Galileo und die Briefe seiner Tochter
Galileo và những lá thư của con gái
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/21
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Những ngày bị quản thúc tại gia, Galileo Galilei sống mà như đã chết. Tâm hồn ông chỉ được an ủi nhờ những lá thư dịu dàng của con gái. Cô là con ngoài giá thú, sống sau những bức tường lạnh lẽo của một tu viện nghèo.
Vietnamese translation
Lịch sử khoa học thích kể về các vĩ nhân qua giai thoại. Chẳng hạn Newton dưới gốc táo, Archimedes reo "Eureka" trong bồn tắm, hay Galileo Galilei thốt lên "Dù sao Trái Đất vẫn quay" sau khi bị buộc phải chối bỏ thuyết Mặt Trời ở trung tâm.
Vietnamese translation
Nhiều sử gia sau này cho rằng Galileo chắc chắn đã không nói câu dũng cảm ấy trước tòa án của Giáo hội. Nhưng huyền thoại vẫn in sâu trong tâm trí mọi người. Sau phiên xử quan trọng, ông viết cho một học trò cũ ở Pháp: "Tôi không mong được khoan hồng, vì tôi chẳng làm gì sai. Nếu tôi sai, tôi mới có thể hy vọng được tha thứ."
Vietnamese translation
Vietnamese translation
Galileo Galilei (1564-1642). Tranh sơn dầu của một họa sĩ Ý, thế kỷ 18 (?). Ảnh: Wellcome Collection
Vietnamese translation
Giữa những rối ren chính trị của thời cuộc và chuỗi ngày bị quản thúc ở Siena, Galileo thấy mình sống mà như đã chết. Dù vậy, một dòng chảy êm dịu vẫn len vào tâm hồn ông.
Vietnamese translation
Trong một bức của 124 lá thư do nữ tu Maria Celeste gửi - con gái lớn của Galileo, sống sau những bức tường lạnh của tu viện San Matteo gần Florence - có đoạn: "Tin về nỗi đau mới của cha đến với con thật đột ngột và bất ngờ. Khi nghe phán quyết cuối cùng kết án cha và cuốn sách của cha một cách nghiệt ngã, tâm hồn con đau đớn khôn nguôi."
Vietnamese translation
Những đêm dài mất ngủ, Galileo cảm thấy mình bị đối xử bất công. Người ta nghe tiếng kêu và những lời rời rạc của nhà bác học đang bệnh. Chính lúc ấy, những lá thư đến như một nguồn nước trong lành.
Vietnamese translation
Từ những lá thư này, nữ tác giả người Mỹ Dava Sobel đã viết nên tác phẩm Con gái Galileo: Bi kịch về khoa học, đức tin và tình yêu. Bà không bắt đầu bằng kính thiên văn, cuộc cách mạng Copernicus hay phiên tòa năm 1633. Bà bắt đầu bằng thư của người con gái, qua đó mở ra thế giới của Galileo.
Vietnamese translation
Galileo giữ những lá thư của nữ tu Celeste cho đến cuối đời. Nhưng thư ông gửi con gái thì không còn nữa. Có lẽ tu viện đã hủy chúng sau khi cô mất, vì sợ lưu giữ giấy tờ của một người bị kết án là dị giáo. Vì thế cuộc trò chuyện giữa hai cha con chỉ còn lại một phía.
Vietnamese translation
Hình ảnh nhà khoa học không hiện ra trực tiếp trong thư của Maria Celeste. Ta thấy nó thấp thoáng giữa những lời cầu nguyện, nỗi lo, niềm an ủi và lòng biết ơn. Để dựng lại chân dung trọn vẹn, Dava Sobel kết nối các lá thư với công trình khoa học của ông, hồ sơ phiên tòa, chuyện gia đình và bức tranh chính trị nước Ý thế kỷ mười bảy.
Vietnamese translation
Vietnamese translation
Chân dung một nữ tu, được cho là nữ tu Maria Celeste. Ảnh: Wellcome Collection
Vietnamese translation
Nhờ cấu trúc đặc biệt ấy, cuốn sách cho thấy nhiều hơn quan niệm đơn giản rằng vụ Galileo chỉ là cuộc chiến giữa khoa học và tôn giáo. Tác giả không đặt hai bên như những đối thủ đơn thuần - khoa học thực nghiệm đối đầu giáo điều, tự do tư tưởng đối đầu quyền lực Giáo hội. Bà vẽ nên một bức tranh lịch sử phức tạp hơn nhiều.
Vietnamese translation
Sobel không nói rằng Galileo không bị kết án. Ông đã bị kết án, buộc phải từ bỏ quan điểm về chuyển động của Trái Đất và sống những năm còn lại trong cảnh quản thúc tại gia. Nhưng bà chỉ ra ranh giới giữa khoa học và đức tin không chỉ nằm giữa Galileo và Giáo hội. Nó nằm ngay trong chính con người ông. Ông là nhà khoa học kiên định, tin vào sự thật qua thực nghiệm. Đồng thời ông cũng là tín hữu Công giáo với niềm tin sâu sắc. Ông chưa bao giờ xem những khám phá trên bầu trời là sự xúc phạm đến Thiên Chúa.
Vietnamese translation
Maria Celeste cũng không bao giờ nhìn cha như kẻ đối nghịch với Giáo hội. Trong khi cha bị kết án ở Rome, cô lặng lẽ ăn chay, cầu nguyện và sám hối thay cho ông. Sách viết: "Lẽ ra nữ tu Maria Celeste khó lòng chấp nhận con đường này - vừa là hiền thê của Chúa Giêsu, vừa là con gái của kẻ thù lớn nhất của Giáo hội Công giáo kể từ Martin Luther. Nhưng cô ủng hộ công việc của cha, vì cô hiểu đức tin sâu đậm của ông." Cô cũng như cha tin rằng Thiên Chúa tạo ra Kinh Thánh để dẫn dắt linh hồn con người. Nhưng Ngài cũng tạo ra vũ trụ như một bài toán lớn cho trí tuệ con người tự do khám phá và thấu hiểu.
Vietnamese translation
Người con gái bị lịch sử lãng quên
Vietnamese translation
Virginia Galilei sinh năm 1600. Cô là con ngoài giá thú của Galileo và Marina Gamba. Vì về mặt pháp lý không phải con trong hôn nhân, cô khó có thể kết hôn theo chuẩn mực xã hội đương thời. Sau sinh nhật lên mười ba, cha đưa cô vào tu viện San Matteo. Ở đó cô nhận tên Maria Celeste.
Vietnamese translation
Qua những lá thư, ta thấy một người phụ nữ tháo vát và giàu lòng trắc ẩn. Cô không chỉ lo việc quản lý tu viện mà còn tự bào chế thuốc, may vá, chép lại các văn bản, dàn xếp những xích mích nhỏ và luôn tìm cách xoay xở giữa cảnh nghèo túng. Đồng thời, cô là chỗ dựa tinh thần cho người cha vĩ đại của mình.
Vietnamese translation
Vietnamese translation
Cuốn sách do nhà vật lý và dịch giả Pham Van Thieu dịch. Ảnh: NXB Tre
