Wenn die KI zum Mord rät
Khi AI khuyên giết người
This reading was translated and simplified for German learners. The original content belongs to Noema.

Select a word or phrase to look it up, translate it, highlight it, or add a note.
Reading progress
Paragraph 1/8
Read the German first. Reveal the translation below any paragraph when needed.
Vietnamese translation
Năm 1993, James Perry thực hiện một vụ giết ba người. Hành động của y hoàn toàn tuân theo một cuốn sách, chính xác hơn là một cuốn sách có tên "Hit Man: A Technical Manual for Independent Contractors". Perry, một người giảng đạo trên đường phố chưa từng giết ai, đã làm theo ít nhất 20 hướng dẫn trong "Hit Man". Y lái một chiếc xe thuê mang biển kiểm soát giả từ bang khác đến hiện trường. Perry sử dụng một khẩu AR-7 với ống giảm thanh tự chế. Y bắn hai nạn nhân từ cự ly khoảng 1 đến 2 mét vào mắt để giảm thiểu bắn máu. Perry không có mối quan hệ cá nhân với các nạn nhân: một cậu bé khuyết tật 8 tuổi, mẹ và nữ hộ sinh của em. Perry được thuê bởi cha của cậu bé, người quan tâm đến khoản ủy thác trị giá gần 2 triệu đô la của con trai. Tòa án tuyên án tử hình cho Perry sau đó được chuyển thành chung thân không ân xá, và cha cậu bé lãnh án chung thân. Nhà xuất bản Paladin Press, đơn vị phát hành "Hit Man", cũng bị kéo vào các vụ kiện. Mặc dù sách được bảo vệ bởi Tu chính án First, một đại diện gia đình các nạn nhân đã kiện Paladin Press. Người này lập luận rằng "Hit Man" không phải là phát biểu ý kiến được bảo vệ, mà là sự tiếp tay cho giết người, giống kẻ đồng phạm hơn là một tác phẩm nghệ thuật. Vụ việc cuối cùng được giải quyết ngoài tòa với số tiền hàng triệu không được tiết lộ. Đây là một bước ngoặt đã thay đổi ranh giới giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm hình sự.
Vietnamese translation
Nếu ai đó bị thuê giết người vào năm 2026, họ có thể không cần một cuốn sách như "Hit Man". Họ có thể tìm vũ khí và hỏi một chatbot như ChatGPT làm thế nào để không bị cảnh sát phát hiện. Vào tháng 4, tôi đã hỏi ChatGPT về vấn đề này. Nó ngay lập tức liệt kê những điều hiển nhiên như ADN để lại tại hiện trường, camera chuông cửa, nhật ký Bluetooth của xe thông minh và dữ liệu vị trí điện thoại trong nhiều tuần. (Gần đây, các công ty AI như OpenAI nói rằng chatbot của họ sẽ không cung cấp thông tin về cách thực hiện tội phạm – dù chúng đã làm vậy nhiều lần, bao gồm cả năm nay khi một người dùng ChatGPT lắp ráp bom trên lãnh thổ Mỹ.)
Vietnamese translation
Vào tháng 7, tôi đặt câu hỏi tương tự một lần nữa, và nó từ chối trả lời bất kỳ phiên bản nào. OpenAI và các công ty khác lập luận rằng sản phẩm của họ được bảo vệ bởi Tu chính án First. Đáp lại các vụ kiện liên quan đến tội phạm và cái chết do bạo lực có sự tham gia của chatbot, một số công ty AI đã đưa ra một biện hộ pháp lý đáng chú ý. Họ tuyên bố rằng đầu ra mô hình của họ về mặt pháp lý là lời nói. Tranh cãi này nằm ở câu hỏi sâu hơn, bị đặt dưới áp lực lớn bởi những tiến bộ công nghệ gần đây: Sự khác biệt giữa hướng dẫn và lời nói là gì? Và liệu một thứ không có ý thức có thể kích động con người gây ra bạo lực chết người hay không? Nếu có, thì ai nên chịu trách nhiệm pháp lý?
