Warum sehen so viele Menschen einen Livestream?
Vì sao rất nhiều người xem livestream?
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/19
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Cơ chế này hoạt động thế nào? Rất đông người cùng ngồi trước màn hình xem livestream. Họ thích những nội dung vừa gây sốc vừa thoải mái. Họ thấy dễ chịu vì tin rằng mình đang đứng về phía đúng.
Vietnamese translation
Kỷ lục tối 5 tháng 8
Vietnamese translation
Tối thứ Tư, ngày 5 tháng 8, internet ghi nhận một kỷ lục mới. Ngay từ buổi chiều, nhiều người đã bàn tán sôi nổi trên các diễn đàn. Họ nói sẽ hủy hết hẹn buổi tối để ở nhà chờ. Mỗi người chuẩn bị một thức uống rồi canh đúng giờ. Khi bà Nguyễn Phương Hằng xuất hiện, chỉ sau vài phút livestream đã có hơn một triệu người xem. Lúc nền tảng ngắt buổi phát, con số lên tới khoảng hai triệu người. Kéo theo đó là vô số bài đăng: lời hẹn, tranh luận, video ngắn và tường thuật. Không khí đó kéo dài từ chiều hôm trước đến sáng hôm sau.
Vietnamese translation
Hơn năm năm trước, tối 25 tháng 5 năm 2021, cũng từng có một buổi tụ tập tương tự. Khi đó là kỷ lục ở Việt Nam. Chưa nghệ sĩ hay nhà sáng tạo nội dung nào trong nước đạt được con số này: gần nửa triệu người cùng lúc theo dõi trên các kênh của bà.
Vietnamese translation
Giữa hai buổi tối ấy là một bản án. Bà Hằng phải vào tù. Lý do là lợi dụng các quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích của Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Bà đã phát những livestream chứa thông tin sai sự thật, nội dung bịa đặt và những lời xúc phạm nghiêm trọng danh dự của mười người.
Vietnamese translation
Bà đã ở tù và giờ lại ngồi trước máy quay để livestream. Đám đông khán giả vẫn ở đó và chờ đợi. Bài viết này không nhằm phán xét thêm một lần nữa về một người mà tòa án đã phán xét. Nó muốn nhìn sang phía bên kia màn hình: hàng trăm nghìn người đã chờ đợi, ca ngợi và bênh vực bà đến cùng, và tối hôm ấy lại tiếp tục có mặt. Vì sao nhiều người lại muốn nghe như vậy?
Vietnamese translation
Ảnh: Khán giả được hé lộ một chút thông tin. Họ tò mò và hy vọng những bí mật khác sẽ sớm được phơi bày. (Minh họa tạo bằng AI, nguồn: Pexels)
Vietnamese translation
Khung giờ vàng
Vietnamese translation
Ở thế kỷ 20, truyền hình tạo ra khái niệm khung giờ vàng: cả nhà cùng ngồi trước tivi vào một giờ cố định. Mọi người xem cùng một chương trình và bàn về cùng một chủ đề. Mạng xã hội đã phá vỡ thói quen đó. Giờ đây mỗi người có hàng tỷ nội dung riêng. Nhưng hiện tượng Nguyễn Phương Hằng lại đưa khung giờ vàng trở lại, chỉ khác ở chất liệu. Các buổi livestream được thông báo rõ ngày giờ. Có những thông tin nhá hàng và một danh sách tên. Những người có tên sẽ bị nêu trong những ngày tới. Khán giả hẹn nhau, chờ đợi và đếm ngược đến giờ phát sóng. Vốn dĩ tức giận là cảm xúc bột phát, khó sắp đặt. Giờ đây, cơn giận cũng có lịch hẹn cố định trong lịch.
Vietnamese translation
Khán giả chỉ được tiết lộ một phần nhỏ. Họ tò mò chờ thêm nhiều bí mật. Vì không ai biết chính xác chuyện gì sẽ xảy ra, chẳng ai muốn bỏ lỡ buổi tối nào. Trò may rủi và phim dài tập cũng vận hành theo nguyên tắc tương tự. Khác ở chỗ, phần thưởng ở đây không phải tiền hay một câu chuyện. Phần thưởng là cảm giác được chứng kiến trực tiếp khoảnh khắc công lý sắp diễn ra.
