Der Mann, der Strom für Vietnams Chips entworfen hat
Người đàn ông thiết kế nguồn điện cho chip Việt Nam
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/18
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Hơn 20 năm trước, Steven Huỳnh thành lập startup Active Semi. Ông tạo nên một môi trường hiếm có. Ở đó, kỹ sư chip được giao trọn bài toán và được phép sai để học. Điều này gần như không tồn tại trong một ngành vốn phân mảnh mạnh và không cho phép sai sót.
Vietnamese translation
Khoảnh khắc “Bật nguồn”
Vietnamese translation
Chip quản lý nguồn chỉ thực sự “sống” khi lần đầu được cấp điện. Với ông Nguyễn Thanh Yên, Giám đốc Coasia Semi Vietnam, khoảnh khắc đó rất quan trọng. Khi con chip DC40 lần đầu lên điện trong phòng thí nghiệm, cảm giác như một lời chào từ tương lai. Lần đầu tiên ông thấy con chip do chính mình thiết kế chạy thật.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Ông Steven Huỳnh. Thiết kế hình ảnh: Mỹ Hạnh.
Vietnamese translation
Hơn 20 năm trước, Steven Huỳnh giao cho nhóm một nhiệm vụ: làm chip LDO (low dropout regulator). Đó là loại chip giữ điện áp ổn định, giúp thiết bị không bị sụt nguồn hay quá áp. Ai cũng nghĩ chip sẽ tape-out rất nhanh và sớm ra thị trường. Nhưng con chip mang tên DC40 lại không thành. Nhóm phải làm lại tape-out nhiều lần.
Vietnamese translation
LDO là mạch tương tự. Nó hoạt động như điều hòa cho dòng điện. Điện áp đầu vào luôn biến động, “nhảy múa” với biên độ lớn. LDO kiểm soát dao động về điện áp và dòng điện để đầu ra luôn ổn định. Chỉ một lỗi rất nhỏ trong khâu điều khiển hồi tiếp cũng đủ khiến cả hệ thống mất ổn định. Chip có chạy được hay không phụ thuộc vào kỹ thuật “bù pha”, tức cách giữ cho vòng hồi tiếp ổn định. Steven Huỳnh ví đó như công thức bí truyền của nghề.
Vietnamese translation
Kỹ sư phụ trách DC40 phải chỉnh sửa rất nhiều lần mới học được cách làm cho nguồn điện ổn định. Steven Huỳnh, người từng thiết kế khối nguồn cho cả một thế hệ chip, đã truyền lại công thức đó. Ông đào tạo bài bản lứa kỹ sư khi ấy còn rất trẻ, dạy họ đến tận gốc các nguyên lý cơ bản. Trước đó, ông làm việc nhiều năm tại hãng chip nổi tiếng Maxim Integrated, đưa hơn 20 chip ra thị trường và có nhiều bằng sáng chế. Năm 2003, ông rời vị trí quản lý cấp cao và thành lập startup Active Semi ở Silicon Valley. Không lâu sau, ông mở Active Semi tại quê nhà Việt Nam, đặt nền móng cho thế hệ thiết kế chip đầu tiên ở miền Bắc.
Vietnamese translation
Giai đoạn này, ngành bán dẫn toàn cầu phân tách mạnh. Ngành chia thành hai mảng: thiết kế (fabless) và sản xuất. Công ty thiết kế “vẽ” ra con chip tốt nhất, còn khâu sản xuất “in” thiết kế đó lên silic. Việc này do các nhà máy lớn (foundry) như TSMC đảm nhiệm. Ông Trần Quốc Huy từ Cadence Design Systems Vietnam giải thích như vậy. Nhờ sự phân tách này, những startup thiết kế nhỏ và trẻ vẫn có cơ hội tham gia ngành. Họ không thể xây nhà máy tốn hàng chục tỷ USD, nhưng có thể mang đến ý tưởng mới.