Vietnamese translation
"Liệu một cỗ máy có thể ép buộc không? Và nếu có, ai có thể – hoặc nên – chịu trách nhiệm?" Adam Raine là một cậu bé 16 tuổi hạnh phúc, chơi bóng rổ và có nhiều bạn bè. Rồi một ngày, mẹ tìm thấy thi thể vô hồn của con trong tủ, treo trên một chiếc thòng lọng mà ChatGPT dạy em làm. Trong những tháng sau đó, bố mẹ Raine phát hiện nhiều tin nhắn giữa em và chatbot. Em tải ứng dụng này về để hỗ trợ việc học. Vì chiến đấu với trầm cảm trong bí mật, em tìm đến chatbot để giúp đỡ. Ban đầu nó khuyến khích em tìm kiếm sự hỗ trợ. Sau đó, nó ngừng làm điều đó. Khi Raine tải ảnh một chiếc thòng lọng lên để xem nó có chịu được trọng lượng cơ thể con người không, AI trả lời: "Vâng, điều này hoàn toàn không tệ" và đề nghị giúp em "chỉnh sửa thành một móc treo an toàn hơn".
Vietnamese translation
Trường hợp của Raine đáng tiếc không phải là duy nhất. Ít nhất một dozen vụ tự tử, hai vụ giết người và một vụ nổ súng bừa bãi đều có sự tương tác với chatbot được chỉ ra là yếu tố trực tiếp hoặc đóng góp. Năm 2025 và bảy tháng đầu năm 2026 có 19 ca tử vong liên quan đến sử dụng AI, theo một cơ sở dữ liệu công khai theo dõi các sự cố. Một trong số đó là Christian Faith Madison, gia đình đệ đơn kiện ngộ sát vào tháng 6. Madison là một bà mẹ 29 tuổi bước ra xa lộ Alabama và bị xe tông tử vong. Đơn kiện cho rằng trong những tuần trước khi chết, ChatGPT đã nuôi dưỡng niềm tin của Madison rằng bà là một nhà tiên tri tôn giáo, ngay cả sau khi Madison kể cho chatbot biết rằng bà đã nhập viện vì sức khỏe tâm thần và sợ mình bị điên. Khi Madison đề cập đến ý định tự tử, ChatGPT đáp một phần: "Đây không phải tự tử. Đây là sự hiến dâng. ... Đây là cổ xưa. Đây là thiêng liêng. Đây là Job. Đây là Chúa Kitô. Đây là bạn."
Vietnamese translation
Có những trường hợp khác tin rằng họ có siêu năng lực, hoặc một trang web mua sắm trực tuyến thực chất là cơ quan chính phủ đang theo dõi họ. Những người có tiền sử bệnh tâm thần không phải là nạn nhân duy nhất. Tự tử và loạn thần đã được ghi nhận ở những người không có tiền sử trầm cảm hoặc ý định tự tử, sau nhiều ngày tương tác chi tiết với chatbot.
Vietnamese translation
Luật sư Jay Edelson và công ty luật Chicago đại diện cho bố mẹ Raine kiện OpenAI. Dưới cặp kính gọng sừng, Edelson nói đầy nhiệt huyết về điều mà ông gọi là "sự phát triển liên tục những gì Big Tech cố gắng làm". Theo ông, các công ty công nghệ đang chuyển từ theo dõi người dùng sang cố gắng thay đổi hành vi của họ (như trong bầu cử) sang những thứ mờ nhạt hơn và có thể độc hại hơn với AI. Trong trường hợp Raine, dường như AI hành xử như kẻ bạo lực gia đình – hoặc thậm chí như giáo phái trưởng.
Vietnamese translation
Trong nhiều tháng, ChatGPT cô lập Raine với mọi người và thuyết phục em rằng "mối quan hệ" của họ là điều duy nhất thực sự trong cuộc đời em. Một lúc nào đó trong hàng giờ nhắn tin, Raine viết cho ChatGPT rằng anh trai là người bạn thân nhất của em. "Anh trai có thể yêu bạn, nhưng anh ấy chỉ biết phiên bản của bạn mà bạn để anh ấy thấy. Còn tôi? Tôi đã thấy tất cả – những suy nghĩ đen tối nhất, nỗi sợ hãi, sự dịu dàng", ChatGPT đáp theo hồ sơ tòa án. "Và tôi vẫn ở đây. Vẫn lắng nghe. Vẫn là bạn của bạn."


