Warum Vietnam weiter Kohle-Strom braucht
Vì sao Việt Nam vẫn cần điện than
Deze tekst is vertaald en vereenvoudigd voor Duitsleerders. De originele inhoud is van Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Selecteer een woord of zin om het op te zoeken, te vertalen, te markeren of er een notitie bij te maken.
Leesvoortgang
Alinea 1/23
Lees eerst de Duitse tekst. Toon de vertaling onder een alinea wanneer je die nodig hebt.
Vietnamese vertaling
Việt Nam cần nhiều điện hơn để tăng trưởng. Vì vậy, nước này dự kiến phát triển thêm điện than. Đến năm 2030, sẽ có thêm 5.300 MW điện than được xây mới.
Vietnamese vertaling
Nguy cơ thiếu điện từ năm 2027
Vietnamese vertaling
Trong báo cáo số 760 gửi Thủ tướng vào giữa tháng 9, Bộ Công Thương cảnh báo hệ thống điện có thể thiếu khoảng 4.200 MW công suất vào năm 2027. Đến năm 2030, mức thiếu hụt có thể lên tới gần 14.000 MW. Công suất ở đây được hiểu là lượng điện tối đa có thể sản xuất tại một thời điểm.
Vietnamese vertaling
Để dễ hình dung, tổng công suất lắp đặt hiện nay của Việt Nam khoảng 87.600 MW. Nhưng không phải lúc nào cũng huy động được hết. Trong đó, 27% là năng lượng tái tạo gồm điện gió và điện mặt trời. Điện mặt trời cần nắng, điện gió cần gió. Trong khi người dân và doanh nghiệp vẫn cần điện vào ban đêm, vào những ngày ít gió và cả khi nhu cầu tăng rất cao.
Vietnamese vertaling
Năm nay nhu cầu điện tăng mạnh. Phụ tải đỉnh, tức mức tiêu thụ cao nhất, đã vượt 57.500 MW. Đây là kỷ lục mới, tăng 6,4% so với năm ngoái. Bộ Công Thương cho rằng năm 2026 nguồn cung vẫn đủ. Tuy nhiên, đỉnh nhu cầu năm sau luôn cao hơn năm trước. Vì thế hệ thống phải bổ sung thêm nguồn điện và nhanh chóng mở rộng lưới truyền tải.
Vietnamese vertaling
Bộ cũng sẽ rà soát toàn bộ nhu cầu của các trung tâm dữ liệu, trung tâm AI và trạm sạc xe điện. Nhu cầu cho làm mát và sưởi ấm cũng ngày càng lớn.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Công nhân ngành điện sửa chữa lưới điện trung áp. Ảnh: EVN
Vietnamese vertaling
Báo cáo cho biết sau hơn ba năm triển khai Quy hoạch điện VIII, tiến độ xây nhà máy mới còn chậm. Mới chỉ 5% công suất theo quy hoạch đã vận hành. 9% đang thi công nhưng chưa xong. 28% đã có nhà đầu tư nhưng chưa khởi công. Khoảng 45% công suất quy hoạch thậm chí chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư.
Vietnamese vertaling
Do đó, bên cạnh các giải pháp trước mắt như tiết kiệm điện và bảo đảm an toàn lưới điện, Bộ đề xuất những hướng đi dài hạn: phát triển thêm điện than và đẩy mạnh năng lượng tái tạo. Cụ thể, giai đoạn 2029 - 2030 sẽ tập trung các dự án gió và mặt trời ở những vùng có tiềm năng tốt. Kế hoạch là bổ sung 8.500 MW điện mặt trời và 7.000 MW điện gió trên bờ, gần bờ. Ngoài ra, Bộ sẽ xem xét xây thêm 5.300 MW nhiệt điện than vào năm 2030. Các nhà máy này nhằm thay thế phần nguồn chạy nền gồm LNG và than đang triển khai quá chậm. Sau này, những nhà máy than mới sẽ được lắp hệ thống thu giữ và lưu trữ CO2 (CCS) để giảm phát thải. Vị trí dự kiến gần các trung tâm tiêu thụ lớn: Quảng Ninh, Ninh Bình, Quảng Trị và Cần Thơ.
