Wer steuert die Wut im Internet?
Ai đang điều khiển cơn giận trên mạng?
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/20
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Muốn hiểu vì sao làn sóng chỉ trích trên mạng ngày nay bùng lên nhanh đến vậy? Hãy nhìn cách làn sóng ấy được tổ chức.
Vietnamese translation
Phần 2: Để bạn không trở thành mắt xích khiến cơn giận lan rộng hơn
Vietnamese translation
Vì một tác dụng phụ không ngờ của công nghệ AI, việc thao túng cảm xúc đám đông trên mạng xã hội đã thành một ngành kinh doanh chuyên nghiệp. Trong mắt công chúng, mọi chuyện trông như phản ứng tự nhiên của xã hội.
Vietnamese translation
Cơn giận được tạo ra có chủ đích
Vietnamese translation
Đầu năm 2016, giáo sư Benjamin Perrin thuộc University of British Columbia đăng một bình luận trên Twitter. Bài viết xoay quanh hashtag #GoodRiddanceHarper, chủ đề đang được bàn tán sôi nổi sau khi Thủ tướng Canada Stephen Harper từ chức. Lúc đầu, bình luận chỉ nhận một phản hồi tiêu cực từ một tài khoản khác. Nhưng chỉ vài giờ sau, nó bất ngờ có hơn một nghìn lượt thích và chia sẻ, trở thành bình luận nổi bật nhất trong cuộc thảo luận.
Vietnamese translation
Perrin đi tìm nguyên nhân. Ông phát hiện lượng tương tác lớn đó không đến từ người thật. Chúng được khuếch đại bởi mạng lưới phần mềm tự động. Những mạng bot này có thể tạo ra hàng triệu tương tác giả và đánh lừa thuật toán của nền tảng. Thuật toán tưởng nội dung rất được quan tâm nên đẩy mạnh hiển thị. Perrin cảnh báo nếu các kỹ thuật này tiếp tục phát triển, chúng sẽ bị dùng để quấy rối người khác và dập tắt những tiếng nói phản biện trên mạng.
Vietnamese translation
Ảnh: Rất khó phân biệt đâu là cơn giận thật của con người và đâu là kết quả của một chiến dịch được dàn dựng. Ảnh: Yan Krukau / Pexels
Vietnamese translation
Internet kết nối chúng ta rất nhanh, chỉ bằng vài cú nhấp chuột. Nhưng nhiều khi ta không hiểu làn sóng phẫn nộ kia bắt nguồn từ đâu. Ảnh: Yan Krukau / Pexels
Vietnamese translation
Điều quan trọng ở đây không phải số tài khoản tấn công Perrin. Vấn đề là một phản ứng rất nhỏ đã bị thổi phồng lên rất nhiều. Từ đó tạo ra cảm giác cả cộng đồng đang cùng lúc chỉ trích ông. Với người dùng bình thường, rất khó nhận ra đâu là phẫn nộ thật của công chúng và đâu là chiến dịch được tổ chức.
Vietnamese translation
Nhiều năm qua chúng ta vẫn nghĩ: khi một cá nhân, công ty hay tổ chức bỗng hứng chịu chỉ trích dữ dội trên mạng thì đó là phản ứng bộc phát của đám đông. Cách giải thích này ngày càng không còn đúng.
Vietnamese translation
Các nghiên cứu về truyền thông số cho thấy nhiều cuộc tấn công trên mạng hiện nay không còn là bộc phát. Chúng được phối hợp có chủ đích. Công cụ tự động, mạng lưới tài khoản được điều khiển và người dùng thật cùng tham gia. Hiện tượng này được gọi là Computational Propaganda, tức tuyên truyền số.
Vietnamese translation
Để chiến dịch hiệu quả, người ta thường dùng thêm Media Manipulation, tức thao túng truyền thông. Nghĩa là lợi dụng quy tắc vận hành của hệ thống truyền thông để một thông điệp lan rộng hơn, thu hút nhiều chú ý hơn và cuối cùng được nhìn nhận như một sự kiện xã hội quan trọng.
Vietnamese translation
Những kết quả này cho thấy một thay đổi lớn. Trước đây, với truyền thông đại chúng truyền thống, quyền lực nằm ở việc sản xuất nội dung. Ngày nay, trên các nền tảng số, quyền lực ngày càng nằm ở khả năng kiểm soát sự chú ý.
Vietnamese translation
Hệ sinh thái thao túng truyền thông
Vietnamese translation
Nhìn từ bên ngoài, một cuộc tấn công trên mạng trông rất bất ngờ. Một phát ngôn gây tranh cãi, một video bị cắt ghép hay một bài viết bị diễn giải tiêu cực bỗng có hàng chục nghìn bình luận và chia sẻ chỉ sau vài giờ. Kèm theo là những lời kêu gọi tẩy chay. Cảm giác đầu tiên là: "Đám đông đang phẫn nộ." Nhưng đằng sau đó có thể là cả một chuỗi vận hành nhiều tầng. Ở đó con người, thuật toán và công cụ tự động phối hợp với nhau để tạo ra thứ trông như phản ứng tự nhiên trước mắt công chúng.
Vietnamese translation
Ảnh: PhoneFarm là công cụ để tăng lượt xem và tương tác trên mạng xã hội. Trong ảnh là một hệ thống PhoneFarm hoàn chỉnh với nhiều điện thoại được điều khiển bằng phần mềm trên máy tính. Tác giả: Duc Hung
Vietnamese translation
Không có một trung tâm duy nhất đứng sau mọi chiến dịch. Các nghiên cứu về tuyên truyền số và thao túng truyền thông cho thấy nhiều nhóm khác nhau cùng dùng chung một hạ tầng để định hướng dư luận. Đó có thể là các công ty PR bẩn (Black-PR) nhận tiền để xử lý khủng hoảng hoặc bôi nhọ đối thủ; các nhóm lợi ích kinh tế muốn hạ uy tín doanh nghiệp khác; các mạng lưới chính trị muốn tác động đến dư luận; hay những cộng đồng mạng được huy động cho một mục tiêu cụ thể.
Vietnamese translation
Một ví dụ điển hình: Ở Ba Lan, một công ty tư vấn truyền thông bí mật có tên mã "The Firm" đã xây dựng một hệ sinh thái khổng lồ trong 10 năm. Công ty này đã dùng hơn 40.000 danh tính giả và hàng trăm nghìn tài khoản mạng xã hội, mỗi tài khoản có địa chỉ IP và hồ sơ riêng, để thao túng dư luận.
Vietnamese translation
Tại Ukraine, các tập đoàn của những nhà tài phiệt như Rinat Akhmetov đã dùng mạng lưới bot để gây nhiễu và thao túng không gian thông tin trong nước.
Vietnamese translation
Tại Mỹ, tỷ phú kiêm quản lý quỹ đầu cơ Robert Mercer đã tài trợ cho trang Breitbart News để cùng lúc theo đuổi mục tiêu kinh tế, ý đồ tư tưởng và tiến hành chiến tranh thông tin.
