Eben Byers und das radioaktive Wasser
Eben Byers và nước phóng xạ
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to HowStuffWorks.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/35
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Eben Byers có tiền, địa vị xã hội cao và từng vô địch golf toàn quốc. Rồi ông bắt đầu uống nước phóng xạ theo lời bác sĩ khuyên.
Vietnamese translation
Vietnamese translation
Tác giả: Grant Virellan
Vietnamese translation
Eben Byers đã phải trả giá đắt để nhận ra một trào lưu chăm sóc sức khỏe, dù được bác sĩ giới thiệu, vẫn có thể gây hậu quả thảm khốc.
Vietnamese translation
Eben Byers có tiền, địa vị cao và danh hiệu vô địch golf toàn quốc. Sau đó, ông bắt đầu uống nước phóng xạ theo lời khuyên của bác sĩ.
Vietnamese translation
Ông uống hết chai này đến chai khác loại thuốc mang tên Radithor. Ông bắt đầu uống vào cuối thập niên 1920. Ban đầu ông nghĩ nó có tác dụng. Nhưng chỉ vài năm sau, răng ông rụng dần và xương hàm tiêu biến.
Vietnamese translation
Cái chết của ông vì nhiễm độc radium năm 1932 trở thành một trong những vụ việc nổi tiếng nhất về y học sai lầm trong lịch sử nước Mỹ. Vụ việc cũng góp phần chấm dứt giai đoạn người ta dễ dãi dùng liệu pháp radium.
Vietnamese translation
Ebenezer McBurney Byers là một nhà công nghiệp giàu có người Mỹ, đồng thời là vận động viên và nhân vật thuộc giới thượng lưu. Ông sinh năm 1880. Cha ông, nhà công nghiệp Alexander Byers, đã xây dựng một đế chế doanh nghiệp thành công ở Pittsburgh.
Vietnamese translation
Sau này, người con trai trở thành chủ tịch công ty A.M. Byers Company, một nhà sản xuất thép và sắt lớn. Nhưng công ty không phải là thành công duy nhất của ông.
Vietnamese translation
Byers chơi golf rất giỏi. Năm 1906, ông vô địch giải U.S. Amateur Championship. Trong trận chung kết, ông thắng golfer người Canada George Lyon. Ông cũng từng vào chung kết giải này vào các năm 1902 và 1903.
Vietnamese translation
Trong thập niên 1920, Byers tận hưởng cuộc sống của một doanh nhân giàu có và vận động viên. Rồi ông bị chấn thương ở cánh tay. Chính chấn thương này đã đưa ông đến một con đường nổi tiếng hoàn toàn khác.
Vietnamese translation
Một bác sĩ ở Pittsburgh khuyên ông dùng sản phẩm tên Radithor cho cánh tay bị thương.
Vietnamese translation
Lời khuyên ấy đã dẫn tới thảm họa.
Vietnamese translation
Radithor là nước phóng xạ. William J.A. Bailey bán sản phẩm này thông qua công ty Bailey Radium Laboratories ở East Orange, New Jersey.
Vietnamese translation
Mỗi chai nhỏ chứa nước cất ba lần, với ít nhất 1 microcurie radium-226 và thêm 1 microcurie radium-228. Bailey quảng cáo đây là cách chữa rất nhiều bệnh. Trong giai đoạn 1925 đến 1930, trên toàn thế giới đã bán ra hơn 400.000 chai.
Vietnamese translation
Vì sao có người lại cố tình uống chất phóng xạ?
Vietnamese translation
Bối cảnh lúc đó rất quan trọng. Radium mới được phát hiện vài thập niên trước. Giới khoa học vẫn đang tìm hiểu tác động của phóng xạ lên cơ thể người. Cùng lúc, phóng xạ lại có những ứng dụng y khoa thực sự. Vì vậy nhiều doanh nhân tin rằng họ có thể bán sản phẩm phóng xạ như mặt hàng tốt cho sức khỏe.
Vietnamese translation
Radium trở thành một từ khóa thời thượng trong khoa học. Các công ty bán mỹ phẩm phóng xạ, thuốc và cả thiết bị làm nước uống có phóng xạ. Radithor nằm trong thị trường kỳ lạ ấy, nơi thuốc tự chế trộn lẫn với niềm lạc quan về khoa học.