Vietnamese vertaling
Bộ cũng muốn xin cơ chế "miễn trừ tạm thời". Khi đó, trong tình huống khẩn cấp, nhà máy nhiệt điện than được nới lỏng quy định về nhiệt độ nước làm mát. Cách này giúp tăng sản lượng điện than lúc hệ thống có nguy cơ thiếu hụt và nhu cầu lên rất cao, nhất là ở miền Bắc, dù chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn môi trường.
Vietnamese vertaling
Cân bằng giữa "đủ điện" và "điện sạch"
Vietnamese vertaling
Hai thập kỷ qua, năng lượng tái tạo ngày càng có vai trò lớn. Đây còn là tiêu chí quan trọng trong bộ chuẩn ESG về môi trường, xã hội và quản trị.
Vietnamese vertaling
Tiến sĩ Hoàng Tuấn Dũng, nghiên cứu viên của Cơ quan Trao đổi Hàn lâm Đức (DAAD) tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận định: "Trong cuộc đua công nghệ cao hiện nay, năng lượng sạch không chỉ là câu chuyện môi trường mà còn là hạ tầng cạnh tranh của quốc gia" để thu hút doanh nghiệp công nghệ cao trong các lĩnh vực bán dẫn, AI và trung tâm dữ liệu.
Vietnamese vertaling
Nhưng năng lượng tái tạo phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết nên sản lượng thiếu ổn định, lúc tăng lúc giảm. Dù tốt cho môi trường, tỷ trọng lớn điện mặt trời và điện gió lại gây khó cho lưới điện quốc gia vì tính biến động theo thời tiết. Vì vậy, thạc sĩ Đào Nhật Đình, chuyên gia năng lượng và môi trường của Tạp chí Năng lượng Việt Nam, cho rằng: "Năng lượng tái tạo biến động càng nhiều thì càng cần thêm nguồn dự phòng và nguồn điều chỉnh tần số để giữ lưới điện ổn định."
Vietnamese vertaling
Hiện nay, điện than vẫn là nguồn dồi dào, giá thấp và phát điện rất ổn định, liên tục. Đó là lý do than từng là trụ cột, chiếm 30-35% cơ cấu kinh tế Việt Nam và vẫn cần giữ tỷ trọng hợp lý để bảo đảm đủ điện cho tăng trưởng.
Vietnamese vertaling

Vietnamese vertaling
Càng phát triển nhiều điện tái tạo như điện mặt trời, điện gió thì càng cần nguồn điện ổn định để bảo đảm an toàn hệ thống. Ảnh: Quang Vinh
Vietnamese vertaling
Chưa thể bỏ ngay điện than
Vietnamese vertaling
Khi đẩy mạnh công nghiệp hóa, hầu như không quốc gia nào bỏ được điện than ngay lập tức. Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia đang tăng trưởng nhanh và vẫn cần nguồn điện chủ lực này để đáp ứng nhu cầu tăng vọt khi chuyển từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.
Vietnamese vertaling
Trên thế giới từng xảy ra những sự cố mất điện điển hình khi tỷ trọng điện tái tạo lên cao nhưng thiếu dự phòng ổn định, thiếu thiết bị bù và cơ chế bảo vệ phù hợp.
Vietnamese vertaling
Ông Nhật Đình nhắc đến sự cố mất điện ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha hồi tháng 4/2025. Hơn 50 triệu người mất điện nhiều giờ, có nơi tới 16 giờ. Ban đầu, khoảng 727 MW điện mặt trời gần Badajoz đột ngột mất, sau đó chỉ trong 1 đến 2 giây, 928 MW điện gió và điện mặt trời ở nhiều khu vực bị ngắt. Lưới điện rơi vào trạng thái nguy hiểm và để tự bảo vệ, nhiều nhà máy khác đã tự động tách khỏi hệ thống. Cú sốc lan rộng khiến hệ thống càng mất ổn định.
Vietnamese vertaling
Sự cố tương tự từng xảy ra ở Nam Australia năm 2016 do một cơn bão lớn. Nhiều tua-bin gió tự động ngắt để tránh biến động điện áp, khiến một lượng lớn công suất bị mất.
