KI löst ein Millennium-Problem der Mathematik
AI giải quyết bài toán thiên niên kỷ của toán học
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Quanta.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/15
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Các nhà toán học của OpenAI đã chứng minh rằng các phương trình Navier-Stokes, mô tả cách chất lỏng chảy, đôi khi có thể "nổ". Tuy nhiên, kết quả lớn này không phải là không có tranh cãi.
Bản dịch tiếng Việt
Các bằng chứng về một vụ "nổ" đã gây xôn xao giới toán học.
Bản dịch tiếng Việt
Vào sáng thứ Ba, ngày 8 tháng 9, các nhà toán học của OpenAI công bố rằng một nhóm gồm 10.000 tác tử AI tự trị dưới sự chỉ đạo của họ, chạy trên một mô hình nâng cao không công khai, đã tìm thấy một "điểm kỳ dị" trong các phương trình Navier-Stokes ba chiều. Như vậy, một trong sáu bài toán Giải thưởng Thiên niên kỷ còn lại đã được giải. Clay Mathematics Institute đưa ra các bài toán này vào năm 2000, mỗi bài có giải thưởng 1 triệu USD. Kết quả của họ đã được kiểm chứng chính thức bằng ngôn ngữ lập trình Lean, khiến các nhà toán học tin rằng nó thực sự chính xác.
Bản dịch tiếng Việt
Nếu kết quả vượt qua các kiểm tra tiếp theo, đây chắc chắn là chứng minh toán học quan trọng nhất cho đến nay do một mô hình AI tìm ra. Nó có thể đánh dấu một bước ngoặt cơ bản trong cách các nhà toán học tiếp cận các bài toán khó.
Bản dịch tiếng Việt
Bài toán khó này liên quan đến phương trình vi phân. Chúng biểu thị các mối quan hệ giữa các đại lượng thay đổi. Đây có lẽ là công cụ toán học quan trọng nhất để giải thích thế giới xung quanh chúng ta. Thường thì chúng dễ viết ra nhưng khó giải.
Bản dịch tiếng Việt
Các phương trình Navier-Stokes là phương trình vi phân sử dụng định luật thứ hai của Newton để mô tả cách chất lỏng – từ dòng hải lưu đến luồng không khí – hoạt động. Chúng được ghi lần đầu vào giữa thế kỷ 19 và từ đó trở thành trọng tâm của nghiên cứu cơ học chất lưu. Nhưng một câu hỏi cơ bản về các phương trình vẫn còn: Liệu các nghiệm của chúng có luôn "tốt" không? Hay chúng có thể phát triển theo cách mà một phần nhỏ vô cùng của chất lỏng bắt đầu chảy với vận tốc vô hạn và tạo ra cái gọi là "điểm kỳ dị"?
Bản dịch tiếng Việt
Thông báo về điểm kỳ dị được tìm kiếm từ lâu này của OpenAI xuất hiện 12 giờ sau một tuyên bố của Tristan Buckmaster tại Đại học New York. Anh cùng với Levent Alpöge tại Anthropic đã giải quyết một số bài toán liên quan chặt chẽ, với sự hỗ trợ của các mô hình AI khác nhau, bao gồm cả mô hình của OpenAI.
Bản dịch tiếng Việt
Cả hai nhóm được hỗ trợ bởi AI đều dựa nhiều vào công việc của Diego Córdoba tại Viện Khoa học Toán học ở Madrid và Luis Martínez-Zoroa từ Đại học CUNEF. Các nhà nghiên cứu này đã phát triển một chiến lược để tiếp cận bài toán, khác biệt triệt để so với phương pháp của hầu hết các nhà toán học.
