Vu Dan Tan: Ein Außenseiter und Weltbürger
Vũ Dân Tân: Người ngoài lề và công dân thế giới
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/22
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Với Vũ Dân Tân, vị thế ngoài lề lại chính là sức mạnh. Nghệ thuật của ông không đi theo những quy tắc khắt khe của trường mỹ thuật, cũng không chạy theo ngôn ngữ nghệ thuật thịnh hành ở Việt Nam lúc bấy giờ.
Vietnamese translation
Năm 2024
Vietnamese translation
Năm 2024, tôi ấp ủ một dự án mang tên Cung Thiếu Nhi Hà Nội: Hoài niệm cho tương lai. Dự án nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội (Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội).
Vietnamese translation
Tôi mời nghệ sĩ Ngô Thành Bắc và kiến trúc sư Phạm Kiên cùng tham gia. Chúng tôi dự định dựng thành mô hình ngoài đời thực một số bản vẽ trong cuốn phác thảo Những mộng tưởng kiến trúc (tên gốc Architectural Fantasies) của Vũ Dân Tân (1946 - 2009).
Vietnamese translation
Kết quả là những khối hình khổng lồ, cao hơn cả người. Chúng đứng ở sân, treo trên mái và nằm đầy nghịch ngợm nơi hành lang. Với tôi, những phác thảo của ông như ghi chép về một miền đất của tự do và tưởng tượng, đang chờ được khám phá.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Một bản vẽ trong cuốn phác thảo Những mộng tưởng kiến trúc tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2024. Ảnh: Đỗ Thế Quang / Sáng kiến Sáng tạo cùng sách thiếu nhi ICBC
Vietnamese translation
Không nhiều nghệ sĩ sẵn sàng cho người khác bước vào không gian sáng tạo của mình. Ngôn ngữ sáng tạo của Vũ Dân Tân thì khác. Nó giống một lễ hội với những nghi thức tự do, nơi nghệ thuật, văn học, âm nhạc, trình diễn và sân khấu cùng gặp gỡ.
Vietnamese translation
Tác phẩm của ông không cầu kỳ, cũng chẳng to tát hay tốn kém. Ông bắt đầu từ những thứ giản dị nhất, tận dụng dấu vết thẩm mỹ, ký hiệu thị giác và vật liệu có sẵn quanh mình. Đôi tay ông khéo léo như người thợ thủ công, liên tục cắt dán (collage) rồi phá bỏ hình hài cũ. Ông làm việc ấy bằng sự hóm hỉnh, tinh thần chơi đùa và trí tuệ của một người Hà Nội trí thức. Qua những thao tác đơn sơ đó, Vũ Dân Tân để lại dấu ấn riêng và đồng thời bỏ ngỏ cánh cửa để người khác bước vào thế giới của mình. Đó là một lễ hội của những giấc mơ.
Vietnamese translation
Con người giữa những dòng chảy văn hóa
Vietnamese translation
Vũ Dân Tân sinh ra ở Hà Nội, trong một gia đình yêu văn hóa, nghệ thuật. Ông là con trai của Vũ Đình Long (1896 - 1960), tác giả kịch nói được nhiều người xem là người khai sinh nền kịch nói hiện đại ở Việt Nam. Vũ Đình Long còn là chủ nhà in và nhà xuất bản Tân Dân, địa chỉ quen thuộc của giới cầm bút và bạn đọc Hà Nội nửa đầu thế kỷ 20. Lớn lên trong bầu không khí ấy, Tân sớm yêu văn chương, âm nhạc và có nền tảng văn hóa vững chắc, điều sau này in đậm trong nghệ thuật của ông.
