Erste Regeln für Arbeit auf digitalen Plattformen
Những quy định đầu tiên về lao động trên nền tảng số
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/19
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đưa ra những nguyên tắc cơ bản để bảo vệ quyền của người làm việc trên các nền tảng số, bất kể họ được xếp vào nhóm pháp lý nào.
Vietnamese translation
Vietnamese translation
Ngày 12/6, tại kỳ họp thứ 114 của ILO, Công ước số 193 (2026) về việc làm bền vững trong kinh tế nền tảng đã được thông qua. Kết quả bỏ phiếu là 406 phiếu thuận, 8 phiếu chống và 36 phiếu trắng.
Vietnamese translation
Đây là cột mốc lớn. Tuy vậy, chặng đường để các nguyên tắc bảo vệ lao động nền tảng thực sự đi vào cuộc sống vẫn còn dài.
Vietnamese translation
Đồng thuận quốc tế ở mức cao
Vietnamese translation
Kết quả bỏ phiếu cho thấy rõ: phần lớn các nước đều hiểu rằng thiếu nguyên tắc bảo vệ lao động nền tảng có thể dẫn tới xâm phạm nghiêm trọng quyền của người lao động.
Vietnamese translation
Trong thời gian dài, nhóm lao động này bị coi là người làm tự do hay chủ kinh doanh độc lập. Vì thế họ phải tự gánh mọi rủi ro. Chẳng hạn, gặp tai nạn khi làm việc thì tự trả viện phí. Họ cũng không có tư cách chính thức để đàm phán với nền tảng nhằm cải thiện điều kiện làm việc.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Tài xế của các nền tảng gọi xe tại TP.HCM, tháng 4/2026. Ảnh: Quynh Tran
Vietnamese translation
Một số nước ở châu Á - Thái Bình Dương có kinh tế nền tảng tăng rất nhanh, như Trung Quốc, Indonesia và Malaysia [1]. Ở đó, đại diện chính phủ, giới sử dụng lao động và người lao động đều bỏ phiếu thuận [2]. Trong số phiếu chống, lá phiếu của đoàn Mỹ đáng chú ý, bởi Mỹ là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn nền tảng lớn. Phiếu thuận hiện mới mang ý nghĩa chính trị. Nhưng nó cho thấy các quốc gia, cộng đồng quốc tế cùng các tổ chức xã hội dân sự đang rất thống nhất trong việc ghi nhận và bảo vệ nhóm lao động ngày càng đông này.
Vietnamese translation
Như mọi công ước của ILO, văn kiện này chỉ ràng buộc những nước thành viên phê chuẩn. Một nước có sẵn sàng phê chuẩn hay không phụ thuộc vào khả năng đưa các nguyên tắc và nghĩa vụ trong công ước vào luật trong nước và triển khai hiệu quả trên thực tế.
Vietnamese translation
Báo cáo "Realizing decent work in the platform economy: draft Convention and Recommendation" cho thấy các nước từng lo ngại trong quá trình chuẩn bị. Họ cho rằng công ước quá chi tiết sẽ không phù hợp với kinh tế số, lĩnh vực đang thay đổi nhanh và nảy sinh nhiều vấn đề pháp lý chưa có tiền lệ. Một nội dung được thảo luận nhiều là bản chất pháp lý của quan hệ giữa nền tảng số và người làm việc trên đó [3]. Nhiều nước cho rằng nếu mặc định coi đây là quan hệ lao động, hàng loạt lĩnh vực sẽ xáo trộn, từ luật lao động, an sinh xã hội cho tới quản lý kinh tế số. Trong khi đó, kinh nghiệm thực tiễn để xử lý vấn đề này vẫn còn ít.
Vietnamese translation
Công ước nêu năm nguyên tắc để bảo đảm quyền của lao động nền tảng số: (1) tự do liên kết và quyền thương lượng tập thể, (2) xóa bỏ mọi hình thức lao động cưỡng bức, (3) xóa bỏ lao động trẻ em, (4) xóa bỏ phân biệt đối xử trong việc làm, (5) môi trường làm việc an toàn và lành mạnh. Nguyên tắc (1) nhắc lại nội dung cốt lõi của Công ước số 87 và 98. Vì vậy, một số nước sẽ cân nhắc kỹ việc phê chuẩn do nguyên tắc này.
Vietnamese translation
Công ước 193 mang lại điều gì?
Vietnamese translation
Công ước 193 là văn kiện quốc tế đầu tiên dành riêng cho kinh tế nền tảng. Văn kiện đề cập những vấn đề như quản lý bằng thuật toán, nguyên tắc bảo vệ quyền của người lao động, tiền công và thỏa thuận giữa nền tảng với người làm việc.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Các quốc gia và cộng đồng quốc tế đã đạt đồng thuận cao trong việc ghi nhận và bảo vệ nhóm lao động nền tảng ngày càng đông. Trong ảnh: Tài xế của các nền tảng gọi xe ở trung tâm TP.HCM năm 2025. Tác giả: Thanh Tùng
Vietnamese translation
Công ước lấy nguyên tắc làm nền tảng [4] và có phạm vi áp dụng rất rộng. Văn kiện áp dụng cho mọi "nền tảng lao động số" (digital labor platforms) và mọi lao động nền tảng số (digital platform workers). Một thành công quan trọng của Công ước 193 là đưa ra định nghĩa toàn cầu cho nền tảng lao động số, lao động nền tảng số, bên trung gian và tiền công. Theo đó, "nền tảng lao động số" là doanh nghiệp hoặc cá nhân "(i) tổ chức và/hoặc điều phối công việc do từng cá nhân thực hiện có trả công nhằm cung cấp dịch vụ theo yêu cầu của khách hàng; (ii) dù công việc đó được thực hiện trực tuyến hay tại một địa điểm cụ thể". Như vậy, công ước áp dụng với nhiều loại hình nền tảng khác, chứ không riêng dịch vụ gọi xe hay giao đồ ăn.
Vietnamese translation
Công ước không nhằm định danh quan hệ giữa các bên. Mục tiêu là đưa ra những nguyên tắc cơ bản để bảo vệ lao động nền tảng, bất kể họ được xếp loại pháp lý ra sao. Vì thế, các nước không bắt buộc phải coi họ là "người lao động". Tuy nhiên, dù xếp loại thế nào, nước thành viên vẫn phải bảo đảm những bảo vệ cốt lõi cho họ. Cụ thể, quốc gia thành viên cần đánh giá công việc dựa trên nhiều khía cạnh thực chất, chứ không chỉ căn cứ vào việc có tồn tại quan hệ lao động hay không.
