Dolly Parton: Landesmusikerin und Philanthropin stirbt mit 80 Jahren
Dolly Parton, ca sĩ và nhà từ thiện của quốc gia, qua đời ở tuổi 80
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to HowStuffWorks.
Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/22
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên và nữ doanh nhân Dolly Parton qua đời vào thứ Ba, ngày 25 tháng 8 năm 2026. Bà hưởng thọ 80 tuổi. Từ nghèo khó ở dãy núi Great Smoky, bà đã trở thành một trong những nhân vật được yêu thích nhất trong làng giải trí Mỹ.
Vietnamese translation
Gia đình bà công bố tin buồn sau nhiều tháng bà đối mặt với vấn đề sức khỏe. Ngày 25 tháng 8 không công bố nguyên nhân cụ thể. Chồng bà là Carl Dean, người đã chung sống với bà gần 60 năm, qua đời vào tháng 3 năm 2025.
Vietnamese translation
Sự ra đi của bà khép lại một sự nghiệp phi thường, từ các chương trình phát thanh địa phương ở Appalachia đến Grand Ole Opry, phim ảnh, và sự vinh danh tại cả Country Music Hall of Fame lẫn Rock and Roll Hall of Fame.
Vietnamese translation
Dolly Rebecca Parton sinh ngày 19 tháng 1 năm 1946 tại Pittman Center, Tennessee. Bà là con thứ tư trong số những người con được cha mẹ là Robert Lee Parton và Avie Lee Owens Parton nuôi dưỡng ở khu vực gần Locust Ridge, phía đông Tennessee.
Vietnamese translation
Gia đình đông con sống trong một căn nhà chỉ có một phòng. Cha bà làm nông dân trồng thuốc lá thuê, còn mẹ bà hát ru với những bài hát truyền thống và nhạc nhà thờ. Năm 6 tuổi, Parton bắt đầu biểu diễn trước công chúng tại nhà thờ của ông bà.
Vietnamese translation
Chú của bà, Bill Owens, đã giúp đỡ sự nghiệp ca hát country ban đầu của bà. Năm 13 tuổi, Parton thu âm "Puppy Love" cho Goldband Records, một hãng thu âm nhỏ ở Louisiana, và xuất hiện tại Grand Ole Opry.
Vietnamese translation
Sau khi tốt nghiệp trung học năm 1964, bà rời khỏi nhà ở vùng núi Tennessee để đến Nashville. Năm 1965, hãng thu âm Monument Records ký hợp đồng với Parton khi bà 19 tuổi. Đĩa đơn đầu tiên lọt vào bảng xếp hạng "Dumb Blonde" đạt vị trí thứ 24 trên bảng xếp hạng nhạc country vào năm 1967.
Vietnamese translation
Năm 1967, Parton trở thành một phần của "The Porter Wagoner Show" và thay thế ca sĩ Norma Jean. Porter Wagoner đã giới thiệu bà với khán giả truyền hình toàn quốc và giúp bà ký hợp đồng với RCA Records.
Vietnamese translation
Parton và Wagoner thu âm một loạt các bản song ca thành công, nhưng bà ngày càng muốn có sự nghiệp độc lập. Năm 1973, Parton viết "I Will Always Love You" như một lời tạm biệt với người cố vấn và bạn diễn Porter Wagoner.
Vietnamese translation
Trái với một lời khẳng định thường xuyên được lặp lại, đây không phải bài hát số 1 đầu tiên của bà. "Joshua" đã dẫn đầu bảng xếp hạng Country của Billboard từ năm 1971. "I Will Always Love You" đạt vị trí số 1 vào năm 1974 và một lần nữa khi Parton thu âm lại bài hát cho phim hài "The Best Little Whorehouse in Texas" (1982).
Vietnamese translation
Whitney Houston đã biến bài hát này thành hiện tượng pop toàn cầu với phiên bản của bà cho phim "The Bodyguard" (1992).
