Landenteignung und sozialer Konsens
Thu hồi đất và sự đồng thuận xã hội
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/28
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Vấn đề cốt lõi trong việc thu hồi đất không chỉ là bồi thường bao nhiêu. Sâu xa hơn, vấn đề là xã hội có coi quy trình đó là công bằng hay không và có đồng tình với nó hay không.
Vietnamese translation
Không một quốc gia nào có thể phát triển mà không thu hồi đất.
Vietnamese translation
Để xây dựng tàu điện ngầm, sân bay, khu công nghiệp, trường đại học, thành phố mới hay đường cao tốc, nhà nước phải di dời người dân khỏi nơi ở cũ của họ. Như vậy mới có chỗ cho sự phát triển mới. Đó là quy luật của hiện đại hóa.
Vietnamese translation
Nhưng có lẽ không lĩnh vực nào dễ gây xung đột xã hội hơn đất đai.
Vietnamese translation
Ở Việt Nam, hầu hết các khiếu nại kéo dài, nhiều điểm nóng xã hội và nhiều bức xúc ngầm của người dân đều liên quan đến việc thu hồi đất và bồi thường khi giải tỏa mặt bằng.
Vietnamese translation
Nhiều năm nay, chúng ta đã tranh luận về việc bồi thường bao nhiêu là hợp lý. Giá đất của nhà nước quá thấp hay quá cao? Người dân thiệt hay nhà nước thiệt? Nhưng vấn đề cốt lõi có lẽ không chỉ là bồi thường bao nhiêu. Vấn đề sâu xa hơn là xã hội có coi quy trình xác định mức bồi thường đó là công bằng hay không.
Vietnamese translation
Thực tế cho thấy: Có nơi bồi thường tăng mạnh nhưng xung đột vẫn tiếp diễn. Có nơi giá không cao lắm nhưng người dân lại đồng thuận. Điều đó chứng minh: Cuộc khủng hoảng lớn nhất trong quản lý đất đai không chỉ là khủng hoảng về giá. Đó là khủng hoảng niềm tin vào quy trình tạo ra công bằng.
Vietnamese translation
Vì vậy, một nền hành chính hiện đại khi thu hồi đất để phát triển cũng phải tạo ra sự đồng thuận xã hội cho sự phát triển đó.
Vietnamese translation
Hàng trăm hộ dân trong khu vực dự án cầu Tứ Liên đang khẩn trương di dời và bàn giao mặt bằng để xây cầu qua sông Hồng và sông Đuống. Ảnh: Thế Bằng
Vietnamese translation
Vai trò của đất đai dưới nhiều góc nhìn
Vietnamese translation
Trong lý thuyết kinh tế cổ điển, đất đai là một yếu tố sản xuất. Với nhà đầu tư, đất là tài nguyên. Với nhà nước, đất là không gian phát triển.
Vietnamese translation
Nhưng với mỗi cá nhân, đất là kế sinh nhai, là khoản tiết kiệm lớn nhất của cả đời người, là mồ hôi nước mắt, là nơi gắn với tổ tiên, là ký ức của nhiều thế hệ, và cũng là "chỗ dựa an sinh xã hội tự nhiên" cuối cùng trước những bất trắc của cuộc sống.
Vietnamese translation
Vì thế: Khi nhà nước thu hồi đất, đôi khi cả một cấu trúc cuộc sống bị xáo trộn. Đó có thể là mất đi kế sinh nhai quen thuộc, mạng lưới cộng đồng, cảm giác an toàn và thậm chí là niềm tin vào tương lai.
Vietnamese translation
Vì vậy, thu hồi đất không nên chỉ được coi là một giao dịch tài sản thuần túy. Đó là một sự thay đổi xã hội sâu sắc. Nếu quản lý đất đai chỉ vận hành theo logic hành chính và tài chính, mà thiếu logic xã hội và nhân văn, thì xung đột khó tránh khỏi.
Vietnamese translation
Quy trình tạo ra công bằng
Vietnamese translation
Một sai lầm thường gặp trong nhiều cuộc thảo luận về đất đai là chỉ nhìn vấn đề ở giá cao hay thấp. Nhưng cảm nhận của xã hội không đơn giản như vậy. Cộng đồng không chỉ quan tâm đến việc nhận được bao nhiêu, mà còn quan tâm đến việc quy trình xác định con số đó có công bằng hay không.
Vietnamese translation
Khi người dân cảm thấy mình không được tham gia, không có đối thoại thực sự, không có cơ hội góp ý, và toàn bộ quá trình định giá do bên thu hồi quyết định, thì cảm giác bất công vẫn còn, dù giá có tăng.
