Der US-Dollar: Keine Position ist für immer
Đô la Mỹ: Không có vị thế nào là vĩnh viễn
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/20
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Giống như mọi đồng tiền từng thống trị thế giới, vị thế của đồng đô la Mỹ cũng không phải là vĩnh viễn. Nhưng sự suy tàn của nó không diễn ra nhanh chóng mà chậm rãi và âm thầm.
Vietnamese translation
Vietnamese translation
Ở một số chỉ số, chẳng hạn như tổng sản phẩm quốc nội (GDP) theo sức mua tương đương (PPP), Trung Quốc đã vượt qua Mỹ và hiện là nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, đồng đô la Mỹ vẫn giữ vai trò thống trị trong hệ thống tài chính và thương mại quốc tế.
Vietnamese translation
Điều này còn kéo dài bao lâu nữa? Trong cuốn sách Money Beyond Borders (tạm dịch: Tiền không biên giới), xuất bản đầu năm nay, nhà kinh tế học người Mỹ Barry Eichengreen nhìn lại lịch sử của tiền tệ quốc tế. Ông giải thích vì sao các đồng tiền lên xuống và điều gì có thể xảy ra tiếp theo với đồng đô la Mỹ.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Đô la Mỹ vẫn là đồng tiền thống trị trong hệ thống tài chính quốc tế. Ảnh: Pexels
Vietnamese translation
Số phận của các đồng tiền thống trị
Vietnamese translation
Cuốn sách của Eichengreen quay trở lại nguồn gốc của những đồng tiền quốc tế đầu tiên: đồng tetradrachm của Athens vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên; đồng denarius của La Mã từ thế kỷ 1 đến thế kỷ 3; đồng solidus vàng của Đế chế Byzantine từ thế kỷ 6 đến thế kỷ 11; đồng florin vàng của Florence thời Phục hưng từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 15; đồng real Tây Ban Nha từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 17; đồng gulden Hà Lan từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 18; đồng bảng Anh trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20; và đồng đô la Mỹ từ giữa thế kỷ 20 đến nay.
Vietnamese translation
Tất cả các đồng tiền này đều trở thành phương tiện thanh toán quốc tế khi đất nước của chúng trở thành trung tâm thương mại lớn, ổn định về chính trị và tăng trưởng kinh tế. Điểm chung của chúng là có giá trị ổn định và chất lượng tốt trong thời gian dài. Điều đó tạo niềm tin cho giới thương nhân và giúp các đồng tiền này được sử dụng vượt ra ngoài biên giới quốc gia.
Vietnamese translation
Eichengreen nói: “Vị thế tiền tệ quốc tế không phải là vĩnh viễn.” Các đồng tiền lên xuống, và chúng thường giữ vị thế của mình trong thời gian dài – thậm chí hàng thế kỷ – ngay cả khi đất nước đó không còn là cường quốc kinh tế thống trị thế giới. Điều đó cũng có thể xảy ra với đồng đô la Mỹ, nhưng có lẽ không phải bây giờ hoặc trong tương lai gần. Lý do: Đồng đô la Mỹ có một lợi thế đặc biệt (đặc quyền quá đáng) nhờ vai trò trung tâm của nó trong hệ thống tiền tệ quốc tế.
Vietnamese translation
Đồng đô la Mỹ trở nên mạnh nhờ hệ thống Bretton Woods. Đó là hệ thống tài chính quốc tế sau Thế chiến thứ hai, do các nước Đồng minh quyết định vào năm 1944. Các nước đã đồng ý từ bỏ chế độ bản vị vàng (không còn neo tiền tệ của họ vào vàng) và neo tiền tệ của họ vào đồng đô la Mỹ (chế độ bản vị đô la). Đồng đô la được neo vào vàng với giá cố định 35 đô la Mỹ mỗi ounce vàng.
Vietnamese translation
Đầu những năm 1970, Bretton Woods sụp đổ vì lạm phát và thâm hụt của Mỹ khiến việc đổi đô la lấy vàng trở nên bất khả thi. Mỹ buộc phải thả nổi tỷ giá hối đoái. Nhưng gần 30 năm theo chế độ bản vị đô la đã biến đồng đô la thành đồng tiền dự trữ và thanh toán không thể thay thế.