Vietnamese translation
Khác với nhiều đồng nghiệp, Vũ Dân Tân không được đào tạo chính quy về mỹ thuật. Thời trẻ, ông học vẽ với họa sĩ Ngô Mạnh Quỳnh (1917 - 1991) và được dạy những kỹ thuật hội họa cơ bản. Nhưng khi trưởng thành, ông không trở thành họa sĩ chuyên nghiệp. Ông học ngoại ngữ và vẫn say mê văn học, âm nhạc cổ điển.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Vũ Dân Tân chơi đàn piano tại gallery trên phố Hàng Bông, Hà Nội năm 2008. Ảnh: Wikipedia
Vietnamese translation
Năm 1973, Vũ Dân Tân sang La Habana, Cuba trong 9 tháng theo chương trình trao đổi lao động giữa các nước xã hội chủ nghĩa. Ở đó, ông thường xuyên được xem sân khấu cổ điển phương Tây. Âm thanh của opera và ballet sau này như dòng chảy ngầm len lỏi trong toàn bộ sáng tác của ông.
Vietnamese translation
Nhiều người coi trọng bằng cấp chính quy nên xem Vũ Dân Tân không hẳn là nghệ sĩ thực thụ mà chỉ là một nhân vật hoạt động văn hóa. Nhưng chính vị thế ngoài lề ấy lại thành lợi thế. Tác phẩm của ông không bị gò vào quy chuẩn khắt khe của nhà trường, cũng không lệ thuộc vào ngôn ngữ nghệ thuật đang được ưa chuộng thời đó.
Vietnamese translation
Nhưng ông không hề tách rời hoàn toàn khỏi ngôn ngữ tạo hình cũ. Ông vẫn làm mặt nạ, vẫn vẽ tĩnh vật, tự họa và tranh khỏa thân. Tuy nhiên, ông không bị trói bởi kỹ thuật hay những câu chuyện khuôn mẫu trong giáo trình hàn lâm. Nhờ vậy, ông tự do đùa giỡn với cấu trúc sẵn có của hình khối và ý nghĩa: tháo rời, kết hợp biểu tượng, thử nghiệm chất liệu để chúng phù hợp hơn với ý tưởng của mình.
Vietnamese translation
Với cách xử lý hình ảnh như vậy, nhiều người nhìn tác phẩm của ông qua lăng kính hậu hiện đại và nghệ thuật đương đại phương Tây. Ở chiều ngược lại, tác phẩm lại rất gần với cảm quan thẩm mỹ địa phương, thể hiện qua cách xử lý chất liệu và nhịp điệu của hình khối gợi nhớ nghệ thuật dân gian.
Vietnamese translation
Sự di chuyển tự nhiên giữa các dòng văn hóa không chỉ thấy ở hình thức tác phẩm mà còn ở cách ông chọn nghệ danh. Ông linh hoạt dùng nhiều tên khác nhau, như một người bí ẩn đeo nhiều mặt nạ: lúc ký Vũ Dân Tân, lúc Fou Dan Tân, lúc lại Amadeus Dan Tân. Đó không phải ngẫu nhiên mà là chủ ý. Ông tự gọi mình hay tự họa trong trang phục của những nhân vật kinh điển, khi là gã hề cung đình, khi là Don Quixote mộng mơ. Bằng cách đó, ông khẳng định mình không muốn bị đóng khung trong bất kỳ ranh giới nào.
Vietnamese translation
Tôi nhớ câu chuyện về triết gia Hy Lạp Diogenes. Có người hỏi ông từ đâu đến, ông đáp: Tôi là công dân của thế giới. Hành trình vượt qua biên giới văn hóa của Vũ Dân Tân cũng cho thấy điều ấy: ông thực sự là một cư dân của thế giới rộng lớn.
Vietnamese translation
Tái chế - Tái sử dụng hay cạn kiệt sáng tạo?
Vietnamese translation
Dù Vũ Dân Tân được biết đến với một số loạt tác phẩm từ những năm 2000, như Hành trang của kẻ hành hương (tên gốc S...), bài viết xin dừng ở đây. Văn bản chưa đầy đủ.
