Warum Altern ein Programm sein könnte
Vì sao lão hóa có thể là một chương trình?
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Quanta.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/20
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Chúng ta đều biết lão hóa: tóc bạc, da nhăn, khả năng nhìn, nghe và suy nghĩ kém đi. Nhưng điều gì thực sự xảy ra trong cơ thể thì chưa hoàn toàn rõ ràng. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng lão hóa chỉ đơn giản là hao mòn – giống như một cỗ máy bị hỏng. Các phân tử trong cơ thể, ví dụ như protein hay DNA, bị tổn thương. Tế bào và các cơ quan cũng bị bào mòn. Khi cơ thể không còn sửa chữa được những tổn thương này, chúng ta thấy các dấu hiệu của lão hóa. Cuối cùng, con người chết.
Vietnamese translation
Nhưng nhà sinh học tế bào Junyue Cao tại Đại học Rockefeller ở Thành phố New York lại tin rằng điều đó không đúng. Với ông, lão hóa không phải là ngẫu nhiên, cũng không phải hao mòn đơn giản. Lão hóa là một chương trình. Nó diễn ra theo từng bước và có trật tự. "Sự phá hủy hệ thống đã được lập trình từ rất sớm", Cao nói. Ông đứng đầu phòng thí nghiệm về hệ gen tế bào đơn và động lực học quần thể tại Đại học Rockefeller. Với công nghệ mới, ông đã nghiên cứu lão hóa ở chuột. Ông phát hiện ra rằng có nhiều giai đoạn lão hóa khác nhau. Các giai đoạn này giống với các giai đoạn phát triển của phôi thai. Trong mỗi giai đoạn, các tín hiệu phân tử và một số loại tế bào nhất định thay đổi. Ở người, quá trình này có thể bắt đầu trước tuổi 30.
Vietnamese translation
Sự quan tâm của Cao đến lão hóa bắt đầu từ thời trung học ở Hà Bắc, Trung Quốc. Hồi đó, ông nhận ra rằng ông bà và cha mẹ mình sẽ không sống mãi. Nhiều thanh thiếu niên trong hoàn cảnh như vậy viết thơ hoặc làm những việc khác. Nhưng Cao lại hướng đến khoa học. Ông muốn tìm cách làm chậm quá trình lão hóa. Vì vậy, ông học ngành sinh học tại Đại học Bắc Kinh ở Bắc Kinh.
Vietnamese translation
Ban đầu, Cao nghĩ rằng một số protein bị hỏng và gây ra lão hóa. Đó là lý thuyết thời bấy giờ. Nhưng sau khi tốt nghiệp, ông làm việc trong một phòng thí nghiệm và tìm kiếm các protein này. Ông phát hiện ra rằng rất nhiều protein liên quan đến lão hóa. Và tác dụng của chúng phụ thuộc vào tế bào mà chúng hoạt động. Bức tranh phức tạp và có trật tự hơn ông tưởng.
Vietnamese translation
Vì vậy, Cao cần rất nhiều dữ liệu – từ hàng nghìn thay đổi phân tử trong hàng trăm loại tế bào. Khi làm nghiên cứu sinh tiến sĩ, ông đã phát triển một công nghệ để đo những thay đổi này trong quá trình phát triển phôi thai. Khi thành lập phòng thí nghiệm riêng tại Đại học Rockefeller vào năm 2020, ông đã dùng công nghệ này để nghiên cứu lão hóa.
Vietnamese translation
Trong một loạt thí nghiệm, Cao và nhóm của ông đã kiểm tra 21 triệu tế bào. Các tế bào này đến từ 14 mô hoặc cơ quan của khoảng 50 con chuột đực và cái. Chuột ở năm giai đoạn sống khác nhau. Đối với mỗi tế bào, các nhà nghiên cứu tạo ra một hồ sơ dữ liệu về biểu hiện gen. "Đây là khối lượng dữ liệu cực lớn", Cao nói. "Chúng tôi biết tế bào đến từ cơ quan nào và từ độ tuổi nào. Chúng tôi cũng có nhiều thông tin phân tử." Trong mỗi giai đoạn, có những thay đổi lớn: một số loại tế bào giảm đi nhiều, số khác tăng lên nhiều.
Vietnamese translation
Hai nghiên cứu quan trọng của Cao được công bố trên tạp chí "Science" vào năm 2025 và 2026. Chúng cho thấy rằng khi lão hóa, các tế bào trong cơ thể động vật có vú được phân bố lại mạnh mẽ. Các nghiên cứu cũng mô tả các chỉ dẫn biểu sinh kiểm soát quá trình này. "Có những thay đổi phân tử và có lẽ cả những thay đổi khác khi lão hóa", Cao nói, "nhưng tất cả đều dẫn đến sự tái cấu trúc của xã hội tế bào."