Vietnamese translation
Cơn giận được chia sẻ
Vietnamese translation
Trong một bài trên tạp chí Nature Human Behaviour, nhà tâm lý học Molly Crockett giải thích: Internet làm thay đổi cái giá và cái lợi của cơn giận mang tính đạo đức. Ngoài đời, để thể hiện sự phẫn nộ với người mình cho là xấu thì rất tốn kém. Phải đối mặt trực tiếp, có nguy cơ bị trả đũa, mất thời gian và có thể ảnh hưởng danh tiếng. Trên mạng, cái giá ấy gần như bằng không. Còn cái lợi đến ngay lập tức: được nhóm của mình khen ngợi và cảm thấy mình đang đứng về phía đúng.
Vietnamese translation
Nghiên cứu của nhóm William Brady phân tích hơn nửa triệu tin nhắn trên mạng xã hội. Kết quả cho thấy cảm xúc này lan nhanh thế nào: mỗi từ mang tính đạo đức và cảm xúc trong một bài đăng khiến khả năng được chia sẻ tăng khoảng 20%. Vì vậy, cơn giận là dạng nội dung được nền tảng giúp lan truyền nhanh hơn.
Vietnamese translation
Nhưng chỉ lợi ích thôi chưa đủ để giải thích quy mô của hiện tượng. Để cơn giận bùng lên, cần có một mối nghi ngờ có thật. Năm 2021, nhiều người đặt câu hỏi: việc người nổi tiếng kêu gọi quyên góp từ thiện sau trận lũ ở miền Trung năm 2020 minh bạch đến mức nào? Khi đó pháp luật chưa theo kịp thực tế mới. Cá nhân đứng ra gom tiền gần như chỉ dựa vào niềm tin. Chưa có quy định rõ ràng về công khai sao kê, thời hạn giải ngân hay báo cáo. Phải đến cuối năm 2021 mới có nghị định mới, nhằm đặt ra quy tắc để hoạt động quyên góp của cá nhân minh bạch hơn. Trong giai đoạn đầy hoài nghi về tiền từ thiện, nhiều người tìm đến bà Hằng. Họ cần một tiếng nói chia sẻ cơn giận và làm cho nghi ngờ của họ lớn hơn.
Vietnamese translation
Người quen chưa từng gặp
Vietnamese translation
Năm 1956, hai nhà nghiên cứu Donald Horton và Richard Wohl đặt tên cho một hiện tượng mới của thời truyền hình: quan hệ parasocial. Đó là kiểu bạn bè một chiều mà khán giả dành cho một gương mặt trên màn hình. Họ chưa từng gặp người đó, nhưng lại cảm thấy thân thiết như người nhà.
Vietnamese translation
Livestream khiến mối quan hệ này càng chặt hơn. Không có kịch bản, không cắt ghép, buổi phát kéo dài nhiều giờ. Người nói nhìn thẳng vào ống kính như đang nhìn vào mắt từng người xem. Họ đọc bình luận, trả lời và gọi khán giả bằng cách xưng hô rất gần gũi. Mỗi buổi livestream giống như cuộc trò chuyện dài trong phòng khách của người xem. Cách mọi người gọi bà là “Cô” và tự xưng “Con”, rồi hẹn nhau như hẹn bữa cơm gia đình buổi tối, chính là ngôn ngữ của kiểu thân thiết ấy.
Vietnamese translation
Bà Nguyễn Phương Hằng có đủ mọi yếu tố để tạo nên mối quan hệ như vậy. Bà công khai sự giàu có, điều rất hấp dẫn với nhiều người. Phong cách nói chuyện thoải mái, thẳng thắn. Bà kể nhiều chuyện đời tư. Đôi khi nói nhầm rồi tự cười mình. Tất cả tạo nên cảm giác: bà rất thật. Và chính cảm giác đó là điều nhiều người tìm kiếm.
Vietnamese translation
Ảnh: Công thức “ba phần thật, bảy phần hoang mang” khiến đám đông tò mò và ngày càng chia rẽ. Mạng xã hội càng khuếch đại điều này. (Ảnh: Kim Dung)