Bản dịch tiếng Việt
"Tôi rất vui khi bài toán được giải", Charles Fefferman của Đại học Princeton nói. Ông đã viết mô tả chính thức về bài toán Navier-Stokes cho Clay Institute. Theo ông, những anh hùng trong câu chuyện là Córdoba và Martínez-Zoroa. Như Buckmaster đã viết trong một tuyên bố về kết quả của mình: "Hãy để tôi nói rõ điều mà tôi đã nói riêng với đồng nghiệp: Trước công việc này, tôi tin rằng Luis Martínez-Zoroa xứng đáng nhận Huy chương Fields".
Bản dịch tiếng Việt
Một điểm kỳ dị
Bản dịch tiếng Việt
Các phương trình Navier-Stokes dựa trên giả định rằng người ta có thể "phóng to" vào bên trong một chất lỏng và quan sát các lượng ngày càng nhỏ hơn. Thế giới thực tế không như vậy: chất lỏng cuối cùng bao gồm các phân tử và nguyên tử. Chúng không hoàn toàn mịn. Điều này có nghĩa là các kết quả toán học về sự hình thành điểm kỳ dị không có hậu quả thực tiễn ngay lập tức. Nhưng những kết quả này quan trọng vì thật đáng ngạc nhiên khi những điểm kỳ dị như vậy có thể tồn tại theo một nghĩa lý tưởng hóa. Nó cho chúng ta thấy rằng hậu quả của định luật thứ hai của Newton khi áp dụng cho chất lỏng, bất chấp vẻ ngoài đơn giản rõ ràng, thực sự rất phản trực giác. Nói cách khác, sự hỗn loạn còn kỳ lạ hơn vẻ ngoài của nó.
Bản dịch tiếng Việt
Các phương trình Navier-Stokes tính đến thực tế rằng chất lỏng có thể có độ nhớt hoặc ma sát. (Chất lỏng có độ nhớt cao hơn, như mật ong, chảy chậm, trong khi那些 độ nhớt thấp hơn, như nước, chảy nhanh hơn.) Một tập hợp các phương trình liên quan và đơn giản hơn, phương trình Euler, mô tả chất lỏng có độ nhớt bằng không, chảy không có ma sát. Hai tập hợp phương trình liên kết chặt chẽ – các nhà nghiên cứu thường làm việc song song với cả hai. Nhưng chỉ cần một lượng ma sát nhỏ cũng khiến chất lỏng hoạt động khác đi rất nhiều.
Bản dịch tiếng Việt
Giải pháp của OpenAI là một xoáy nước, được minh họa ở đây, trong đó màu vàng thể hiện vận tốc quay nhanh hơn và màu xanh lam thể hiện vận tốc quay chậm hơn.
Bản dịch tiếng Việt
"Mười năm trước, không ai tin rằng Navier-Stokes có điểm kỳ dị", Córdoba nói – mặc dù nhiều người tin rằng phương trình Euler cho phép điểm kỳ dị. Điều này bắt đầu thay đổi vào năm 2013, khi Thomas Hou từ Viện Công nghệ California và Guo Luo, hiện tại Đại học Heng Seng Hong Kong, đưa ra kết quả đột phá. Họ chỉ ra rằng phương trình Euler trong một hình trụ có thể "nổ" nếu nửa trên và nửa dưới được quay theo hướng ngược nhau. "Đây là tuyên bố thực sự nghiêm túc đầu tiên về một điểm kỳ dị", Córdoba nhớ lại. Trong những năm tiếp theo, một loạt các kết quả, bao gồm một bài báo năm 2019, khiến các nhà toán học suy nghĩ rằng không chỉ phương trình Euler mà có lẽ cả Navier-Stokes cũng có thể có các điểm kỳ dị.
Bản dịch tiếng Việt
Có một số bước tư duy để đi từ một điểm kỳ dị của phương trình Euler đến một điểm kỳ dị của phương trình Navier-Stokes. Phương trình Euler mô tả chất lỏng không có ma sát. Phương trình Navier-Stokes thêm vào một lượng ma sát nhỏ. Hóa ra chiến lược của Córdoba và Martínez-Zoroa để nghiên cứu phương trình Euler cũng có thể áp dụng cho Navier-Stokes.