Vietnamese translation
Quanta đã trao đổi với Cao về bằng chứng cho lý thuyết lão hóa được lập trình. Cuộc trò chuyện cũng đề cập đến điều gì xảy ra trong mỗi giai đoạn và tại sao động vật có vú già đi lại giống như cây rụng lá. Cuộc phỏng vấn đã được rút gọn và chỉnh sửa cho rõ ràng.
Vietnamese translation
Quan điểm của ông về lão hóa đã phát triển như thế nào?
Vietnamese translation
Khi tôi còn học đại học, tôi nghĩ vấn đề của lão hóa là thiếu một loại thuốc. Tôi nghĩ chúng tôi sẽ phát triển một loại thuốc thần kỳ để kéo dài tuổi thọ của động vật. Vì vậy, tôi làm việc trong một phòng thí nghiệm về thiết kế thuốc bằng máy tính. Chúng tôi cố gắng phát triển các peptide tấn công các phân tử liên quan đến lão hóa. Nhưng thách thức lớn là: chúng tôi không biết nên tấn công phân tử nào.
Vietnamese translation
Sau khi tốt nghiệp, tôi đến Mỹ và làm việc tại Phòng thí nghiệm Jackson, một cơ sở nghiên cứu y sinh ở Maine. Ở đó, tôi là trợ lý nghiên cứu và nghiên cứu các con đường phân tử liên quan đến lão hóa ở chuột.
Vietnamese translation
Ông đã tìm thấy gì trong các thí nghiệm của mình?
Vietnamese translation
Chúng tôi đã kiểm tra 21 triệu tế bào từ 14 mô hoặc cơ quan của khoảng 50 con chuột. Chuột ở năm giai đoạn sống khác nhau: trẻ, trưởng thành, trung niên, già và rất già. Chúng tôi đo biểu hiện gen trong mỗi tế bào. Kết quả: lão hóa không phải là một quá trình ngẫu nhiên. Có các giai đoạn rõ ràng. Trong mỗi giai đoạn, một số loại tế bào nhất định thay đổi. Ví dụ, số lượng tế bào miễn dịch trong một số cơ quan tăng lên, trong khi các tế bào khác giảm đi.
Vietnamese translation
Điều đó có ý nghĩa gì đối với con người?
Vietnamese translation
Chúng tôi tin rằng quá trình này ở người cũng tương tự. Nó có thể bắt đầu trước tuổi 30. Nhưng chúng tôi cần nghiên cứu thêm để hiểu chính xác.
Vietnamese translation
Tại sao ông so sánh động vật có vú già đi với cây rụng lá?
Vietnamese translation
Cây rụng lá vào mùa thu. Đó là một quá trình được lập trình, không phải ngẫu nhiên. Lão hóa cũng tương tự: cơ thể mất đi một số tế bào vì nó được lập trình. Đó không phải hao mòn, mà là một quá trình có trật tự.
Vietnamese translation
Các bước tiếp theo là gì?
Vietnamese translation
Chúng tôi muốn hiểu cách làm chậm hoặc đảo ngược quá trình này. Có lẽ có thể can thiệp bằng thuốc. Nhưng điều đó vẫn còn ở tương lai.
Vietnamese translation
Cuộc phỏng vấn do Quanta Magazine thực hiện. Nó đã được rút gọn và chỉnh sửa cho rõ ràng.
Reading check
Answer after reading to check whether you understood the main ideas.
Read next

KI braucht öffentliches Feedback, bevor es zu spät ist
In einem Artikel in der Zeitschrift Noema erklärt Macario Schettino, dass jede frühere Kommunikationsrevolution – der Buchdruck, Massenzeitungen, Fernsehen und Radio – schließlich durch dieselbe…
Read and learnWas ist das sauberste Tier?
Was ist das sauberste Tier? Die Antwort hängt davon ab, wie man Sauberkeit definiert. Im Tierreich geht es bei Sauberkeit nicht darum, makellos auszusehen. Es geht vielmehr um Verhaltensweisen, die…
Read and learnDer älteste Vergnügungspark der USA ist nicht Coney Island
Wenn du dich fragst, welcher der älteste Vergnügungspark in den USA ist, dann ist es Lake Compounce in Bristol, Connecticut. Er wurde 1846 eröffnet und ist der älteste durchgehend betriebene…
Read and learnWo gibt es das sauberste Wasser der Welt?
Wenn du nach dem saubersten Wasser der Welt suchst, findest du schnell heraus: Es gibt keine einzige weltweite Rangliste. Viele Faktoren sind wichtig für sauberes Trinkwasser. Dazu gehören natürliche…
Read and learn