Vietnamese translation
Vì khi đó, vấn đề không còn là kinh tế nữa. Nó trở thành tâm lý xã hội. Trong nhiều trường hợp, phản ứng mạnh nhất của người dân không phải là con số tiền cụ thể, mà là cảm giác bị áp đặt.
Vietnamese translation
Do đó, xung đột đất đai ở nhiều nước phát triển không được giải quyết chủ yếu bằng mệnh lệnh hành chính, mà bằng đàm phán xã hội. Nhà nước càng hiện đại thì càng phải thuyết phục được xã hội, thay vì chỉ ra quyết định.
Vietnamese translation
Giải tỏa cho dự án đường vành đai 2,5 tại Hà Nội. Ảnh: Thế Bằng
Vietnamese translation
Thế giới đã chuyển từ "áp đặt giá" sang "đồng thuận" như thế nào
Vietnamese translation
Kinh nghiệm của nhiều quốc gia cho thấy một xu hướng: Quản lý đất đai hiện đại chuyển từ tư duy cưỡng chế sang tư duy đồng thuận.
Vietnamese translation
Ở Úc và Canada, đàm phán tự nguyện luôn được đặt lên hàng đầu. Cưỡng chế thu hồi chỉ là giải pháp cuối cùng khi mọi nỗ lực đối thoại đã thất bại.
Vietnamese translation
Ở Anh, có nguyên tắc nổi tiếng "không hơn, không kém": Người dân không được hưởng lợi bất hợp lý từ việc thu hồi, nhưng cũng tuyệt đối không bị thiệt thòi. Đáng chú ý là: Họ không chỉ bồi thường giá trị tài sản hiện có, mà còn tính đến mất kế sinh nhai, chi phí tái lập cuộc sống, chi phí di chuyển, gián đoạn kinh doanh và các tổn thất xã hội khác. Nói cách khác: Mục tiêu không chỉ là "mua đất", mà là giúp người dân xây dựng lại cuộc sống.
Vietnamese translation
Ở Nhật Bản và Hàn Quốc, nhiều dự án đô thị được thực hiện theo mô hình "góp đất – chia lại". Người dân không bị loại khỏi quá trình phát triển. Họ trở thành một phần của quá trình đó. Sau khi quy hoạch, họ giữ lại một phần giá trị tăng thêm của khu vực mới phát triển.
Vietnamese translation
Đây là một điểm rất quan trọng. Điều khiến người dân bức xúc nhất khi bị thu hồi đất thường là cảm giác giá trị tương lai của mảnh đất đã bị lấy đi. Khi một khu vực sau quy hoạch tăng giá gấp nhiều lần, mà người bị thu hồi chỉ nhận được một phần nhỏ giá trị đó, thì cảm giác bất công khó tránh khỏi. Vì vậy, các nền hành chính tiến bộ ngày càng chuyển từ tư duy "trả giá hiện tại" sang tư duy "chia sẻ giá trị tương lai".
Vietnamese translation
Khôi phục niềm tin vào quá trình phát triển
Vietnamese translation
Phải thừa nhận một cách công bằng: Nhà nước không thể bồi thường vô hạn. Một nước đang phát triển như Việt Nam phải
Reading check
Answer after reading to check whether you understood the main ideas.
Read next

KI braucht öffentliches Feedback, bevor es zu spät ist
In einem Artikel in der Zeitschrift Noema erklärt Macario Schettino, dass jede frühere Kommunikationsrevolution – der Buchdruck, Massenzeitungen, Fernsehen und Radio – schließlich durch dieselbe…
Read and learnWas ist das sauberste Tier?
Was ist das sauberste Tier? Die Antwort hängt davon ab, wie man Sauberkeit definiert. Im Tierreich geht es bei Sauberkeit nicht darum, makellos auszusehen. Es geht vielmehr um Verhaltensweisen, die…
Read and learnDer älteste Vergnügungspark der USA ist nicht Coney Island
Wenn du dich fragst, welcher der älteste Vergnügungspark in den USA ist, dann ist es Lake Compounce in Bristol, Connecticut. Er wurde 1846 eröffnet und ist der älteste durchgehend betriebene…
Read and learnWo gibt es das sauberste Wasser der Welt?
Wenn du nach dem saubersten Wasser der Welt suchst, findest du schnell heraus: Es gibt keine einzige weltweite Rangliste. Viele Faktoren sind wichtig für sauberes Trinkwasser. Dazu gehören natürliche…
Read and learn
