Thương Huyền - die erste nationale Sängerin Vietnams
Thương Huyền - nữ ca sĩ quốc gia đầu tiên của Việt Nam
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/32
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Gần 40 năm qua Thương Huyền không còn xuất hiện trước công chúng. Nhưng câu chuyện về cuộc đời và tiếng hát của bà vẫn được kể mãi.
Vietnamese translation
Niềm ngưỡng mộ lớn
Vietnamese translation
Nhiều thế hệ trẻ nhắc đến cái tên Thương Huyền với sự ngưỡng mộ sâu sắc. Cuộc đời bà như một câu chuyện cổ tích. Không ít ca khúc gắn liền với lịch sử đất nước đã lần đầu đến với thính giả qua giọng hát của bà trên sóng phát thanh. Trong những năm kháng chiến, bà là gương mặt ở trung tâm của biết bao câu chuyện về nghệ thuật và văn hóa.
Vietnamese translation
Dùng cách nói của truyền thông hôm nay, Thương Huyền chính là "giọng ca quốc gia" đầu tiên của tân nhạc Việt Nam. Bà cũng là cánh sơn ca đầu tiên của nhạc cách mạng. Bà từng tự nói về mình: "Nếu có ai hỏi tôi hát từ bao giờ, tôi rất vui trả lời: Năm nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời và Đài Tiếng nói Việt Nam lên sóng cũng là năm giọng hát của tôi ra đời." [1]
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Dùng cách nói hôm nay, Thương Huyền là "giọng ca quốc gia" đầu tiên của tân nhạc Việt Nam. Thiết kế ảnh của Mỹ Hạnh từ tư liệu Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, tư liệu của Doãn Bằng, tư liệu của Nguyễn Trương Quý
Vietnamese translation
Cuộc sống trước cách mạng
Vietnamese translation
Nhưng trước khi đến với cách mạng, cuộc đời bà đã bắt đầu từ rất sớm.
Vietnamese translation
Bà sinh năm 1925 tại Thượng Mỗ, Đan Phượng, Hà Nội, là con thứ ba trong gia đình có 7 người con. Cha bà mê chèo, loại hình sân khấu truyền thống của Việt Nam. Ông thường đưa con gái đi xem hội làng để xem chèo. Thỉnh thoảng chính ông còn bước lên sân khấu đánh trống.
Vietnamese translation
Khi Thương Huyền lớn lên, Hà Nội đang rộ lên một phong trào âm nhạc mạnh mẽ mang tên "bài hát Việt Nam theo điệu Tây", rồi sau đó là nhạc cải cách. Thời ấy, Ái Liên và Kim Thoa là những giọng ca rất nổi tiếng.
Vietnamese translation
Cha bà còn yêu ca trù, lối hát thờ. Ông có thêm người vợ hai là một ca nương sống ở ấp Thái Hà. Khi lên Hà Nội, Thương Huyền cũng sống ở đó. Lúc này bà đã có con đầu lòng dù còn rất trẻ. Bà kết hôn với một người đàn ông hơn mình 19 tuổi, giỏi xoay xở và làm việc chăm chỉ. Ông góp nhiều công sức cho công tác tài chính của Nhà nước Việt Nam vừa giành độc lập.
Vietnamese translation
Bước ngoặt của sự nghiệp
Vietnamese translation
Khoảnh khắc quan trọng này định đoạt số phận của bà.
Vietnamese translation
Một cán bộ cách mạng đến thăm gia đình bà, nghe bà hát Nhớ chiến khu của Đỗ Nhuận và mời bà hát phục vụ nhân dân.
Vietnamese translation
Thương Huyền nhanh chóng nổi tiếng. Bà đứng trên sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội trong lễ khai mạc Tuần lễ Vàng và chương trình "Hũ gạo cứu đói" do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động. Tại đây bà trình bày hai ca khúc Suối mơ và Thiên Thai. Hát xong, bà lập tức tháo đôi hoa tai và sợi dây chuyền vàng bỏ vào thùng quyên góp để ủng hộ chính quyền mới.
Vietnamese translation
Sau đó, các nhạc sĩ có tiếng của Hội Khuyến nhạc như Nguyễn Văn Giệp và Nguyễn Hữu Hiếu mời bà đến Quán Nghệ sĩ. Đó là một quán cà phê âm nhạc chuyên chơi tân nhạc. Đây là một trong số ít nơi ở Hà Nội mà nhạc sĩ và người yêu nhạc gặp gỡ nhau.
