Mekong-Delta: Land, Kraniche und Menschen zusammen retten
Đồng bằng sông Cửu Long: Cứu đất, cứu sếu và cứu người
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/28
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Ở Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều người dân vẫn còn nghèo. Vì thế họ khai thác đất tới kiệt quệ, sếu phải bỏ đi để nhường chỗ cho ruộng lúa. Làm sao để sếu, đất và con người có thể cùng chung sống?
Vietnamese translation
Đồng bằng sông Cửu Long: Cứu đất, cứu sếu và cứu người
Vietnamese translation
Vì đói nghèo, người dân Đồng bằng sông Cửu Long làm đất suy kiệt và xua sếu đi để lấy chỗ trồng lúa. Làm sao để sếu, đất và con người có thể sống chung với nhau?
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Đàn sếu đầu đỏ trú ngụ ở Vườn quốc gia Tràm Chim. Ảnh: Nguyễn Văn Hùng
Vietnamese translation
Trưa 16/8, ông Bùi Quang Sang gọi điện, giọng rất phấn khởi. Ông báo 4,5 ha lúa sinh thái thu được 27,5 tấn, đúng như tính toán. Nhiều người vẫn nghĩ làm sinh thái sẽ kém năng suất hơn dùng nhiều hóa chất. Nhưng ruộng này cho hơn 6 tấn mỗi ha. Nông dân lại tốn ít tiền mua thuốc phun hơn.
Vietnamese translation
Nhưng 4,5 ha đó còn một nhiệm vụ quan trọng khác: làm mái nhà cho sếu đầu đỏ.
Vietnamese translation
Khi con người khiến sếu bỏ đi
Vietnamese translation
Năm 1988, người ta đếm được 1.052 con sếu ở Tràm Chim. Sau đó số lượng giảm dần mỗi năm, rồi không còn con nào. Có nhiều lý do, trong đó hai lý do chính. Vườn quốc gia Tràm Chim sợ cháy rừng nên đắp đê, giữ nước lại trong vườn. Cách làm này khiến hệ sinh thái thay đổi, thức ăn cho sếu ít hẳn đi. Lý do thứ hai là ruộng lúa ở Tràm Chim và khắp Đồng bằng sông Cửu Long dùng quá nhiều phân hóa học và thuốc trừ sâu.
Vietnamese translation
Ông Nguyễn Trần Thức lý giải như sau. Ông là Trưởng phòng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau, thành viên Mekong Organics, gắn bó lâu năm với dự án lúa sinh thái ở Tràm Chim. Ông nói: "Nguyên tắc là phân nuôi đất, đất nuôi cây. Nhưng hiện nay hóa chất đi thẳng vào cây. Đất ngày càng bạc màu."
Vietnamese translation
Vì vậy sếu đầu đỏ bỏ đi.
Vietnamese translation
Chương trình có tên "Đưa sếu trở lại Tràm Chim". Chương trình phải giải một bài toán: muốn nông dân trồng lúa sinh thái cho sếu thì phải chứng minh bảo tồn thiên nhiên có lợi cho chính họ.
Vietnamese translation
Ông Nguyễn Hoài Bảo chia sẻ. Ông là chuyên gia về chim, giảng viên sinh thái tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM. Ông nói: "Nghe tên cứ tưởng dự án chỉ lo cho sếu. Thực ra là lo cho con người, cho nơi sinh sống của con người. Con sếu như một lá cờ. Nếu sếu sống được ở đó thì mọi thứ đều ổn."
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Những con sếu đầu đỏ từ Thái Lan sang hồi tháng 4/2025 nay đã ghép đôi. Ảnh: Vườn quốc gia Tràm Chim
Vietnamese translation
Trước buổi họp về ruộng lúa sinh thái đầu tiên, TS Trần Triết cho xem đàn sếu. Ông là Giám đốc chương trình bảo tồn sếu khu vực Đông Nam Á, Ấn Độ, Thái Bình Dương và Australia của Quỹ Sếu Quốc tế. Ông dẫn vào khu chuồng sếu đầu đỏ. Đàn sếu được đưa từ Thái Lan sang vào tháng 4/2025 và tháng 6/2026.
