác nhận về mặt y khoa trong các báo cáo sẵn có. Trường hợp của ông trở thành một ví dụ ngoại lệ cho thấy tác động sinh học của bức xạ không chỉ phụ thuộc vào lượng năng lượng hấp thụ, mà còn phụ thuộc vào vị trí và cách năng lượng đó tiếp xúc với cơ thể.
Vietnamese translation
Sống sót không có nghĩa là hồi phục hoàn toàn.
Vietnamese translation
Tổn thương thần kinh cuối cùng đã làm liệt nửa bên trái khuôn mặt Bugorski. Ông bị mất thính lực hoàn toàn ở tai trái và thay vào đó bị ù tai liên tục, tức là tiếng chuông và âm thanh không có nguồn gốc bên ngoài.
Vietnamese translation
Bugorski cũng bị co giật thỉnh thoảng. Các cơn co giật ban đầu tương đối hạn chế, nhưng sau này xuất hiện những cơn nghiêm trọng hơn.
Vietnamese translation
Một trong những hậu quả hữu hình kỳ lạ nhất liên quan đến quá trình lão hóa. Nửa bên trái bị liệt của khuôn mặt Bugorski dường như ít nếp nhăn hơn so với bên phải, mặc dù các báo cáo không khẳng định rằng tổn thương thần kinh có thể ngăn chặn quá trình lão hóa mô bình thường.
Vietnamese translation
Một số cách diễn đạt phổ biến đôi khi nói rằng nửa khuôn mặt bị bức xạ đơn giản là ngừng lão hóa, nhưng đó là nói quá. Mô của ông vẫn lão hóa, dù tình trạng liệt đã thay đổi vẻ bề ngoài của nửa khuôn mặt này.
Vietnamese translation
Điều đáng ngạc nhiên nhất có lẽ là Bugorski vẫn giữ được khả năng trí tuệ.
Vietnamese translation
Công việc trí óc trở nên khó khăn hơn, nhưng ông vẫn có thể tiếp tục nghiên cứu vật lý. Ông đã hoàn thành luận án Kandidat Nauk, một học vị cao cấp của Liên Xô, thường được so sánh với bằng tiến sĩ ở phương Tây, và tiếp tục làm việc tại Viện Năng lượng cao. Ông đã tiếp tục sự nghiệp khoa học sau tai nạn.
Vietnamese translation
Cuộc sống sau tai nạn của ông cho thấy mọi mô tả đơn giản về "liều gây tử vong" đều là thiếu sót. Tổn thương do bức xạ phụ thuộc vào loại bức xạ, liều lượng, mô bị ảnh hưởng, thời gian phơi nhiễm và sự phân bố trong cơ thể.
Vietnamese translation
Trong nhiều năm, hầu hết mọi người bên ngoài giới khoa học Liên Xô đều biết rất ít về trải nghiệm của Bugorski. Chính sách của Liên Xô đã áp đặt những hạn chế nghiêm ngặt đối với thông tin về các vụ tai nạn nguyên tử và bức xạ, và trường hợp của ông chỉ được biết đến rộng rãi trên trường quốc tế muộn hơn rất nhiều.
Vietnamese translation
Nhà báo Masha Gessen đã giới thiệu câu chuyện này với công chúng phương Tây rộng rãi hơn trong một bài viết năm 1997 cho tạp chí 'Wired', gần hai thập kỷ sau tai nạn. Bài báo mô tả cả tai nạn cũng như sự thất vọng kéo dài của Bugorski đối với bộ máy hành chính liên quan đến việc chăm sóc y tế của ông.
Vietnamese translation
Câu chuyện của ông từ đó đã trở thành một vụ điển hình cho thấy những nguy hiểm cực đoan của máy gia tốc hạt năng lượng cao. Nhưng nó không nên được...