Vietnamese translation
Bailey quảng cáo sản phẩm của mình là vô hại. Sau này, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) ghi nhận: Bailey khẳng định Radithor có thể chữa hiệu quả khoảng 150 loại bệnh khác nhau của cơ thể người.
Vietnamese translation
Byers trở thành khách hàng cuồng nhiệt. Các ghi chép lịch sử cho biết ông uống 2 hoặc 3 chai mỗi ngày trong thời gian dài. Ông vẫn uống tiếp dù cánh tay đã lành từ lâu.
Vietnamese translation
Các nhà nghiên cứu ước tính ông đã uống khoảng 1.400 chai. Tuy nhiên, việc xác định con số chính xác sau nhiều thập niên là rất khó.
Vietnamese translation
Radium đặc biệt nguy hiểm khi vào cơ thể người. Về mặt hóa học, nguyên tố này hơi giống canxi. Vì thế cơ thể có thể tích tụ nó trong xương.
Vietnamese translation
Một khi đã vào xương, nó không nằm yên ở đó.
Vietnamese translation
Radium và các sản phẩm phân rã của nó phát ra bức xạ, ví dụ hạt alpha. Hạt alpha từ bên ngoài khó xuyên sâu vào cơ thể. Nhưng khi chất phóng xạ đã ở bên trong, nó chiếu xạ liên tục lên mô xung quanh.
Vietnamese translation
Sức khỏe của Byers ngày càng tệ.
Vietnamese translation
Ông sụt cân và đau đầu dữ dội. Răng rụng hết. Hàm bị tổn thương nặng vì xương và mô xung quanh bị phá hủy. Những mô tả về tình trạng của ông lúc bấy giờ gây sốc đến mức vụ việc lên tin tức toàn quốc.
Vietnamese translation
Các phân tích sau này cho rằng liều chiếu lên xương của ông có thể vượt 350 Sievert. Dù vậy, rất khó so sánh kiểu chiếu xạ kéo dài và khu trú này với một liều chiếu toàn thân một lần.
Vietnamese translation
Các báo cáo y khoa thời đó nêu nguyên nhân tử vong là sự kết hợp của nhiều vấn đề: hoại tử xương hàm, áp xe não, thiếu máu và cuối cùng là viêm phổi. Các nguồn độc chất học hiện đại cho biết từng bệnh này cũng có thể do nguyên nhân khác. Nhưng liều radium khổng lồ trong trường hợp của Byers khiến đây trở thành ví dụ điển hình về nhiễm độc phóng xạ mạn tính từ bên trong.
Vietnamese translation
Tổn thương của ông tương tự như ở các [Radium Girls]. Đó là những nữ công nhân đã nuốt phải chất phóng xạ khi sơn các con số dạ quang cho đồng hồ và thiết bị. Nhiễm độc radium có thể gây hư hại xương nghiêm trọng sau khi nguyên tố này tích tụ trong cơ thể.
Vietnamese translation
Byers qua đời ngày 31 tháng Ba năm 1932 tại bệnh viện Doctors Hospital ở Manhattan. Ông hưởng dương 51 tuổi.
Vietnamese translation
Vì hài cốt của ông vẫn còn chứa chất phóng xạ, ông được chôn trong quan tài lót chì tại nghĩa trang Allegheny ở Pittsburgh. Nhiều thập niên sau, các nhà khoa học khai quật mộ ông. Họ đo lượng radium còn lại trong xương. Những phép đo này giúp giới nghiên cứu dựng lại mức độ nhiễm xạ của ông.
Vietnamese translation
Chính phủ đã kiểm soát Radithor từ trước khi Byers qua đời.
Vietnamese translation
Ngày 19 tháng Mười Hai năm 1931, Ủy ban Thương mại Liên bang yêu cầu công ty Bailey Radium Laboratories chấm dứt hàng loạt tuyên bố gây hiểu lầm. Công ty Bailey Radium Laboratories dường như hoạt động từ khoảng 1925 đến 1930 hoặc đầu 1931. Bailey không phản đối quyết định của FTC, sau khi Byers đưa ra lời khai ngay trước khi mất.
Vietnamese translation
Rồi Byers qua đời.
Vietnamese translation
Sự giàu có và tên tuổi của ông khiến vụ việc được chú ý rộng rãi.