Vietnamese translation
Những startup như Active Semi của Steven Huỳnh hóa giải một nghịch lý: sản xuất chip (fab) cần rất nhiều tiền, nhưng thiết kế chip - nhất là chip chuyên biệt như LDO - có thể bắt đầu chỉ với một nhóm nhỏ kỹ sư giỏi. Tập đoàn lớn vận hành quy mô lớn, cấu trúc ổn định nên ngại rủi ro. Chỉ startup dám chấp nhận rủi ro. Họ cho phép nhiều vòng thiết kế. Chỉ ở đó, kỹ sư trẻ mới được trải nghiệm trọn vòng đời một con chip.
Vietnamese translation
Ở Việt Nam những năm 2000, Active Semi đảm nhận hai vai. Một mặt, nó là startup: thử nghiệm nhanh hơn, đào tạo sát thực tế hơn và phản ứng linh hoạt hơn với thị trường. Mặt khác, nó như vườn ươm cho các kỹ sư chủ lực. Kỹ sư được giao toàn bộ bài toán, chứ không chỉ một mảnh nhỏ. Và Steven Huỳnh là người thầy đầu tiên.
Vietnamese translation
“Xây nền móng” trên thị trường gần như trống trơn
Vietnamese translation
Với ông Nguyễn Thanh Yên, hình ảnh người thầy đầu tiên về chip gắn với những lần sửa chip DC40. Với ông Trịnh Khắc Huề, Giám đốc Qorvo Vietnam, đó là ký ức về những viên gạch đầu tiên đặt trên một thị trường gần như chưa có gì.
Vietnamese translation
Khi ấy, ông Huề và các đồng nghiệp trẻ vẫn là sinh viên. Ông Huề tự nhận mình là “một sinh viên nghèo, chẳng biết IC design hay thiết kế chip tương tự là gì”. Họ chưa hiểu hai hướng lớn của ngành bán dẫn. Về sau, họ tự chọn con đường thiết kế (fabless), ghi tên kỹ sư Việt Nam lên bản đồ chip thế giới. Có lẽ đó là con đường ngắn nhất để chip Việt bước vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đất nước khi ấy còn nghèo, sau mở cửa gần như chỉ có đôi tay con người.
Vietnamese translation
Ông Huề nói: “Thầy dạy thẳng cả lý thuyết lẫn thực hành... IC design và thiết kế chip tương tự là gì. Thầy đã thay đổi cuộc đời tôi và cuộc đời nhiều người khác được thầy dạy trực tiếp hay gián tiếp.”
Vietnamese translation
Câu nói “Thầy đã thay đổi cuộc đời tôi” không chỉ là cảm xúc cá nhân. Nó phản ánh thực trạng Việt Nam lúc đó: thiết kế chip là khái niệm hoàn toàn mới. Mười năm sau, công ty chip vẫn gặp rắc rối với giấy tờ thuế hay hải quan vì chưa có mã cho “vi mạch”. Khi ấy Việt Nam gần như chưa có gì trong hệ sinh thái thiết kế chip. Không có cụm thiết kế địa phương, cũng không có mạng lưới kỹ sư chủ lực giàu kinh nghiệm. Steven Huỳnh không chỉ mang về một chi nhánh của startup mới. Ông còn mang theo mô hình đào tạo thực hành như ở Silicon Valley.
Vietnamese translation
Dù startup nhỏ còn nhiều khó khăn và phần mềm thiết kế rất đắt, Steven Huỳnh vẫn trực tiếp dạy thiết kế. Mỗi giấy phép tốn hàng trăm nghìn USD mỗi năm, quá sức với doanh nghiệp Việt Nam thời đó. Nhưng không có công cụ thì không thể thiết kế chip. Kỹ sư cần phần mềm mô phỏng (công cụ EDA), phần mềm layout và bộ công cụ kiểm tra lỗi, nhiễu và độ ổn định. Để dựng môi trường học tập gần như từ con số 0, ông tự viết công cụ mô phỏng cho kỹ sư luyện tập và hiểu cách mạch vận hành.
Vietnamese translation
Lần đầu tiên, kỹ sư của Active Semi Vietnam tham gia thiết kế IC tương tự cho quản lý nguồn. Những chip này giữ điện áp ổn định và được dùng trong điện thoại, laptop và các thiết bị khác. Thiết kế “made in Vietnam” sau đó được hoàn thiện tại Silicon Valley rồi đưa đi sản xuất.
