Wood Sherif und die Fehler in der Psychologie
Wood Sherif và những sai lầm trong tâm lý học
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/27
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Sau thời gian sống trong cái bóng của chồng, Wood Sherif chuyển sang một hướng nghiên cứu mới. Bà cho rằng tâm lý học mắc những sai lầm lớn. Ngành này chủ yếu dựa trên trải nghiệm của đàn ông, coi hành vi của họ là chuẩn mực rồi áp chuẩn đó cho phụ nữ.
Vietnamese translation
Vietnamese translation
Mùa hè năm 1954, tại công viên Robbers-Cave-State-Park ở Oklahoma, Mỹ, tiếng hò reo và cười đùa vang lên từ hai ngôi nhà gỗ. Ở đó có những bé trai 11 tuổi đang tham gia trại hè. Các em được chia thành hai nhóm, mỗi nhóm 11 em, để làm quen và kết bạn với nhau.
Vietnamese translation
Trong ba tuần của mùa hè đó, nhà tâm lý học Carolyn Wood Sherif quan sát các em. Từng nhóm ngày càng gắn bó, các thành viên trở nên trung thành với nhóm mình. Sau đó, ban tổ chức để hai nhóm thi đấu với nhau nhằm giành giải thưởng. Căng thẳng bắt đầu xuất hiện. Xung đột giữa hai nhóm nảy sinh.
Vietnamese translation
Đây là một trong những công trình tâm lý đầu tiên được thực hiện gần như trong điều kiện đời thực. Nó cho thấy việc chia con người thành các nhóm có thể tạo ra định kiến và xung đột dữ dội.
Vietnamese translation
Ngày nay, thí nghiệm của Wood được xem là một nghiên cứu kinh điển. Nó đặt nền móng cho tâm lý học xã hội - lĩnh vực tìm hiểu cách suy nghĩ và hành vi của mỗi người chịu ảnh hưởng từ người khác như thế nào.
Vietnamese translation
Về điều này, Madeleine Pownall từ Đại học Leeds ở Anh viết trên The Conversation: "Lẽ ra Wood Sherif đã có thể xây dựng sự nghiệp học thuật của mình từ công trình này." Madeleine Pownall là Phó giáo sư, Tiến sĩ.
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Wood Sherif góp phần đặt nền móng cho tâm lý học xã hội - lĩnh vực nghiên cứu cách suy nghĩ và hành vi của con người chịu ảnh hưởng từ người khác. Ảnh: Canva.
Vietnamese translation
Nhưng khoa học không chỉ là số liệu và nghiên cứu. Ở nhiều khía cạnh, giới học thuật giống như một câu lạc bộ riêng, nơi một số người quyết định ai được chào đón và ai thì không. Sự mất cân bằng quyền lực này khiến nhiều nữ nhà khoa học chịu thiệt thòi. Carolyn Wood Sherif cũng không ngoại lệ.
Vietnamese translation
Dưới cái bóng của người chồng
Vietnamese translation
Trong nghiên cứu ở Robbers Cave còn có Muzafer Sherif, chồng của Wood Sherif. Ông có sự nghiệp học thuật rất nổi tiếng. Ngược lại, đóng góp của Wood Sherif trong tâm lý học xã hội hầu như không được công nhận.
Vietnamese translation
Wood bắt đầu làm trợ lý nghiên cứu cho Muzafer Sherif vào năm 1944. Khi đó, viện nơi ông làm việc tại Đại học Princeton không cho phép phụ nữ trở thành giảng viên hay nghiên cứu sinh tiến sĩ. Nhưng ông có đủ ảnh hưởng để xin một ngoại lệ. Một năm sau, Wood và Muzafer Sherif kết hôn.