Vietnamese translation
Parton đã sáng tác khoảng 3.000 bài hát trong đời. "Jolene", "Coat of Many Colors", "9 to 5" và "Light of a Clear Blue Morning" đã đưa những câu chuyện vùng Appalachia lên khán giả khổng lồ. Bà cũng thu âm bản hit "Islands in the Stream" với Kenny Rogers và phát hành hai album được hoan nghênh với Linda Ronstadt và Emmylou Harris.
Vietnamese translation
Parton đã vươn ra pop dòng chính mà không giấu đi gốc rễ country của mình. 25 bài hát của bà đã đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Country của Billboard.
Vietnamese translation
Vai diễn điện ảnh lớn đầu tiên của bà đến vào năm 1980 trong phim "9 to 5", nơi bà đóng cùng Jane Fonda và Lily Tomlin. Parton đã viết và hát ca khúc chủ đề phim và nhận đề cử Oscar. Các phim khác bao gồm "Steel Magnolias", "Rhinestone" và "Straight Talk". Thông qua công ty sản xuất Sandollar Productions do bà và Sandy Gallin thành lập, bà cũng làm nhà sản xuất phim và truyền hình.
Vietnamese translation
Parton đã giành được 11 giải Grammy, bao gồm giải Lifetime Achievement Award, 3 giải American Music Awards và 10 giải Country Music Association Awards. Năm 1978, bà được bầu là CMA Entertainer of the Year, trở thành một trong số ít phụ nữ nhận vinh dự này.
Vietnamese translation
Các giải thưởng khác bao gồm một ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood, Huy chương Nghệ thuật Quốc gia và được giới thiệu vào Country Music Hall of Fame vào năm 1999. Kenny Rogers đã giới thiệu sự vinh danh này. Năm 2022, Parton được giới thiệu vào Rock and Roll Hall of Fame.
Vietnamese translation
Di sản của Parton vượt xa âm nhạc đã thu âm. Bà trở thành đồng sở hữu của công ty Dollywood, và công viên giải trí Dollywood ở Pigeon Forge đã giúp biến dãy Smoky Mountains thành điểm đến gia đình quan trọng. Một báo cáo ngành ước tính Dollywood đã thu hút khoảng 3,14 triệu khách vào năm 2024.
Vietnamese translation
Năm 2007, bà thành lập Dolly Records và mở rộng lợi ích kinh doanh đến cuối đời, bao gồm kế hoạch mở Bảo tàng Dolly’s Life of Many Colors tại Nashville vào tháng 10 năm 2026.
Vietnamese translation
Dự án có lẽ quan trọng nhất của bà là Thư viện Trí tưởng tượng Dolly Parton. Năm 1995, thông qua Quỹ Dollywood, Parton đã thành lập chương trình đọc sách này như một lời tri ân dành cho người cha không biết chữ của bà.
Vietnamese translation
Thư viện Trí tưởng tượng gửi một cuốn sách miễn phí mỗi tháng cho trẻ em tham gia từ khi sinh đến 5 tuổi. Hiện nay chương trình phân phối hơn 3 triệu cuốn sách mỗi tháng tại năm quốc gia – nhiều hơn nhiều so với con số trước đây là 850.000 trẻ em. Năm 2018, Parton dành tặng cuốn sách thứ 100 triệu của chương trình cho Thư viện Quốc hội.
Vietnamese translation
Bà cũng thành lập Quỹ My People, giúp đỡ các gia đình bị di dời bởi vụ cháy rừng ở Hạt Sevier năm 2016 với hỗ trợ 10.000 USD mỗi gia đình, và quyên góp 1 triệu USD cho Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt cho nghiên cứu COVID-19, nghiên cứu này đã hỗ trợ phát triển vắc-xin Moderna.
Vietnamese translation
Đằng sau bộ quần áo lộng lẫy, mái tóc vàng cao vút và sự hài hước tự giễu, ẩn chứa một nhạc sĩ nghiêm túc, một nghệ sĩ tiên phong và một nữ doanh nhân thông minh.

