Iran kämpft ums Überleben unter US-Sanktionen
Iran chật vật cầm cự dưới lệnh trừng phạt của Mỹ
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/20
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Dù nghèo đói và lạm phát ngày càng nặng, chính quyền Iran vẫn chấp nhận một sự đánh đổi: gác lại phát triển kinh tế để giữ thế cứng rắn trước vòng phong tỏa và các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Vietnamese translation
Trên đường Fadaeiyan-e Islam ở phía nam thủ đô Tehran, một phụ nữ ngoài 50 tuổi đứng tần ngần trước bao gạo. Bà nhìn kỹ giá rồi lặng lẽ bỏ đi với vẻ buồn bã. Bà nói: "Lạm phát bào mòn thu nhập của chúng tôi nhiều năm nay, nhưng giờ chúng tôi thậm chí không đủ tiền mua đồ ăn. Giá mọi thứ đều đã tăng gấp đôi."
Vietnamese translation
Đó là cảnh quen thuộc khắp Iran lúc này. Trừng phạt và phong tỏa của Mỹ khiến khủng hoảng kinh tế ở đây thêm trầm trọng. Dù vậy, chính quyền Iran vẫn giữ nguyên lựa chọn đánh đổi đó, quyết tỏ ra kiên cường và không nhượng bộ.
Vietnamese translation
Vũ khí kinh tế của Mỹ
Vietnamese translation
Sau nhiều tuần giao tranh trở lại khi thỏa thuận tạm thời kết thúc vào tháng 6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đổi cách tiếp cận. Ông tạm dừng tấn công và chuyển sang gây sức ép kinh tế. Trump cho rằng cấm vận và phong tỏa trên biển sẽ buộc Iran phải thay đổi lập trường. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng nói các lệnh trừng phạt của Mỹ khiến đồng tiền Iran mất giá rất mạnh, còn lạm phát vọt lên ba con số.
Vietnamese translation
Giới chức Iran công khai bày tỏ lo ngại. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói Iran phải vượt qua tình thế "không chiến tranh cũng chẳng hòa bình". Truyền thông Iran đưa tin cuối tháng 7 ông đã gặp Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei. Hai bên bàn về đời sống người dân, tài nguyên, kiểm soát ngoại tệ và việc sử dụng năng lượng.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Cuộc sống thường ngày ở Tehran vẫn tiếp diễn. Trong ảnh, người dân đi qua quảng trường Enghelab ngày 15 tháng 6 năm 2026. Nguồn: AFP
Vietnamese translation
Ngay sau lệnh phong tỏa mới trên biển của Mỹ, xuất khẩu dầu của Iran gần như về 0 trong tháng 7. Dầu mỏ là nguồn thu chính của ngân sách. Hồi tháng 6 con số này vẫn còn 4,5 tỷ USD, theo Capital Economics. Từ cuối tháng 7 đến nay, không còn tàu nào cập cảng Kharg, cảng xuất khẩu dầu quan trọng nhất của Iran. Lượng dầu dự trữ trên biển của Iran, nằm ngoài tầm kiểm soát của hải quân Mỹ, cũng giảm từ 180 triệu thùng xuống còn 60 triệu thùng.
Vietnamese translation
Trong nước, lạm phát theo năm đã vượt 80%. Giá thịt gà tăng 190%, giá sữa tăng 150% so với năm ngoái. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo kinh tế Iran sẽ suy giảm 6% trong năm nay. Hadi Kahalzadeh, nhà nghiên cứu tại Viện Quincy và từng làm việc cho cơ quan an sinh xã hội Iran, cho rằng nước này có thể mất 2 đến 3 triệu việc làm.
Vietnamese translation
Nền kinh tế chỉ để cầm cự
Vietnamese translation
Tuy vậy, kỳ vọng Iran sẽ nhượng bộ vì sức ép kinh tế là rất rủi ro. Iran đã có nhiều năm sống chung với trừng phạt. Các bên trung gian cảnh báo Mỹ rằng chiến lược này có thể không hiệu quả. Thậm chí, Iran có thể đáp trả bằng cách gia tăng tấn công. Nếu Tehran tiếp tục trụ vững và không xuống thang, lệnh phong tỏa sẽ kéo dài và nguy cơ bùng phát xung đột mới lại xuất hiện.
Vietnamese translation
Hadi Kahalzadeh nói: "Sức ép của Mỹ đang khiến kinh tế Iran chuyển dần từ mô hình chống chịu sang mô hình chỉ lo sống qua ngày. Khả năng phục hồi cũng mòn dần." Ông nói thêm: "Nhà nước Iran kiểm soát rất chặt, nên thiệt hại kinh tế khó chuyển thành áp lực đủ lớn để thay đổi các quyết định về an ninh quốc gia."
Vietnamese translation
Chính quyền Iran phải cắt điện luân phiên và hạn chế hoạt động của nhiều nhà máy. Nhưng một số nhà máy được phép tăng sản xuất vào thứ Sáu, ngày nghỉ cuối tuần ở Iran. Nhà nước dành tỷ giá ưu đãi cho tối đa 3,5 tỷ USD hàng nhập khẩu thiết yếu như lúa mì, thuốc men và sữa bột cho trẻ em. Các gia đình thuộc diện trợ cấp xã hội có thể mua hàng thiết yếu trả chậm, khoản nợ sẽ được trừ vào lần trợ cấp sau. Iran cho biết ngân sách năm 2026 sẽ cắt giảm chi tiêu thực tế tới 38%.
Vietnamese translation
Mỹ có thể gây sức ép và khiến kinh tế suy giảm, nhưng để thay đổi quyết định của giới lãnh đạo Iran lại là chuyện khác. Trong đợt kiện toàn nhân sự mới, Iran đã đưa những người cứng rắn vào các vị trí chủ chốt về an ninh. Có thể thấy phe cứng rắn đang lấn át nhóm kỹ trị và thực dụng, vốn muốn đàm phán để bảo vệ nền kinh tế.
Vietnamese translation
William Jackson, kinh tế trưởng phụ trách thị trường mới nổi tại Capital Economics, nói: "Sức ép kinh tế có làm thay đổi lập trường đàm phán của Iran hay không còn tùy vào chính trị trong nước. Chính quyền Iran chia rẽ sâu sắc và phe cứng rắn dường như đang chiếm ưu thế."
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Nhiều người rơi vào cảnh kinh tế bấp bênh, phải thắt chặt chi tiêu và gánh nợ cao. Trong ảnh: một tài xế ở Kurdistan, Iran. Nguồn: Pexels
Vietnamese translation
Gánh nặng kinh tế dồn lên người dân Iran. Nhiều gia đình giờ chỉ cố lo những khoản thiết yếu như đồ ăn, xăng và thuốc men. Trung tâm Thống kê Iran cho biết giá thực phẩm trong tháng Tir (từ 21 tháng 6 đến 20 tháng 7) tăng 128% so với cùng kỳ năm ngoái. Dầu ăn tăng 261,5%, sữa và phô mai tăng 147,1%, thịt tăng 145,2%. Ngay cả bánh mì, món ăn chính của người nghèo, cũng tăng 116,7%.
Vietnamese translation
Maziar nói: "Chúng tôi không còn mua thịt đỏ, gạo hay dầu ăn loại tốt nữa, dù trước đây lúc nào cũng có trên mâm cơm. Cứ nhận lương là tôi phải mua ngay những thứ thiết yếu cho gia đình, nhất là đồ ăn, vì sợ giá còn tăng tiếp."