Vietnamese translation
Hơn mười năm sau đó, họ làm việc rất chặt chẽ với nhau. Wood Sherif thường là người đưa ra ý tưởng nghiên cứu. Nhưng thành công học thuật chỉ đến với chồng bà. Tên của Wood Sherif thậm chí còn bị gỡ khỏi các bài báo khi chúng được phát hành. Bà từng nói: "Tôi chỉ được xem là người vợ giúp chồng."
Vietnamese translation
Năm 1968, chồng bà nhận một giải thưởng lớn: giải thưởng cho những đóng góp khoa học xuất sắc của Hiệp hội Tâm lý học Mỹ. Sau đó, Wood Sherif hiểu rằng tâm lý học xã hội có lẽ sẽ không bao giờ đối xử công bằng với bà như với chồng. Vì vậy, bà tìm đến phong trào phụ nữ ở Mỹ. Bà trò chuyện với nhiều phụ nữ khác trong ngành, những người đã trải qua nỗi thất vọng tương tự.
Vietnamese translation
Cuối cùng, Wood Sherif tìm được một môi trường học thuật thực sự cởi mở. Bà đổi trọng tâm nghiên cứu, chuyển sang tìm hiểu những định kiến trong tâm lý học.
Vietnamese translation
Định kiến trong tâm lý học
Vietnamese translation

Vietnamese translation
Các công trình của Wood Sherif mang tính cá nhân, gần gũi với đời sống và có tầm nhìn rộng. Ảnh: Lưu trữ Đại học Penn State.
Vietnamese translation
Năm 1979, Wood Sherif viết một bài báo tâm lý dài 16 trang. Tựa đề là "Bias in Psychology" (Định kiến trong tâm lý học). Trong đó, bà phê phán mạnh mẽ tâm lý học thời bấy giờ.
Vietnamese translation
Luận điểm chính của bà là ngành này có lỗi nền tảng. Hầu hết nghiên cứu đều dựa trên trải nghiệm của đàn ông. Hành vi của nam giới được coi là chuẩn mực. Vì vậy, ngành này hiểu sai hoặc phớt lờ trải nghiệm của phụ nữ và các nhóm xã hội khác.
Vietnamese translation
Ví dụ, khi lấy chuẩn mực của đàn ông để so sánh hành vi của phụ nữ, phụ nữ có thể bị xem là "khác biệt" hay "kém hơn".
Vietnamese translation
Ngoài ra, khi mô tả phụ nữ qua lăng kính của các nhà tâm lý nam, người ta dễ đưa ra kết luận sai về năng lực, tính cách và vai trò xã hội của họ.
Vietnamese translation
Theo Wood Sherif, nhiều hiện tượng được giải thích như đặc tính "tự nhiên" của đàn ông hay phụ nữ. Nhưng thực ra, môi trường xã hội tác động rất mạnh đến những hiện tượng đó.
Vietnamese translation
Bà cũng cho rằng nhiều nhà tâm lý đã sai khi muốn áp dụng phương pháp của các ngành khoa học cứng như vật lý và hóa học vào nghiên cứu con người. Họ chia trải nghiệm con người thành những biến số nhỏ, riêng lẻ. Nhờ đó, họ không nhìn thấy những khía cạnh phức tạp của đời sống và trải nghiệm về giới.
Vietnamese translation
Đồng thời, bà phản đối việc tâm lý học quá dựa dẫm vào thí nghiệm. Bà nhấn mạnh tình huống nghiên cứu không bao giờ trung lập. Định kiến của người nghiên cứu và quyền lực trong phòng thí nghiệm ảnh hưởng rất mạnh đến kết quả.
Vietnamese translation
Từ những ý tưởng này, Wood Sherif đặt nền móng cho tâm lý học nữ quyền. Ngành này tìm hiểu cách giới định hình cuộc sống con người và cách giới tác động đến chính hoạt động nghiên cứu của các nhà tâm lý. Wood Sherif chỉ ra rằng nhiều lý thuyết về giới phản ánh quan điểm và định kiến của các nhà nghiên cứu nam nhiều hơn.