Vietnamese translation
Tân nhạc lúc ấy có bao nhiêu ca sĩ?
Vietnamese translation
Thời ấy số ca sĩ hát tân nhạc chỉ đếm trên đầu ngón tay. Ngoài Thương Huyền và Mai Khanh chỉ còn Kim Tiêu, Kim Phụng và Bùi Thị Thái. Bùi Thị Thái sau này được biết đến là NSND Tuyết Mai, phát thanh viên nổi tiếng của Đài Tiếng nói Việt Nam.
Vietnamese translation
Giọng hát truyền cảm của Thương Huyền mang đến cho cách mạng một âm sắc riêng. Bên cạnh những ca khúc hùng tráng, bà còn hát những bài trữ tình, lãng mạn.
Vietnamese translation
"Nặng lòng vì Thương Huyền"
Vietnamese translation
Nghệ danh Thương Huyền từ đâu mà có? Có nhiều lời kể khác nhau về cái tên này.
Vietnamese translation
Có người nói chính Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt cho bà tên ấy. Điều đó cho thấy giọng hát của bà quan trọng thế nào với nhân dân và được Bác quan tâm ra sao. Sau này, chính nghệ sĩ cũng kể lại câu chuyện này trong các cuộc phỏng vấn và trên báo chí.
Vietnamese translation
Nhưng trong hồi ký, nhạc sĩ Phạm Duy lại kể một câu chuyện khác. Ông cho biết mình đã góp phần đặt tên cho bà, người ban đầu là nàng thơ của ông. Ông miêu tả bà "có nụ cười rất hiền" và nói: "Tôi đã làm nổi danh giọng nữ hay nhất lúc bấy giờ, đó là Thương Huyền." Chuyện diễn ra ở quán Thiên Thai trên phố Hàng Gai, khoảng cuối năm 1945 đầu năm 1946. Một trong những ca khúc đầu tiên đưa Thương Huyền đến với công chúng là Trào lòng của Hữu Hiệp và Hữu Châu. Trên tờ nhạc phát hành tại hiệu sách Ngoạn ở số 110 phố Cầu Gỗ, tên bà nằm trong số 8 người được nhận 20 bản in đặc biệt có chữ ký và đánh số của tác giả.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Thương Huyền những năm 1950 với Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Tư liệu Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.
Vietnamese translation
Trong kháng chiến chống Pháp
Vietnamese translation
Rồi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ. Thương Huyền tham gia Đoàn văn nghệ Giải phóng. Cùng đoàn, bà đi khắp nơi biểu diễn ở nhiều mặt trận.
Vietnamese translation
Trong đoàn có nhiều nghệ sĩ tên tuổi. Chẳng hạn nhạc sĩ Phạm Văn Chừng, vợ chồng nhạc sĩ Văn Chung, vợ chồng họa sĩ Phạm Văn Đôn và nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim, diễn viên kịch Trúc Quỳnh, họa sĩ Quang Phòng và ca sĩ Mai Khanh. Còn có Phạm Duy và Phạm Đình Viêm tức Hoài Trung. Sau này họ cùng hát trong Hợp ca Thăng Long [2].
Vietnamese translation
Sau một thời gian đi cùng đoàn, Thương Huyền về công tác tại Đài Tiếng nói Việt Nam ở chiến khu Việt Bắc. Chính tại đây bà lần đầu thể hiện những ca khúc nổi tiếng nhất của kháng chiến như Người Hà Nội, Sông Lô, Áo mùa đông, Mơ đời chiến sĩ và Đóng nhanh lúa tốt. Có lúc chưa có bài mới, bà lấy lời ca dao cũ đặt trên làn điệu dân ca để vẫn có tiết mục phát sóng và lấp đầy chương trình.
Vietnamese translation
Sức ảnh hưởng của bà rất lớn. Ngay cả trên những tờ nhạc in trong vùng tạm chiếm, tên bà vẫn được ghi là người trình bày. Điều đó cho thấy bà nổi tiếng đến mức nào.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Tờ nhạc Mơ hoa của nhà xuất bản Thế Giới, in tại Hà Nội năm 1949. Trên đó có tên Thương Huyền và Mai Khanh, hai nữ ca sĩ đã vào chiến khu, bên cạnh những ca sĩ khác. Lời gốc: Nhạc phẩm đã được các ca sĩ nổi tiếng Ái-Liên, Thương-Huyền, Mai-Khanh, Ngọc Bảo trình bày trên đài phát thanh Hà Nội, Sài Gòn. Tư liệu Thư viện Quốc gia Việt Nam.