Vietnamese translation
Chúng tôi mặc đồ ngụy trang giống sếu, khom người lại gần chuồng. TS Triết hé một khe nhỏ trên lưới. Bên trong là một đôi sếu trưởng thành. Ông cho biết: "Nhóm đầu tiên hiện có bốn con đã ghép đôi. Mỗi đôi ở riêng một chuồng. Chúng tôi hy vọng hai đôi này sẽ đẻ lứa trứng đầu tiên vào năm sau." Nhóm thứ hai có 6 con, sang vào tháng 6/2026. Chúng ở chung một chuồng, rất khỏe và lanh lợi. Mục tiêu là một ngày nào đó chúng có thể ra tự nhiên, sống ở Tràm Chim và sinh thêm sếu con.
Vietnamese translation
Thái Lan từng gặp vấn đề tương tự, nhưng họ đi trước. Cách đây 20 năm, Thái Lan cử người sang trụ sở Quỹ Sếu ở Mỹ để học hỏi và nhờ hỗ trợ đưa sếu trở lại đồng ruộng. Họ đã thành công. TS Triết cho biết đến nay hơn 200 con sếu đầu đỏ đã được thả về tự nhiên ở vùng Nakhon Ratchasima. Cùng lúc, niềm tin vào làm nông nghiệp cũng được khôi phục.
Vietnamese translation
Chặng đường đầy ổ gà
Vietnamese translation
Ngay từ đầu đã thấy con đường đưa sếu trở lại Tràm Chim rất gian nan. Người đứng ra kết nối là TS Trần Triết, người từng giúp Thái Lan trong dự án sếu đầu đỏ. Nhưng luật ở Thái Lan rất nghiêm, cấm đưa sếu ra khỏi nước. Vì thế phải có một chiến dịch lớn với sự vào cuộc của ngoại giao nhà nước, các doanh nghiệp lớn của Thái Lan đang làm ăn tại Việt Nam và giới khoa học. Khi đó cánh cửa đưa sếu từ Thái Lan sang Việt Nam mới mở ra.
Vietnamese translation
Kế hoạch của dự án "Đưa sếu trở lại" là từ năm 2022 đến năm 2032 sẽ có 100 con sếu từ Thái Lan sang. Nhưng mãi đến năm 2025, 6 con đầu tiên mới tới Việt Nam.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Chuyên gia về sếu TS Trần Triết phát biểu tại buổi tổng kết. Ông cho biết 8 chuyên gia hàng đầu và 20 kỹ thuật viên sẽ tiếp tục đồng hành cùng nông dân làm lúa sinh thái trong vụ đông xuân tới. Ảnh: HT
Vietnamese translation
Vấn đề tiếp theo là tiền ở đâu ra. TS Triết nói: "Ở Việt Nam, giới khoa học không thể tự làm những dự án như vậy. Cả hệ thống phải cùng vào cuộc. May mắn là lãnh đạo Bộ Nông nghiệp (trước đây) và lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp giúp đỡ rất nhiều. Nhờ vậy doanh nghiệp lớn chung tay, chính quyền cơ sở cũng phối hợp tốt."
Vietnamese translation
Rồi những câu hỏi lớn xuất hiện. Nếu sếu từ Thái Lan ghép đôi và đẻ trứng, đàn con sẽ ra sao? Chúng cần được thả ra tự nhiên. Nhưng làm sao sống nổi khi đồng bằng vẫn ngập phân hóa học và thuốc trừ sâu, còn Vườn quốc gia Tràm Chim vẫn đắp đê giữ nước?
Vietnamese translation
May mắn là Vườn quốc gia Tràm Chim đã mở cửa cống. Nước được chảy tự nhiên trở lại. Sự sống trong vườn dần hồi phục. Cỏ năn trở lại, vừa lọc nước vừa làm thức ăn cho sếu. Tôm cá bơi lội trong nước. Nhiều loài chim quay về và sinh sản nhiều hơn. Ai cũng có thể tận mắt thấy điều đó.
Vietnamese translation
Trong vườn, nước đã chảy tự nhiên. Còn ruộng đồng bên ngoài thì sao?
Vietnamese translation
Và nhiệm vụ khó nhất ở phía trước: thuyết phục nông dân đổi cách làm, chuyển sang canh tác sinh thái.
