Die feministische Punk-Band Gỗ Lim aus Hanoi
Ban nhạc punk nữ quyền Gỗ Lim từ Hà Nội
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Saigoneer.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/19
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Ngày 20 tháng 10 là Ngày Phụ nữ Việt Nam. Đó cũng là ngày mất của Mai Nga, người được biết đến với cái tên Nga Nhí. Chị là giọng ca chính của Gỗ Lim.
Bản dịch tiếng Việt
Gỗ Lim là ban nhạc post-punk đến từ Hà Nội, với đội hình gần như toàn nữ. Nhóm chỉ hoạt động trong thời gian ngắn, vào năm 2011 và 2012, nhưng lại có vai trò rất quan trọng với phụ nữ chơi rock và metal ở Việt Nam.
Bản dịch tiếng Việt
Người viết bài này đã nghe underground rock và metal từ lâu. Vậy mà phải đến vài ngày sau khi Nga Nhí qua đời năm 2012, anh mới biết đến Gỗ Lim. Trước đó, đi xem rock là thấy gần như chỉ toàn đàn ông. Khán giả mặc áo thun đen in tên ban nhạc, lắc đầu mạnh theo nhạc. Trên sân khấu cũng hầu hết là nhạc công nam.
Bản dịch tiếng Việt
Lần đầu anh thấy Gỗ Lim là qua một ảnh thu nhỏ trên YouTube. Trong ảnh, Nga Nhí đứng trên sân khấu CAMA Festival - viết tắt của Club for the Appreciation of Music and Art - mặc áo thun hồng. Hình ảnh đó khác hẳn hình dung quen thuộc về rock, khiến anh bất ngờ.
Bản dịch tiếng Việt
Anh không nhớ chính xác mình đã nghe bài nào đầu tiên, nhưng chắc chắn đó là ca khúc nổi tiếng nhất của nhóm: “Các bạn đứng nghiêm”. Tìm trên YouTube, đây là kết quả hiện ra đầu tiên. Trong bài, một nhân vật giám thị - thầy giám thị nghiêm khắc ở trường - liên tục ra lệnh cho học trò: Xếp thành hàng! Đứng yên! Không được cười!
Bản dịch tiếng Việt
Bài hát là một sự đối lập thú vị. Tiếng bass funky, riff guitar khỏe khoắn và tiếng trống dồn dập như đang rủ rê người nghe nhảy múa, trong khi giọng Nga lại hét lên: Đừng nhảy! Cảnh này quen thuộc với bất kỳ đứa trẻ nào từng học trường công ở Việt Nam, nơi ai cũng từng gặp một giám thị nghiêm khắc. Vì vậy nhiều người bật cười khi nghe, và tiếng cười ấy chính là sức mạnh riêng của nhóm.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Ban đầu, nhóm có tên là Golem và chơi alternative rock. Họ cover các bài của The Cranberries như “Zombie” và “Animal Instinct”, bên cạnh những sáng tác riêng.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 2011, Nga Nhí gia nhập và nhóm đổi tên thành Gỗ Lim. Đội hình gồm năm người: Nga Nhí hát chính, Trang Chuối và La Sim chơi guitar, Nghĩa Bờm đánh bộ gõ và Hà My chơi bass. Nhóm tự gọi mình là “punk pussies and beard”, nghĩa là “mấy cô nàng punk và một bộ râu”. “Bộ râu” chính là Nghĩa, thành viên nam duy nhất và cũng là anh trai của Nga.
Bản dịch tiếng Việt
Âm nhạc của nhóm sau đó trở nên dữ dội hơn, nghiêng về punk rock và Riot Grrrl. Riot Grrrl là trào lưu punk gắn với nữ quyền. Lời bài hát cũng trở nên thoải mái và tinh nghịch hơn. Album duy nhất của họ mang tên “Gái Làng”, nghĩa là “cô gái làng”, phát hành vào tháng 10 năm 2015 như một món quà tưởng nhớ Nga Nhí.
Bản dịch tiếng Việt
Trong một cuộc phỏng vấn, nhóm nói về âm nhạc của mình: “Chúng tôi không đặt ra quy tắc phải hát về chủ đề gì. Chúng tôi hát về những gì mình thấy và muốn nói ra: từ cảnh học trò phải xếp hàng ngay ngắn đến chuyện các cô gái làm tóc. Ngay cả một con mèo, con vật chúng tôi yêu thích, cũng có bài hát riêng khi nó đói. Nhạc của chúng tôi cởi mở, phóng khoáng, thường mang chất grungy vì chúng tôi chơi những gì mình thích. Chúng tôi tin vào tự do thể hiện bản thân.”
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Lúc đầu Gỗ Lim chỉ diễn ở Hà Nội, chẳng hạn tại Hanoi Rock City. Sau đó nhóm xuất hiện ở những sự kiện quốc tế. Tháng 3 năm 2012, họ làm ấm sân khấu cho MEN, dự án nghệ thuật cấp tiến của JD Samson và Johanna Fateman. Hai người là những biểu tượng nổi tiếng về chủ đề giới, từng chơi trong ban nhạc Le Tigre, một trong những nhóm punk đầu tiên của phong trào Riot Grrrl. Cuối năm đó, Gỗ Lim trở lại CAMA Festival, nơi còn có ban indie Trung Quốc Carsick Cars, ban punk Nhật Electric Eel Shock và ban rock điện tử Turbo Goth đến từ Philippines.
Bản dịch tiếng Việt
Nhiều ban nhạc Riot Grrrl chọn cách viết thẳng thắn, gai góc. Gỗ Lim đi hướng khác. Lời của họ không trực diện mà dí dỏm, nghịch ngợm, nhưng vẫn toát lên tinh thần mạnh mẽ và can đảm. Điều này gặp gỡ với quan điểm của các nhà nghiên cứu nữ quyền cho rằng tiếng cười và trò chơi có vai trò quan trọng trong phản kháng. Triết gia Judith Butler viết trong cuốn Gender Trouble: “Cười nhạo những phạm trù nghiêm trang là điều rất quan trọng với nữ quyền.” Những hành động vui tươi có thể phơi bày và làm lung lay chuẩn mực, mở ra cách nghĩ thoáng hơn và những ý tưởng mới.
Bản dịch tiếng Việt
Ví dụ là hai câu đầu trong “Các bạn đứng nghiêm”:
Bản dịch tiếng Việt
Kìa em bé gái, kìa em bé trai, em đứng sang phải, em đứng sang trái! Mau lên! / Này em bé trái, này em bé gai, em rơi trong rọ, em rơi trong rọ rồi. Em ơi!
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Đức là: Này bé gái, này bé trai, đứng sang phải, đứng sang trái! Nhanh lên! / Này bé trái, này bé gai, em rơi vào rọ rồi, em rơi vào rọ rồi. Em ơi!
Bản dịch tiếng Việt
Trong câu đầu có hai cặp từ: gái / trai (gái / trai) và phải / trái (phải / trái). Đó đều là những cặp đối lập. Sang câu thứ hai, nhóm tráo đổi chữ cái. Từ gái / trai thành trái / gai (trái / gai). Lúc này không còn là cặp đối lập nữa. Ghép với em bé thì cụm từ không còn nghĩa hợp lý. Đó là một trò chơi với ngôn ngữ.