Vietnamese translation
Ngày nay, khoảng 90% giao dịch ngoại hối liên quan đến đồng đô la Mỹ. Tài sản bằng đô la chiếm phần lớn nhất trong dự trữ quốc tế (57%) mà các ngân hàng trung ương trên thế giới nắm giữ. Và đồng đô la được sử dụng cho khoảng 54% thương mại toàn cầu. Vị thế mạnh của đồng đô la được củng cố bởi hiệu ứng mạng lưới: Khi cả thế giới dùng cùng một đồng tiền cho các giao dịch quốc tế, điều đó liên tục được khẳng định.
Vietnamese translation
Cuộc chiến chống lại ảnh hưởng của đồng đô la Mỹ
Vietnamese translation
Nhưng vị thế thống trị đã có những vết nứt. Ngày càng nhiều quốc gia bất bình với sự thống trị của đồng đô la Mỹ. Hai đối thủ chính trị lớn của Mỹ là Nga và Trung Quốc từ lâu đã tìm cách giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la.
Vietnamese translation
Nhưng theo Eichengreen, bước ngoặt chỉ đến sau khi Nga bị loại khỏi nhiều phần của hệ thống tài chính toàn cầu do xung đột với Ukraine vào năm 2022. Sự kiện này dẫn đến “...việc đánh giá lại trên toàn thế giới về sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ. Các quốc gia dù chỉ thấy một khả năng nhỏ rằng quan hệ của họ với Mỹ một ngày nào đó có thể xấu đi, giờ đây đang tìm cách để không rơi vào tình cảnh của Nga”, Eichengreen viết.
Vietnamese translation
Nga và Trung Quốc thuộc nhóm BRICS, các nền kinh tế mới nổi. Nhóm này chiếm khoảng 29% GDP toàn cầu và 24% xuất khẩu hàng hóa toàn cầu. Mặc dù họ không có đồng tiền chung (cũng vì Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ trừng phạt hàng hóa của họ nếu họ làm điều đó, điều này sẽ làm suy yếu đồng đô la), BRICS theo đuổi chiến lược “phi đô la hóa một phần”. Họ sử dụng đồng tiền riêng cho thanh toán và có hệ thống thanh toán riêng. Dự án nổi tiếng nhất là mBridge – một hệ thống kết nối tiền kỹ thuật số của các ngân hàng trung ương. Nhờ đó, một số quốc gia có thể thanh toán trực tiếp xuyên biên giới mà không cần dùng đồng đô la Mỹ hay cơ sở hạ tầng SWIFT truyền thống. Cho đến nay, tổng cộng hơn 55,5 tỷ đô la Mỹ đã được giao dịch trên nền tảng này, khoảng 95% trong số đó bằng đồng nhân dân tệ kỹ thuật số (e-CNY). Hầu hết các giao dịch được thực hiện bởi các tổ chức tài chính lớn ở Thượng Hải.
Vietnamese translation
Ngay từ trước đó, thế giới đã tìm cách giảm bớt ảnh hưởng của đồng đô la. Điều này thể hiện ở việc tỷ trọng của đồng đô la trong dự trữ toàn cầu đã giảm từ hơn 71% năm 2000 xuống còn 57% hiện nay – mức thấp nhất trong hơn 20 năm.
Vietnamese translation
Dự trữ ngoại hối của các nước không chảy vào các đối thủ truyền thống như euro hay yên. Thay vào đó, tiền chảy vào các “đồng tiền phi truyền thống” của các quốc gia có nền kinh tế ổn định, ví dụ như đô la Canada, đô la Úc và nhân dân tệ Trung Quốc.
Vietnamese translation
Từ góc độ chính sách kinh tế, có một xu hướng rõ ràng: Nhiều quốc gia muốn độc lập hơn với đồng đô la Mỹ. Nhưng đồng đô la vẫn là đồng tiền quan trọng nhất thế giới trong thời điểm hiện tại.


